IV SA/Wa 2104/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie sędzia SO del. Aleksandra Westra sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącej I. sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Miejski Konserwator Zabytków w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji Prezydenta Miasta [...] o ustaleniu warunków zabudowy z [...] listopada 2016 r. nr [...] dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń biurowych na II piętrze kamienicy dla powiększenia istniejącego lokalu usługowego (gastronomia i rozrywka) wraz z wykonaniem schodów wewnętrznych, na działce nr [...] (obręb [...], arkusz 3), położonej przy ul. [...] w [...]. Nie zgadzając się z odmową uzgodnienia projektu decyzji, Spółka [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła zażalenie na wymienione wyżej postanowienie Konserwatora. Rozpoznając powyższe zażalenie, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie znajdując podstaw do uchylenia kwestionowanego postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków, postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając temu postanowieniu naruszenie art. 6 i art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa i art. 107 § 3 kpa oraz błąd w ustaleniach faktycznych, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z zupełnie innych przyczyn niż te, które zostały w niej podniesione. W świetle art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego oznacza m.in., że sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, tzn. nie może co do zasady zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Ocena legalności działania administracji publicznej dokonywana jest na podstawie akt sprawy, tj. na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego, stosownie do regulacji art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to w szczególności, że sąd administracyjny zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie ustalonego przez organ i wynikającego z akt administracyjnych stanu faktycznego. W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony. Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie pod kątem respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, dochowania wymaganej prawem procedury i zgodności działania z prawem materialnym, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że będące przedmiotem skargi postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydane zostało bez podstawy prawnej, co skutkuje koniecznością stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Analizując nadesłane Sądowi akta administracyjne sprawy, Sąd stwierdził bowiem, że wniesione przez skarżącą Spółkę zażalenie na postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, nie zostało podpisane przez [...] - Prezesa Zarządu Spółki (k. 147 akt administracyjnych). Tymczasem zgodnie z art. 63 § 3 kpa, podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Natomiast w myśl art. 64 § 1 i § 2 kpa, jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z treści powołanych przepisów wynika zatem, że podanie (odwołanie, zażalenie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) wniesione pisemnie winno być podpisane przez wnoszącego, przez co należy rozumieć umieszczenie własnoręcznego podpisu przez tę osobę pod treścią takiego dokumentu. Zażalenie bez oryginalnego podpisu strony, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 kpa wymogów, nie jest zażaleniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 kpa w zw. z art. 144 kpa, a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Rozpoznanie zażalenia niepodpisanego przez stronę stanowi wydanie postanowienia bez podstawy prawnej, a więc dotkniętej wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa obwarowaną sankcją nieważności. Brak podpisu strony na zażaleniu należy więc uznać za brak istotny, tzn. taki, którego nieusunięcie uniemożliwi nadanie zażaleniu dalszego biegu. Rozpoznając niepodpisane zażalenie, a więc wniesione nieskutecznie, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego działał bez podstawy prawnej, a co za tym idzie w sprawie wystąpiła przesłanka stwierdzenia nieważności postanowienia, określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Ustalenie z kolei, że postanowienie dotknięte jest rażącym naruszeniem prawa, czyni bezprzedmiotowym obowiązek odniesienia się do poszczególnych zarzutów skargi. Stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu z powodu rażącego naruszenia prawa powoduje bowiem powrót sprawy do tego etapu administracyjnego postępowania, w ramach którego organ będzie zobligowany wezwać, w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 kpa, wnoszącego pismo do usunięcia, w terminie siedmiu dni, braku formalnego zażalenia przez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpoznania, co – jeśli nastąpi usunięcie braku formalnego – będzie stanowiło podstawę do rozpatrzenia zażalenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, co jednocześnie uniemożliwiało przeprowadzenie przez Sąd oceny zasadności zawartych w skardze zarzutów. Zgodnie zaś z art. 200 powołanej ustawy, Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania, obejmujące kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,-zł i wysokość kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie 480,-zł, zgodnie z art. 205 § 2 wskazanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.) oraz uiszczoną opłatę skarbową w kwocie 17,-zł od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika.