IV SA/Wa 2105/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. Z. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, uchylił decyzję z dnia [...] marca 2013 r. Marszałka Województwa [...] w przedmiocie odmowy wezwania P. S.A. do usunięcia zaniedbań z zakresu gospodarki, w trybie art. 162 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wywiódł, że przepis art. 162 ust. 1–4 ustawy Prawo wodne reguluje kwestię usunięcia kwalifikowanych zaniedbań w gospodarce wodnej, wskazując na kolejne etapy tej procedury. Przepis ten nie określa natomiast, w sposób wyraźny, formy prawnej właściwej dla wezwania do usunięcia zaniedbań w zakresie gospodarki wodnej, a tym samym załatwienia żądania strony. Nie określa takiej formy zarówno w sytuacji, gdy są podstawy do kierowania wezwania, jak i w przypadku ich braku. Dalej organ wywiódł, że skoro z przepisów prawa nie wynika w sposób wyraźny forma rozstrzygnięcia to uznanie, że ma to być decyzja administracyjna konieczne jest stwierdzenie, że w sprawie wymagana jest konkretyzacja prawa w odniesieniu do indywidulanej osoby, w konkretnej sprawie do której dochodzi w sposób władczy i jednostronny. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie działania Marszałka Województwa [...] w zakresie usunięcia zaniedbań z zakresu gospodarki wodnej przez P. S.A. na żądanie J. H. powinny mieć charakter czynności materialno-techniczej, a nie decyzji administracyjnej. J. H. wywiódł skargę na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2013 r. i wniósł o uchylenie decyzji w zakresie umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji (punkt drugi decyzji) oraz nakazanie organowi drugiej instancji ponowne rozpatrzenie odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2013 r. W wywodach skargi skarżący obszernie zaprezentował przebieg postępowania i wskazał na zakłócenia stosunków wodnych węzłem wodnym "[...]" skutkują powstaniem i utrzymywaniem się stanu zagrażającego środowisku. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem stanowisko przyjęte przez organ odwoławczy jest zasadne. Z akt administracyjnych wynika, że J. H. wnioskiem z dnia 12 października 2012 r. skierowanym do Marszałka Województwa [...] wystąpił m.in. o wezwanie na podstawie art. 162 ust. 1 ustawy Prawo wodne P. S.A. do usunięcia zaniedbań w zakresie gospodarki wodnej, w wyniku których powstał stan zagrażający środowisku i w związku z art. 31 ust. 2 oraz art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne zapobieżeniu poważnemu niebezpieczeństwu grożącemu mieniu znacznej wartości. Powyższy wniosek został rozpatrzony negatywnie, gdyż organ nie stwierdził zaniedbań w zakresie gospodarki ściekowej, w wyniku których może powstać stan zagrożenia życiu zdrowiu ludzi albo zwierząt, bądź środowisku, o czym J. H. został poinformowany pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. J. H. pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. zażądał rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. W następstwie tego, Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r. wydaną na podstawie art. 162 ust. 1 w powiązaniu z art. 31 ust. 2 ustawy Prawo wodne odmówił wezwania firmy P. S.A. do usunięcia zaniedbań z zakresu gospodarki wodnej. Zgodnie z art. 162 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 145, ze zm.) - organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego wzywa zakład do usunięcia, w określonym terminie, zaniedbań w zakresie gospodarki wodnej, w wyniku których może powstać stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi albo zwierząt bądź środowisku, - jeżeli zaniedbania zakładu nie zostaną usunięte w określonym terminie, organ, o którym mowa w ust. 1, może wydać decyzję o unieruchomieniu zakładu lub jego części, do czasu usunięcia zaniedbań. Przepis ten wyposaża organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego w środki prawne mające na celu doprowadzenie do usunięcia zaniedbań w zakresie gospodarowania wodami, jeżeli zaniedbania te mają kwalifikowaną formę w postaci zagrażającej życiu i zdrowiu ludzi albo zwierząt bądź środowisku. Pierwszym środkiem, o którym mowa w ust. 1 art. 162 jest wezwanie zakładu do usunięcia zaniedbań w określonym terminie. W przypadku niezastosowania się do wezwania organ może skorzystać z drugiego środka w postaci wydania decyzji o unieruchomieniu zakładu lub jego części do czasu usunięcia zaniedbań. Ustawodawca określił wezwanie jako obowiązek organu, przy czym obowiązek ten powstaje wówczas, gdy zaniedbania powstaną w zakresie gospodarki wodnej, w wyniku których może powstać stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi albo zwierząt bądź środowisku. W związku z tym nie wszystkie zaniedbania uzasadniają wezwanie do ich usunięcia. Wezwanie, o którym mowa w ust. 1 art. 162, jest wezwaniem organu skierowanym do zakładu do dobrowolnego usunięcia zaniedbań w zakresie gospodarki wodnej w określonym terminie. Wezwanie do dobrowolnego usunięcia wskazanych zaniedbań nie ma władczego charakteru, a zatem nie następuje w formie decyzji administracyjnej, gdyż ustawodawca nie określi takiej formy załatwienia sprawy na tym etapie postępowania. Dopiero nieusunięcie dobrowolne tych zaniedbań, uprawnia organ do przymuszenia zakładu do ich usunięcia w formie władczej, poprzez wydanie decyzji o unieruchomieniu zakładu lub jego części do czasu usunięcia zaniedbań, co przewiduje ust. 2 art. 162. Słusznie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym przepisy prawa materialnego przewidują formę załatwienia danej sprawy administracyjnej nie tylko w sposób bezpośredni, przez wyraźne wskazanie, iż w sprawie wydawana jest decyzja administracyjna albo że do rozpoznania sprawy stosuje się przepisy k.p.a., ale także w sposób pośredni, na przykład przez wyrażoną w formie czasownikowej kompetencję organu administracji publicznej do rozstrzygania sprawy, np. "przyznaje", "zezwala". W sytuacji gdy ustawodawca nie określi wyraźnie, w jakiej formie prawnej sprawa powinna być załatwiona, rozstrzygające znaczenie ma charakter sprawy oraz treść przepisów będących podstawą działania organu administracji publicznej, do którego właściwości należy załatwienie sprawy. Jeżeli z tych przepisów wynika, że w sprawie wymagane jest jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnego stosunku administracyjnoprawnego, to oznacza to, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej (zob. uchwałę NSA z 12.10.1998 r., OPS 6/98, ONSA 1999, z. 1, poz. 3 oraz uchwałę NSA z 15.11.1999 r., OPK 24/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 54, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn.. akt IISA/Ol 119/06). Skoro wezwanie z art. 162 ust. 1 ustawy Prawo wodne nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, to zasadnie organ odwoławczy umorzył postępowanie pierwszej instancji z uwagi na brak podstawy prawnej do załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy.