IV SA/Wa 2105/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-16
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony wobec osoby, która wykazuje trudną sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca spełniła te warunki, gdyż jej dochody są niskie, a wydatki na utrzymanie konieczne wysokie, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. złożyła skargę na decyzję Wojewody z maja 2015 r. dotyczącą odmowy zwrotu nieruchomości oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada majątku, a jej jedynym dochodem jest renta rodzinna w wysokości około 1721 zł netto. Przedstawiła dokumenty potwierdzające dochody i wydatki, w tym umowę najmu oraz koszty utrzymania mieszkania i spłatę pożyczek.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić M. W. od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia zwolnić M. W. od kosztów sądowych
M. W. (dalej: "skarżąca") wraz ze skargą na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada żadnego majątku. Uzyskuje dochód w wysokości 1700 zł z tytułu renty rodzinnej.
Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2015 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- udokumentowanie dochodów;
- podanie wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, przeciętnie w miesiącu;
- złożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy(z historią operacji dokonywanych w tym okresie); ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych
- złożenie oświadczenia, jaki skarżąca ma tytuł prawny do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (np. czy wynajmuje lokal) oraz, czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu; w przypadku wynajmowania mieszkania, należy przedstawić kopię umowy najmu.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała m. in. wyciąg z rachunku bankowego, zaświadczenie z ZUS, z którego wynika, że otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 1721,81 zł netto, dwie umowy pożyczki (na kwotę 800 zł i na kwotę 1500 zł), umowę najmu (lokalu mieszkalnego, stanowiącego mieszkaniowy zasób [...]), zawiadomienie o aktualnej wysokości opłat za mieszkanie (od czerwca 2015 r. jest to kwota 476,70 zł), oświadczenie o wydatkach (opłaty za utrzymanie mieszkania wynoszą 500 zł, spłata pożyczki – 355 zł, lekarstwa – 350, środki higieniczne – 100 zł miesięcznie).
Rozpoznając wniosek, stwierdzono, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.
Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, że spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2. Jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie rentowe w wysokości ok. 1721 zł. Skarżąca oświadczyła, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, z tym, że wydatki na utrzymanie mieszkania (czynsz oraz opłaty za media) ponosi wraz z synem. Wydatki te wynoszą ok. 950 zł., skarżąca opłaca część opłat w wysokości 500 zł. Spłaca także pożyczki (355 zł), na lekarstwa wydaje ok. 350 zł, a na środki higieniczne 100 zł. Zatem skarżącej po opłaceniu ww. kosztów pozostaje ok. 500 zł na inne podstawowe wydatki (wyżywienie, odzież itp.). W tej sytuacji, mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego uznano, że poniesienie przez skarżącą kosztów sądowych, mogłoby ją narazić na uszczerbek utrzymania koniecznego.
Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło