IV SA/Wa 2107/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-27
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, jako zarządca drogi krajowej klasy G, może odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych i zbiorników na nieczystości, jeśli planowany zjazd z drogi krajowej naruszałby zasadę ograniczenia liczby zjazdów z dróg tej klasy, mimo istnienia alternatywnych możliwości dojazdu do działki, w tym poprzez ustanowienie służebności drogowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad prawidłowo odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Odmowa była uzasadniona przepisami § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r., które nakazują ograniczenie liczby zjazdów z dróg klasy G w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W sytuacji, gdy istnieje możliwość zapewnienia dojazdu do działki inwestycyjnej poprzez istniejące zjazdy lub ustanowienie służebności drogowej, zarządca drogi ma prawo odmówić zgody na utworzenie nowego zjazdu, nawet jeśli decyzja podziałowa sugerowała dostęp do drogi publicznej.Stan faktyczny
Wójt Gminy L. wystąpił do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy trzech budynków mieszkalnych i trzech zbiorników na nieczystości na działce przylegającej do drogi krajowej nr [...]. GDDKiA odmówił uzgodnienia, wskazując na konieczność ograniczenia liczby zjazdów z drogi klasy G i możliwość zapewnienia dojazdu poprzez istniejące zjazdy na działki sąsiednie lub ustanowienie służebności drogowej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, GDDKiA utrzymał swoje postanowienie w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzenia o warunkach technicznych dróg publicznych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy - oddala skargę -
IV SA/Wa 2107/10
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, dalej "Dyrektor", po ponownym rozpoznaniu na wniosek A. K., dalej "skarżącego", sprawy zakończonej postanowieniem Dyrektora z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy, utrzymał własne postanowienie w mocy.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia [...] września 2009 r. Wójt Gminy L. wystąpił do Dyrektora, jako do zarządcy drogi krajowej nr [...] o uzgodnienie projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych i trzech zbiorników na nieczystości ciekłe, dalej "planowanej inwestycji", na terenie działki nr [...] położonej przy drodze krajowej nr [...] w miejscowości S., gmina L.
Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Dyrektor odmówił uzgodnienia przedłożonego mu do zaopiniowania projektu decyzji.
W ustawowym terminie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] października 2009 r.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Dyrektor utrzymał postanowienie z dnia [...] października 2009 r. w mocy.
Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie, Dyrektor wskazał w szczególności, co następuje:
Obsługa komunikacyjna terenu inwestycji (działki nr [...]) ma być zapewniona poprzez projektowany zjazd z drogi krajowej nr [...] do tej działki.
Teren inwestycji powstał w wyniku podziału innych działek. Działka macierzysta nr [...] została podzielona na działki nr [...]. W wyniku podziału działki nr [...] powstała z kolei działka nr [...], która uległa kolejnemu podziałowi m.in. na działkę nr [...]. Działka strony o nr [...] została natomiast wyodrębniona wskutek podziału działki nr [...].
Działka macierzysta posiadała dwa zjazdy z drogi krajowej nr [...], przy czym jeden z nich obsługuje obecnie działkę nr [...].
Zarządzeniem nr [...] Dyrektora z dnia [...] grudnia 2009 r., zmieniającym zarządzenie w sprawie klas istniejących dróg krajowych, droga krajowa nr [...] na całej swej długości zakwalifikowana została do dróg głównych (droga klasy G).
Zgodnie z dyspozycją §9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz.430), dalej "rozporządzenia" : "W celu zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego (...) na drodze klasy G należy ograniczyć liczbę i częstość zjazdów (...)".
Wymogi techniczne ustalone przez ustawodawcę dla drogi publicznej klasy G są bardzo rygorystyczne i pozostawiają zarządcom dróg tej klasy "mniejsze pole manewru" przy decydowaniu o lokalizacji zjazdów niż swoboda działania, jaką dysponują zarządcy dróg niższych klas. Wolą ustawodawcy, wyrażoną w treści powołanego przepisu jest wprowadzenie zasady ograniczania do niezbędnego minimum liczby zjazdów z dróg klasy G. Sytuacje wyjątkowe, uzasadniające wyłom od powyższej zasady są sprecyzowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, jako takie stany faktyczne i prawne, w których nie ma możliwości zapewnienia jakiegokolwiek innego dojazdu do działki oraz, co wielokrotnie podkreślano w uzasadnieniach wyroków, niemożliwe jest ustanowienie służebności drogi koniecznej na nieruchomościach sąsiednich.
Celem takiego rygorystycznego podejścia jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, dla którego zagrożeniem jest każdy kolejny zjazd. To potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego wynika z faktu, że każdy zjazd wymusza na wszystkich uczestnikach ruchu drogowego na danej drodze konieczność zmniejszenia dozwolonej prędkości, co w konsekwencji powoduje ograniczenie płynności ruchu, niejednokrotnie kończące się kolizjami drogowymi. Bezsprzecznie zaś na drodze klasy G, tj. na drodze tranzytowej natężenie ruchu pojazdów i ich tonaż są daleko większe niż na drodze niższej klasy, stąd też szczególna ochrona dróg klasy G.
W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi sytuacja, w której brakowałoby jakiegokolwiek dojazdu do działki objętej wnioskiem, przemawiająca za możliwością lokalizacji zjazdu z drogi krajowej nr [...] do tej działki. Obsługa komunikacyjna terenu inwestycji może się bowiem odbywać za pośrednictwem zjazdu z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...], zlokalizowanego w 282+941 km, strona lewa tej drogi, bądź też z wykorzystaniem zjazdu z tej drogi do działki nr [...] (282+926 km, strona lewa drogi krajowej nr [...]), po uprzednim ustanowieniu służebności drogi koniecznej, obciążającej działki sąsiednie na rzecz działki strony. Ustanowienie stosownej służebności może nastąpić w trybie umownym, ewentualnie w postępowaniu przed sądem powszechnym o ustanowienie drogi koniecznej.
Uzgodnienie projektu decyzji byłoby możliwe po jego modyfikacji, w wyniku której projekt ten będzie przewidywał, że obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji na działce nr [...] będzie się odbywała poprzez istniejący zjazd z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...] bądź poprzez zjazd z tej drogi do działki nr [...] (po uprzednim uzyskaniu zgody właścicieli sąsiednich działek lub w przypadku braku takiej zgody – w wyniku postępowania przed sądem powszechnym).
Dyrektor wskazał również, że postanowienia decyzji podziałowej, w wyniku którego została wydzielona działka stanowiąca teren planowanej inwestycji nie są dla niego wiążące. W przeciwnym wypadku doszłoby do praktyki "wymuszania" wydania przez organ specjalistyczny, jakim jest zarządca drogi, zezwolenia na lokalizację zjazdu dokonywanego przez organ, który takiej specjalistycznej wiedzy nie posiada.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora.
Skarga zarzuca zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
- art.6, 7, 8, 11, 124§2 k.p.a. w szczególności poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela oraz nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wszystkich kwestii prawnych i faktycznych wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa,
- art.77§1 i art.80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także dokonanie ustaleń sprzecznych z zasadą swobodnej oceny dowodów,
- §9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, co następuje:
Dyspozycja §9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia nie ogranicza możliwości ustanowienia zjazdów z dróg klasy G wyłącznie do sytuacji wyjątkowych. Powołuje jedynie luźny obowiązek ograniczenia liczby i częstości zjazdów poprzez zapewnienie dojazdu z dróg niższych klas i nie zawiera szczegółowych uregulowań odnoszących się np. do dopuszczalnej liczby zjazdów, odstępów pomiędzy nimi, pozostawiając rozstrzygniecie właściwemu organowi. Rozstrzygnięcie to nie może być jednak arbitralne.
Wbrew powyższemu zaskarżone postanowienie wydano z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Uzasadnienie postanowienia nie wskazuje przyczyn nieuwzględnienia stanowiska skarżącego.
Brak jest faktycznej możliwości ustanowienia drogi koniecznej zapewniającej dostęp do drogi krajowej nr [...] poprzez działkę nr [...], bądź działkę nr [...] (tj. [...]), ponieważ są to nieruchomości zabudowane, na terenie których nie może powstać droga konieczna. Organ nie odniósł się w żadnym zakresie do tej okoliczności. Rozwiązanie proponowane przez organ wpłynęłoby ponadto niekorzystnie na sposób wykonywania prawa własności przez właścicieli nieruchomości sąsiednich. Wiązałoby się to jednocześnie z naruszeniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności środków stosowanych przez organy administracji.
W decyzji podziałowej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] stwierdzono, że powstała z podziału działki nr [...] działka nr [...] ma dostęp do drogi publicznej, bez wskazania warunku określonego w art.99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z powyższego wynika, że organ podziałowy uznał, że istnieje możliwość ustanowienia zjazdu z działki [...] do drogi krajowej nr [...], co w świetle braku obowiązku ustanowienia odpowiedniej służebności jest jedynym wyjściem uzyskania przez działkę nr [...] dostępu do drogi publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym datowanym na 13 stycznia 2011 r. skarżący podniósł, co następuje:
- organ w sposób arbitralny przyjął, że nowy zjazd stanowił będzie zmniejszenie bezpieczeństwa ruchu drogowego na drodze krajowej nr [...] i na tej podstawie przyjął pierwszeństwo interesu publicznego rozumianego jako zapewnienie bezpieczeństwa wobec, uznanego za mniej ważny, słusznego interesu strony w uzyskaniu dostępu do drogi publicznej w związku z planowaną inwestycją budowlaną,
- organ w sposób nieuprawniony przyjął, że każdy kolejny zjazd wymusza na wszystkich uczestnikach ruchu drogowego na danej drodze konieczność zmniejszenia dozwolonej prędkości i w konsekwencji powoduje ograniczenie płynności ruchu, niejednokrotnie kończące się kolizjami drogowymi,
- przedstawione rozumowanie samo w sobie budzi wątpliwości, gdyż zmniejszenie prędkości na drodze przyczynia się w większym stopniu do poprawy bezpieczeństwa aniżeli do kolizji drogowych,
- wpływ budowy nowego zjazdu na bezpieczeństwo ruchu drogowego powinien zostać przez organ wnikliwie zbadany i zważony w okolicznościach sprawy,
- organ nie wykazał, jakimi przesłankami kierował się przyjmując, że budowa zjazdu wpłynie w sposób negatywny na poziom bezpieczeństwa ruchu drogowego, brak zwłaszcza odwołania do właściwych przepisów rozporządzenia (Załącznik nr 2 warunki widoczności na skrzyżowaniach i zjazdach),
- w szczególności: 1) nie ustalono prędkości miarodajnej i projektowej drogi krajowej (ustalono jedynie klasę drogi), 2) nie ustalono pola widoczności przy ruszaniu z miejsca zatrzymania (zjazdu), 3) nie ustalono faktu, czy projektowany zjazd znajduje się w strefie zamieszkania,
- organ arbitralnie przyjął, że istnieje możliwość ustanowienia służebności drogowej po działkach sąsiednich, organ nie badał żadnych okoliczności związanych z ewentualnym poprowadzeniem drogi po działkach sąsiednich w sensie możliwości fizycznego posadowienia takiego dojazdu, nie wzięto pod uwagę stanu zabudowania nieruchomości sąsiednich, a także wymiarów normatywnych istniejących zjazdów, do których droga miałaby prowadzić,
- uznając, że jedynym sposobem uzyskania dostępu do drogi publicznej jest ustanowienie służebności organ, wskazując na możliwość i konieczność ustanowienia służebności, przerzuca na skarżącego koszty budowania dróg zbiorczych, równoległych do drogi krajowej – koszty takich inwestycji powinny obciążać zarządcę drogi, skoro w ocenie zarządcy drogi w taki sposób zapewnione zostanie podniesienie (lub utrzymanie istniejącego) poziomu bezpieczeństwa na danej drodze krajowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Obowiązek uzgodnienia przez Dyrektora projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej zmiany zagospodarowania terenu wynikał z art.53 ust.4 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), zgodnie z którym to przepisem decyzje w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego.
Cytowany przepis zasadnie znalazł zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, albowiem teren inwestycji przylega do pasa drogowego drogi krajowej.
Materialnoprawny zakres uzgodnienia inwestycji z właściwym zarządcą drogi wyznacza art.35 ust.3 ustawy o drogach publicznych, stanowiący, że zmianę zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego, w szczególności polegającą na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zarządca drogi uzgadnia w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą.
Przedmiotem oceny organu uzgadniającego może być wyłącznie sposób obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji w kształcie, jaki wynika z przedłożonego do zaopiniowania projektu decyzji, ustalającej warunki zabudowy.
Organ wyjaśnił, dlaczego nie znalazł podstaw do pozytywnego uzgodnienia planowanej inwestycji. Brak podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie wydano z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.
Istotne znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma interpretacja przepisu §9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia.
Regulacja ta stanowi, że w celu zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego określa się następujące warunki połączeń dróg, dopuszczalne odstępy między węzłami lub skrzyżowaniami oraz warunki stosowania zjazdów, przy czym przez odstęp między węzłami lub skrzyżowaniami rozumie się odległość między punktami przecięć osi dróg na sąsiednich węzłach lub skrzyżowaniach: (...) droga klasy G powinna mieć powiązania z drogami nie niższej klasy niż L (wyjątkowo klasy D), a odstępy między skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie powinny być mniejsze niż 800 m oraz na terenie zabudowy nie mniejsze niż 500 m; dopuszcza się wyjątkowo odstępy między skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie mniejsze niż 600 m, a na terenie zabudowy - nie mniejsze niż 400 m, przy czym na drodze klasy G należy ograniczyć liczbę i częstość zjazdów przez zapewnienie dojazdu z innych dróg niższych klas, szczególnie do terenów przeznaczonych pod nową zabudowę.
Stanowisko odnośnie prawidłowego rozumienia tego przepisu zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 sierpnia 2007 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1143/06, które to stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
W wyroku tym wskazano w szczególności, że przepis §9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia nie formułuje całkowitego zakazu budowy zjazdów z dróg klasy G, jednak zawarte w nim zalecenie ustawodawcy dotyczące ograniczenia liczby i częstości zjazdów należy rozumieć w ten sposób, że tam gdzie jest to możliwe, dojazd do dróg klasy G z nieruchomości leżących w pobliżu tych dróg należy zapewnić za pośrednictwem dróg niższych klas. W sytuacjach, gdy dojazd taki jest zapewniony lub istniejące warunki pozwalają na jego zapewnienie należy, mając na względzie bezpieczeństwo i płynność ruchu drogowego, uznać budowę zjazdów łączących drogi klasy G z nieruchomościami przyległymi za wyłączoną.
Podkreślić należy, że w uzasadnieniu wskazanego wyżej rozstrzygnięcia NSA poczynił istotne uwagi na temat zakresu obowiązków organów uzgadniających związanych z wyjaśnianiem stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem uzgodnienia.
NSA wskazał zatem, odnosząc się do okoliczności faktycznych rozpatrywanej przez siebie sprawy, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem, że orzekające w sprawie organy administracji dopuściły się naruszenia szeregu przepisów k.p.a., wydając rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia szczegółowych ustaleń faktycznych co do: liczby zjazdów z danej drogi publicznej, istnienia zjazdu z drogi publicznej, na istnienie którego wskazywała strona skarżąca, ewentualnego zlikwidowania tego zjazdu zgodnie z propozycją strony skarżącej, ustalenia optymalnej liczby zjazdów z drogi publicznej oraz analizy zagrożeń uzasadniających odmowę uzgodnienia proponowanej lokalizacji zjazdu. Wskazując na brak uchybień postępowania wyjaśniającego w tym zakresie NSA podniósł, że z przepisu art.7 oraz art.77§1 k.p.a. wynikają zasady prawdy obiektywnej, w myśl, której w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zasada zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego, jednak w myśl art.77§4 k.p.a. nie jest wymagane przeprowadzanie dowodu, co do faktów powszechnie znanych. W niniejszej sprawie okoliczności, o których mowa powyżej, można było w ocenie NSA ustalić dzięki uwzględnieniu faktów powszechnie znanych, zasad doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania.
Kontynuując rozważania w powyższym zakresie NSA wskazał zatem, że w sprawie będącej przedmiotem jego rozpoznania nie zachodziła konieczność ustalania liczby zjazdów z danej drogi publicznej i wyjaśniania, jaka ich liczba byłaby optymalna, skoro z treści § 9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia wynika, że należy ograniczać do minimum liczbę zjazdów z dróg klasy G, na ich budowę zezwalać jedynie wówczas, gdy nie istnieje inna możliwość zapewnienia dostępu do drogi publicznej z nieruchomości, a optymalna, (choć oczywiście niemożliwa do zrealizowania) byłaby sytuacja, gdyby takich zjazdów nie było w ogóle.
NSA podkreślił również, że jeżeli chodzi o zidentyfikowanie zagrożeń, jakie mogłyby się pojawić w wyniku realizacji projektowanej inwestycji, to nie ma potrzeby dokonywania ustaleń na tę okoliczność, skoro oczywistym jest, że chodzi o zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, a konkretnie wypadkami drogowymi. Zagrożenie to jest konsekwencją wysokiego i stale rosnącego natężenia ruchu drogowego, co jest okolicznością powszechnie znaną.
Niewątpliwie zagrożeniem dla bezpieczeństwa ruchu są zjazdy realizowane poza skrzyżowaniami i węzłami komunikacyjnymi, zwłaszcza te na drogach krajowych, w tym klasy głównej, na których występuje szczególnie duże natężenie ruchu. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że wypadki na drogach krajowych, gdzie pojazdy poruszają się z większą prędkością, są często poważniejsze w skutkach niż np. na drogach wewnętrznych na terenie osiedli mieszkaniowych czy w pobliżu parkingów.
NSA wskazał, że wynikający z art.7 k.p.a. m.in. obowiązek załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli polega w sprawach o uzgodnienie warunków zabudowy na wyważeniu proporcji pomiędzy słusznym interesem strony, której niewątpliwie należy zapewnić odpowiedni do jej potrzeb dostęp do drogi publicznej - jednak w sposób zgodny z przepisami prawa, a interesem społecznym, który wyraża się, jako konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ruchu na drodze krajowej.
Mając na uwadze powyższe wnioski oraz materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym, Sąd stwierdza, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności za nietrafny uznać należy zarzut, że organ orzekający w sprawie odmówił uzgodnienia planowanego zjazdu z arbitralnych, niejasnych przesłanek.
Podkreślić należy, że wbrew temu twierdzeniu Dyrektor w obszernym uzasadnieniu wyjaśnił w sposób precyzyjny, dlaczego rozstrzygając kolizję dwóch interesów – indywidualnego interesu obywatela, wyrażającego się w posiadaniu jak najdogodniejszego dojazdu do własnej nieruchomości oraz interesu publicznego, polegającego na zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu, rozstrzygnął sprawę na korzyść interesu społecznego. W ślad za przytoczonymi wcześniej wywodami odnośnie wykładni §9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia, ustalającego generalną zasadę rozstrzygania wskazanej wyżej kolizji, stwierdzić należy, że stwierdzenie przez Dyrektora możliwości zapewnienia dojazdu do nieruchomości stanowiącej teren inwestycji do drogi G w inny sposób aniżeli poprzez utworzenie bezpośredniego zjazdu z tej drogi na teren inwestycji (w tym wypadku nie poprzez dojazd z drogi klasy niższej, a poprzez wykorzystanie jednego z dwóch istniejących już zjazdów na drogę krajową, posadowionych na działkach sąsiednich), obligowało organ do odmownego rozpatrzenia wniosku o uzgodnienie planowanej inwestycji.
Stwierdzenie istnienia alternatywnego sposobu skomunikowania terenu inwestycji z drogą krajową zwalniało organ z obowiązku przeprowadzania szczegółowych rozważań i analiz na okoliczność wpływu planowanego zjazdu na bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Za fakt oczywisty należy uznać, że realizacja na krótkim odcinku drogi krajowej kolejnego, trzeciego z kolei zjazdu wpłynęłaby w sposób niekorzystny na płynność ruchu po tej drodze, a w efekcie pogorszyłaby bezpieczeństwo komunikacyjne.
Nietrafny jest zarzut skarżącego, że przy orzekaniu w sprawie organ nie uwzględnił braku możliwości ustanowienia służebności przejazdu na rzecz nieruchomości skarżącego. Wskazać w związku z powyższym należy, że organ jasno wskazał, że widzi możliwość ustanowienia takiej służebności na działce nr [...], albo na działce nr [...], wskazując, że na obu tych działkach znajdują się zjazdy z drogi krajowej nr [...]. Argumentację skarżącego można by uwzględnić tylko w sytuacji, w której materiał dowodowy sprawy w sposób jednoznaczny dowodziłby oczywistej technicznej niemożliwość ustanowienia służebności obsługującej działkę skarżącego, będącej w szczególności wynikiem całkowitego zabudowania działek wskazanych w zaskarżonym postanowieniu. Wniosek taki nie wynika jednakże z akt sprawy, w tym w szczególności ze znajdującego się w nich załącznika graficznego do projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji. Całościowa analiza stanowiska skarżącego we wskazanym wyżej zakresie prowadzi jednocześnie do wniosku, że w istocie skarżący nie wywodzi ostatecznie niemożliwości ustanowienia służebności na gruntach wskazanych przez organ, a podnosi, że obciążenie tychże gruntów wspomnianą służebnością spowodowałoby uciążliwości w ich korzystaniu. Kwestia oceny ewentualnej uciążliwości drogi koniecznej dla nieruchomości obciążonej oraz kwestia wytyczenia tej drogi w sposób najmniej uciążliwy dla tej nieruchomością pozostają jednakże we właściwości sądu powszechnego orzekającego w postępowaniu o ustalenie drogi koniecznej.
Podkreślić należy, że działka stanowiąca teren inwestycji została wyodrębniona w wyniku podziałów działki macierzystej nr [...], która posiadała dwa zjazdy z drogi krajowej nr [...], z których jeden obsługuje obecnie działkę nr [...]. Za właściwe uznać zatem należy rozumowanie organu, że w sytuacji, w której względy bezpieczeństwa komunikacyjnego nie pozwalają na zapewnienie wszystkim działkom powstającym w wyniku podziału działki sąsiadującej z pasem drogowym drogi krajowej osobnych zjazdów z tej drogi, działki te winny być obsługiwane przez zjazdy już istniejące.
Całkowicie trafnie wyjaśnił również organ, dlaczego przy orzekaniu w niniejszej sprawie nie był związany tymi rozstrzygnięciami decyzji podziałowej, w wyniku której wydzielony został grunt, stanowiący teren inwestycji, które odnoszą się do jego obsługi komunikacyjnej. Uznać bowiem należy, że istotnie związanie organu właściwego w zakresie zarządzania drogami rozstrzygnięciem organu nie mającego w tym zakresie kompetencji nie znajdowałoby uzasadnienia.
Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło