IV SA/Wa 2109/09
WyrokWSA w Warszawie2010-05-12
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Grzegorz Czerwiński, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA w sytuacji, gdy do Trybunału Konstytucyjnego skierowano pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją przepisu prawa stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA w sytuacji, gdy do Trybunału Konstytucyjnego skierowano pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją przepisu prawa stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Generalną zasadą jest domniemanie zgodności przepisów prawa z Konstytucją, a przepis taki może być stosowany do czasu, aż Trybunał Konstytucyjny stwierdzi jego niezgodność i wyeliminuje go z porządku prawnego. Wystąpienie z pytaniem prawnym do TK nie zawiesza stosowania przepisu, którego pytanie dotyczy.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Wojewoda zawiesił postępowanie dotyczące przejęcia zespołu dworsko-parkowego na rzecz Państwa, oczekując na odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego w sprawie pytania prawnego zadanego przez WSA w Warszawie dotyczącego zgodności z Konstytucją rozporządzenia wykonawczego do dekretu o reformie rolnej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w tym zasadę szybkości postępowania i błędną wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 KPA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej M. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. znak: [... Wojewoda [...] zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, że zespół dworsko-parkowy położony w majątku B. nie podlegał przejęciu na rzecz Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13).
W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda stwierdził, że należy zawiesić postępowanie do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pytanie prawne, czy § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku w sprawie wykonania dekretu z dnia 6 września 1944 roku, w zakresie w jakim na jego mocy orzekanie o przedmiocie podpadania nieruchomości ziemskich, pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku przekazano do kompetencji organu administracji jest zgodny z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem Wojewody jest to zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji.
Od powyższego postanowienia zażalenie złożyła M. K. podnosząc, że w uzasadnieniu postanowienia organ administracji nie wyjaśnił, dlaczego zawieszenie postępowania lepiej realizuje zasadę praworządności, aniżeli jego dalsze prowadzenie. W ocenie wnoszącej zażalenie, Wojewoda "(...) robi wszystko, aby uniknąć wydania orzeczenia kończącego w niniejszej sprawie (...)". Tym samym rażąco narusza zasadę szybkości postępowania administracyjnego.
Postanowieniem dnia [...] października 2009 r. znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 roku, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła M. K., zarzucając naruszenie:
1. prawa procesowego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego,
Sygn. akt IV SA/Wa 2109/09
2. prawa procesowego poprzez naruszenie art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego,
3. prawa procesowego poprzez naruszenie art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Wojewody [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie utrzymane nim w mocy zapadło z naruszeniem art. 91 § 1 pkt 4 k.p.a.
Ze wskazanego przepisu wynika, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieje pogląd, iż przepis ten może być podstawą zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy do Trybunału Konstytucyjnego skierowane zostało pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją RP przepisu prawa, który stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia wydawanego przez organ administracji. Taką też wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zaprezentowały organy administracji w zaskarżonym postanowieniu oraz postanowieniu go poprzedzającym.
Zdaniem Sądu, tego rodzaju wykładnia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest nieuprawniona. Generalną zasadą jest domniemanie zgodności z Konstytucją przepisów prawa. Dopóki Trybunał Konstytucyjny nie stwierdzi, iż dany przepis prawa jest niezgodny z Konstytucją i nie wyeliminuje go z obowiązującego porządku prawnego przepis ten może być stosowany. Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia nie jest więc konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym nie zawiesza bowiem stosowania przepisu, którego pytanie dotyczy, do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny.
W ocenie Sądu, aby możliwe było zawieszenie postępowania administracyjnego w związku z wystąpieniem do Trybunału Konstytucyjnego
Sygn. akt IV SA/Wa 2109/09
z pytaniem prawnym, musiałby w k.p.a. istnieć wyraźny przepis prawa na to pozwalający, tak jak to ma miejsce w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Nadto należy nadmienić, że postanowieniem z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt P 107/08 Trybunał Konstytucyjny orzekł w sprawie wywołanej pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2008 r.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło