IV SA/Wa 211/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...], zwany dalej "Wojewodą", utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta C., zwanego dalej "Prezydentem", z dnia [...] października 2009 r., nr [...], odmawiającą wymeldowania K. K. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w C. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wskazał w szczególności, co następuje. W dniu [...] maja 2009 r. G. K., zwana dalej "skarżącą", złożyła wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w C. K. K., zwanego dalej "uczestnikiem postępowania", z uwagi na to, że nie przebywa on w tym lokalu od 14 listopada 2008 r. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Prezydent odmówił wymeldowania uczestnika postępowania z pobytu stałego w spornym lokalu. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta. Rozpatrzywszy odwołanie, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta w mocy. Uzasadniając własne rozstrzygnięcie, Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie nie występuje sytuacja, w której osoba zameldowana w lokalu na pobyt stały opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wojewoda wskazał, że według skarżącej jej mąż nie zamieszkuje w spornym lokalu od dnia 14 listopada 2008 r. Z uwagi na obawę skarżącej, że mąż wprowadzi się wraz z inną kobietą do spornego lokalu skarżąca zmieniła zamek drzwiowy i nie udostępniła uczestnikowi postępowania kluczy. Rzeczy osobiste uczestnika postępowania, tj. odzież i dokumenty skarżąca przewiozła do domu swoich teściów w W. Wobec zaistniałej sytuacji uczestnik postępowania złożył w dniu [...] lipca 2009 r. do Sądu Rejonowego w C. pozew o przywrócenie posiadania lokalu. Przy ocenie stanu faktycznego sprawy Wojewoda wziął pod uwagę zeznania świadków złożone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Wojewoda podniósł zatem, że w świetle zeznań świadka W. K. K. K. wynajmuje mieszkanie w P. i z uwagi na przebywanie w nim o różnych porach, jeżdżenie i wracanie po pracy oraz nocowanie tam - koncentruje w nim swoje centrum życiowe (protokół przesłuchania z dnia [...] czerwca 2009 r.). T. K. - syn K. i G. K. - zeznał w dniu [...] lipca 2009 r., że z uwagi na związek z inną kobietą, ojciec wyprowadził się ze spornego lokalu dobrowolnie. Stwierdził także, że na prośbę ojca, razem z matką i siostrą zawiózł jego rzeczy do W. Z wiedzy świadka wynika, że od połowy listopada 2008 r. K. K. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, co potwierdziła siostra skarżącej – G. P. (protokół przesłuchania z dnia [...] czerwca 2009 r.). Potwierdziła również fakt niewpuszczania K. K. do spornego lokalu. Szwagier K. K. – I. J. - w protokole przesłuchania z dnia [...] września 2009 r. potwierdził fakt niewpuszczania K. K. do spornego lokalu, pomimo prowadzonych przez drzwi rozmów z domownikami. Siostra K. K. – B. D. - zeznała w dniu [...] września 2009 r., że jej brat od czasu opuszczenia przedmiotowego lokalu stołuje się u niej lub u drugiej siostry, bądź u rodziców, zaś nocuje w wynajętym mieszkaniu w P. Wskazała także na fakt przywiezienia rzeczy brata - wbrew jego woli - do W. Powyższe potwierdził K. K. w protokole przesłuchania z dnia [...] czerwca 2009 r. Przesłuchani w sprawie sąsiedzi J. i A. W. oraz K. S. nie potwierdzili faktu opuszczenia lokalu przez K. K. (protokół przesłuchania sąsiadów z dnia [...] czerwca 2009 r.). W ocenie Wojewody dobrowolność charakteru opuszczenia spornego lokalu przez uczestnika postępowania wyklucza okoliczność wymiany zamka drzwiowego, skutkująca brakiem dostępu do lokalu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika ponadto, że uczestnik postępowania skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia pozwu o ochronę naruszonego posiadania. Podjęcie takiej próby oznacza, że osoba, która nie opuściła dobrowolnie lokalu, nie godzi się z jego opuszczeniem. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę decyzję Wojewody, zarzucając orzeczeniu: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art.77§1 k.p.a. poprzez nienależyte rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz błędną ocenę przeprowadzonych dowodów, przede wszystkim zeznań stron, świadków i dokumentów; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) w związku z art. 6 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię; 3) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które narusza zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącej. W uzasadnieniu zarzutów skarga podnosi w szczególności, że przyczyną wyprowadzki i jednocześnie przyczyną trwających od lat konfliktów rodzinnych był romans uczestnika postępowania z osobą, z którą po wyprowadzeniu się ze spornego lokalu uczestnik postępowania spotykał się w lokalu przy ulicy [...] w P. Uczestnik postępowania opuścił sporny lokal dobrowolnie w dniu 14 listopada 2008 r. Zapakował wówczas część swoich rzeczy, a resztę sukcesywnie zabierał. Naocznym świadkiem wyprowadzki uczestnika postępowania była G. P. - siostra skarżącej przebywająca w spornym lokalu. Była ona również świadkiem wcześniejszych gróźb uczestnika postępowania wprowadzenia się do spornego lokalu wraz z inną kobietą, kierowanych w stronę skarżącej. Również zeznania T. K. - syna skarżącej oraz uczestnika postępowania potwierdziły, że uczestnik postępowania wyprowadził się ze spornego lokalu dobrowolnie i że to romans ojca był faktyczną przyczyną jego wyprowadzki. Równie wiarygodne w tym zakresie są zeznania W. K. Jako niewiarygodne natomiast należy ocenić zeznania innych świadków, których przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda (I. J., B. D., J. i A. W. oraz K. S.), którzy bądź to mieli niewielkie rozeznanie odnośnie okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bądź to zeznawali na temat tych okoliczności nie na podstawie własnej wiedzy, a na podstawie wiedzy nabytej od innych osób, ewentualnie nie zachowali obiektywizmu. Skarga podnosi również, że uczestnik postępowania wynajął dla siebie mieszkanie w P. już na dziesięć dni przed tym, jak utracił swobodny dostęp do spornego lokalu. Trudno interpretować zachowanie uczestnika postępowania, polegające na wyprowadzeniu się ze spornego lokalu w celu związania się z inną kobietą, inaczej jako dobrowolne opuszczenie spornego lokalu. Chęć uniknięcia konfliktów rodzinnych wywoływanych de facto zachowaniem uczestnika postępowania nie jest argumentacją, która pozwoliłaby na uznanie, że opuszczenie spornego lokalu nastąpiło pod jakąkolwiek presją. Nie można zgodzić się z organami, że uczestnik postępowania nie opuścił spornego lokalu dobrowolnie i że miał do niego utrudniony dostęp. G. P. zeznała, że nigdy nie było takiej sytuacji, że skarżąca nie wpuszczała uczestnika postępowania do spornego lokalu. Od momentu wyprowadzki uczestnik postępowania nie próbował na stałe wrócić do spornego lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...] na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nieopuszczenia miejsca stałego pobytu można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00). Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby opuszczenia mieszkania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 935/2002, LexPolonica nr 394981). Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 października 2005 r. sygn. II OSK 127/99 - LEX nr 201427; z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3078/00 - LEX nr 78937; z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. V SA 1424/99 - LEX nr 79243). W ocenie Sądu organy administracji orzekające w niniejszej sprawie dopełniły obowiązków spoczywających na nich w świetle art.7, 77§1 i 107§3 k.p.a. W toku postępowania administracyjnego organy wyjaśniły w wyczerpujący sposób stan faktyczny sprawy, w taki sam sposób zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, jak również wyłożyły swoje stanowisko w uzasadnieniach decyzji. Materiał dowodowy sprawy obejmuje zarówno wyjaśnienia skarżącej oraz uczestnika postępowania, jak i zeznania świadków: T. K. (syna skarżącej oraz uczestnika postępowania), I. J. (szwagra uczestnika postępowania), B. D. (siostry uczestnika postępowania), J. i A. W. oraz K. S. (osób mieszkających w sąsiedztwie spornego lokalu). W oparciu o powyższe w toku postępowania administracyjnego ustalono, że uczestnik postępowania nie zamieszkuje od pewnego czasu w spornym lokalu (tj. od listopada 2008 r.), a fakt ten pozostaje w ścisłym związku z konfliktem rodzinnym, zachodzącym pomiędzy uczestnikiem i skarżącą. Organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że uczestnik postępowania opuścił sporny lokal na trwałe i dobrowolnie. W niniejszej sprawie nie występuje bowiem sytuacja, w której osoba zameldowana w lokalu nie zamieszkuje w nim przez długi okres czasu, konsekwentnie nie przejawiając nim zainteresowania. Pomimo faktycznego nieprzebywania na stałe w spornym lokalu uczestnik postępowania podejmował starania w celu utrzymywania z nim kontaktu, tj. w szczególności odwiedzał go, odbierał w lokalu osobiście urzędową korespondencję (tj.: postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], decyzję organu I instancji z [...] października 2009 r., pismo organu I instancji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]). Podkreślenia wymaga, że z przyczyn nie leżących po jego stronie uczestnik postępowania nie miał swobodnego dostępu do spornego lokalu. Utrudnienia te były bowiem bezpośrednim następstwem działań podjętych przez skarżącą, a polegających na wymianie zamków w drzwiach wejściowych. Jednocześnie uczestnik postępowania podjął działania prawne, zmierzające do odzyskania władztwa nad spornym lokalem, wnosząc w lipcu 2009 r. do Sądu Rejonowego w C. pozew o przywrócenie posiadania spornego lokalu. W toku postępowania administracyjnego o wymeldowania powództwo to zostało uwzględnione wyrokiem z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt [...] (rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne). W świetle przywołanego na wstępie stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, wskazane wyżej okoliczności stanowiły przeszkodę do wymeldowania uczestnika postępowania ze spornego lokalu. W świetle powyższych okoliczności zarzuty podniesione w skardze uznać należy za nietrafne. W odniesieniu do zarzutów skargi kwestionujących wiarygodność zeznań świadków zeznających na korzyść skarżącego wskazać należy, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne wynikają z zeznań samej skarżącej złożonych w toku postępowania administracyjnego. W zeznaniu złożonym w dniu [...] czerwca 2009 r. w toku rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez organ I instancji (k.41v akt administracyjnych) skarżąca przyznała, że wymieniła zamek w drzwiach i nie dała uczestnikowi postępowania do niego klucza w celu uniemożliwienia uczestnikowi postępowania wprowadzenia się do spornego lokalu z inną kobietą. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.