IV SA/Wa 2110/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. sprawy ze skargi P. O. i B. O. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Transportu i Budownictwa na rzecz skarżącego B. O. kwotę 340 /trzysta czterdzieści/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 2110/05 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu wniosku B. O. i P. O. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na skutek złożonego w dniu 2 kwietnia 2003 r. przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji budowy obwodnicy, Wojewoda [...] wszczął postępowaniu zakończone wydaniem w dniu [...] lipca 2004 r. decyzji nr [...], która stała się ostateczna. W dniu 30 września 2004 r. odwołując się od powyższej decyzji B. i P. O. wnieśli jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podnosząc, że o wydanej decyzji dowiedzieli się w dniu 23 września 2004 r. w Urzędzie Gminy w J., gdzie otrzymali jej kopię. Po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. znak: [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r., natomiast postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. znak: [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. zostało przez B. i P. O. zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 108/05), uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd wskazał, że wadliwe zawiadomienie o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi jest okolicznością faktyczną uzasadniającą brak winy skarżących i stanowi przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia środka odwoławczego. Minister Infrastruktury wskazał, że wobec powyższego zobowiązany jest do ponownego zbadania wniosku skarżących o przywrócenie terminu, przy uwzględnieniu oceny prawnej Sądu w zakresie określenia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Jednakże, w ocenie Ministra, związanie oceną prawną Sądu w zakresie prawidłowej wykładni prawa materialnego nie oznacza, że organ rozpoznający ponownie wniosek jest zwolniony od oceny stanu prawnego ukształtowanego przez zapadłe w sprawie inne ostateczne rozstrzygnięcia, wywołujące określone następstwa prawne. Organ podkreślił, że poza zakresem sądowej kontroli pozostawało postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2004 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i będące następstwem wydania postanowienia z dnia [...] grudnia 2004 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Ministra, skoro postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. nie zostało zaskarżone oraz wobec zapisu art. 126 kpa, przy ponownym rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu, był on obowiązany wziąć pod uwagę zarówno skutki pozostającego w obrocie prawnym postanowienia z dnia [...] grudnia 2004 r., jak również podjąć rozstrzygnięcie zgodne z oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 21 kwietnia 2005 r. Organ wskazał, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, otwierałoby możliwość merytorycznego rozpoznania odwołania. Jednakże ponowne rozstrzygnięcie odwołania skarżących byłoby sprzeczne z obowiązującym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W konkluzji Minister stwierdził, że konieczne w niniejszej sprawie było wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na niedopuszczalność przywrócenia terminu ze względu na pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia z dnia [...] grudnia 2004 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu w związku z brakiem zaskarżenia omawianego postanowienia z [...] grudnia 2004 r. oraz w związku z treścią art. 126 kpa, który nie przewiduje możliwości wzruszenia ostatecznego postępowania w tym przedmiocie, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwe. W przypadku bowiem pozytywnego rozpatrzenia wniosku w obrocie prawnym pozostawałyby dwa rozstrzygnięcia sprzeczne ze sobą, co jest niedopuszczalne. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z powodów wyżej wskazanych, Minister jednocześnie stwierdził, że uznaje spełnienie przez wnioskodawców przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, m. im. braku zawinienia w uchybieniu terminu. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli B. O. i P. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie art. 58 kpa, art. 134 kpa oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podnieśli, że zgodnie z art. 58 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Spełnienie tej przesłanki przez skarżących zostało w sposób dostateczny wykazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 kwietnia 2005 r. Ponadto sam Minister Infrastruktury w zaskarżonym postanowieniu przyznał, iż przesłanka ta została spełniona. Zatem odmowa przywrócenia terminu była sprzeczna z prawem. Ponadto zdaniem skarżących Minister odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie uwzględnił oceny prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 21 kwietnia 2005 r. Sądowi znany był fakt wydania postanowienia z dnia [...] grudnia 2004 r., skoro zatem Sąd nie wskazał na istnienie sprzeczności postanowień jako podstawy prawnej odmowy przywrócenia terminu, to –w ocenie skarżących – okoliczność ta nie może być podstawą odmowy przywrócenia terminu Skarżący zarzucili ponadto Ministrowi, iż postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wydał przedwcześnie, tj. przed ostatecznym rozpatrzeniem sprawy o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie uznając, iż zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu toczyło się postępowanie sądowo-administracyjne zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2005r. uchylającym postanowienie Ministra Infrastruktury odmawiającym przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W wyroku tym Sąd wskazał, iż wadliwe zawiadomienie o decyzji ustalającej lokalizację drogi krajowej, dokonana niezgodnie z procedurami określonymi w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zasadzie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721ze zm.), musi być ocenione jako okoliczność faktycznie uzasadniająca brak winy zainteresowanego i stanowi przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia środka odwoławczego. Jednocześnie wyrokiem tym Sąd podkreślił i zaakcentował, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) organ rozpoznając ponownie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, dokona oceny okoliczności wskazanych przez odwołujących się, uwzględniając ocenę prawną zawarta w wyroku. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ uznał spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania tj. brak zawinienia w uchybieniu terminu. Pomimo tego organ odmówił przywrócenia terminu z uwagi na skutki pozostającego w obrocie postanowienia z dnia [...] grudnia 2004r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu, brak zaskarżenia powyższego postanowienia oraz przepis art. 126 kpa wskazujący na brak podstaw do wzruszenia tego postanowienia kończącego postępowanie, powodują, iż nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Powyższego stanowiska nie można zaakceptować. Zauważyć należy, iż przepis art. 153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani Sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego. W sprawie niniejszej stan prawny i stan faktyczny pozostały niezmienione. Należy zatem zwrócić uwagę, że błędny jest pogląd, iż w razie pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżących w obrocie prawnym pozostawałyby dwa rozstrzygnięcia sprzeczne ze sobą. Jeżeli bowiem organ, stosując się do Oceny prawnej wyrażonej w wyroku Sądu uznał, iż brak jest winy po stronie skarżących w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, to powinien termin ten przywrócić i z urzędu na podstawie art. 157 § 2 w związku z art. 126 kpa wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] grudnia 2004r. w przedmiocie uchylenia terminu jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Wojewódzki Sąd Administracyjny kierując się powyższymi ustaleniami i oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 21 kwietnia 2005r. tegoż Sadu uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z obrazą art. 153 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dlatego na podatnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.