IV SA/Wa 2111/09
WyrokWSA w Warszawie2010-05-24
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Danuta Dopierała, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata roczna z tytułu czasowego wyłączenia gruntu leśnego z produkcji powinna być naliczana do dnia wydania decyzji o zakończeniu rekultywacji, czy do dnia zgłoszenia wniosku o jej zakończenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata roczna z tytułu czasowego wyłączenia gruntu leśnego z produkcji powinna być naliczana do dnia wydania decyzji o zakończeniu rekultywacji, a nie do dnia zgłoszenia wniosku o jej zakończenie. Organy błędnie ustaliły wysokość opłaty rocznej za lata 2008 i 2009, zawyżając ją poprzez nieprawidłowe określenie powierzchni gruntu oraz okresu jego użytkowania na cele nieleśne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjnego "[...]" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w G. w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji. Spółka kwestionowała sposób naliczania opłat, zarzucając m.in. błędne określenie powierzchni gruntu i daty zakończenia rekultywacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjnego "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w G. nr [...] z dnia [...] maja 2009 r.; 2. zasądza od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącej Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjnego "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 696 (sześćset dziewięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjne "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w S. (dalej; "[...] Sp. z o. o.") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych (dalej: "DGLP") nr [...] z dnia [...] października 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w G. (dalej: "RDLP") nr [...] z dnia [...] maja 2009 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Dyrektor RDLP w G. orzekł o czasowym wyłączeniu z produkcji leśnej gruntu leśnego o pow. [...] ha na części działki ewid. nr [...], obrębu W., gm. S., poprzez eksploatację kruszywa bez decyzji określonej w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2004 r, nr 121, poz. 1266 ze zm). Jednocześnie orzekł o ustaleniu na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. opłaty rocznej za rok 2006 oraz jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu z tytułu wyłączenia ww. gruntu leśnego z produkcji podając, że o wysokości opłaty w danym roku, począwszy od roku 2007, strona będzie powiadamiana odrębnymi pismami.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że działka o nr ewid. [...] stanowi kategorię gruntu Ls, jest przeznaczona w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na cele eksploatacji kopalin. Zgodę na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na ww. cel wydał Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. W trakcie wizji terenowej w dniu [...] maja 2006 r. ustalono, że na przedmiotowej działce usunięty został drzewostan na powierzchni ok. [...] ha. Powierzchnia wylesiona została objęta pracami ziemnymi polegającymi na zdjęciu wierzchniej warstwy gleby oraz na eksploatacji kopaliny, w wyniku której powstał zbiornik wodny na ok. 40% eksploatowanej powierzchni. Podkreślono, że [...] Sp. z o.o. - przed rozpoczęciem eksploatacji kruszywa - nie wystąpiła do Dyrektora RDLP w G. o wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych na cele nieleśne na działce nr [...]. Spółka nie posiada również decyzji Starosty S. ustalającej kierunek rekultywacji dla ww. działki.
Sygn. akt IV SA/Wa 2111/09
Wobec braku złożenia odwołania w ustawowo przewidzianym terminie, ww. decyzja stała się ostateczna.
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Starosta S., po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o., ustalił wodno-leśny kierunek zagospodarowania terenu poeksploatacyjnego działki nr [...] o pow. [...] ha w obrębie W.. Jednocześnie orzekł, iż za zakończenie rekultywacji uważa się wydanie decyzji o zakończeniu rekultywacji potwierdzonej komisyjnym odbiorem, zakończonym protokołem.
Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. [...] Sp. z o.o. wystąpiła do RDLP w G. o dokonanie korekt w naliczonych zobowiązaniach, począwszy od 2006 r.,
z tytułu wyłączenia z produkcji leśnej gruntów leśnych. Zakwestionowała zasadność domagania się od Spółki opłat za okresy, w których przedmiotowe grunty pozostawały jeszcze jako użytkowane na cele leśne oraz za okresy, kiedy grunty zostały już zrekultywowane zgodnie z kierunkiem określonym przez Starostę S.. Sposób naliczeń, jak wskazała Spółka, jest sprzeczny z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku, decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Dyrektor RDLP w G., powołując w podstawie prawnej m.in. art. 12 ust. 1, 4, 5, 11, 14, art. 4 pkt 4, 13, 18 w zw. z art. 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz decyzję własną nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., ustalił na rzecz [...] SP. z o.o. opłatę roczną za rok 2008 z tytułu użytkowania na cele nieleśne [...] ha gruntu leśnego czasowo wyłączonego z produkcji w kwocie [...] zł, opłatę roczną za rok 2009, licząc do kwietnia 2009 włącznie z tytułu użytkowania na cele nieleśne [...] ha gruntu leśnego czasowo wyłączonego z produkcji, w kwocie [...] zł oraz odstąpił od naliczenia opłat rocznych począwszy od maja 2009 r. Jednocześnie zobowiązał do uiszczenia opłat rocznych w ww. kwotach do 30 czerwca 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, opłaty roczne z tytułu czasowego wyłączenia gruntów z produkcji leśnej są naliczane przez okres faktycznego wyłączenia, nie dłużej niż 20 lat od daty wyłączenia tych gruntów z produkcji.
Podkreślił, iż decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. wydano po dokonaniu faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji leśnej. Decyzja ta stała się
Sygn. akt IV SA/Wa 2111/09
ostateczna z dniem [...] lipca 2009 r., brak jest podstaw do jej zmiany w zakresie daty faktycznego wyłączenia z produkcji leśnej. Brak jest również podstaw do zmiany wysokości opłat za rok 2007, gdyż grunt nie został zrekultywowany.
Następnie organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Starosta S. uznał [...] ha gruntu objętego decyzją Dyrektora RDLP nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. za zrekultywowany. Z kolei decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Starosta S. uznał pozostałe [...] ha gruntu objętego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. za zrekultywowany.
Końcowo wskazał, iż skoro grunt jest w całości zrekultywowany począwszy od maja 2009 r., nie zachodzi obowiązek ustalenia opłaty rocznej.
W odwołaniu od ww. decyzji strona wniosła o jej uchylenie i ponowne wyliczenie opłaty rocznej za czas faktycznego wyłączenia z produkcji części gruntu leśnego na działce nr ewid. [...]. Zarzuciła, że organ nie ustosunkował się w żaden sposób do wyliczenia dokonanego przez stronę, załączonego do wniosku z dnia [...] lutego 2009 r. Podniosła, że zgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych opłata roczna winna być naliczana od dnia wydania decyzji o wyłączeniu części działki nr ewid. [...] z produkcji leśnej, do dnia zrekultywowania tej części gruntu, tj. do dnia złożenia wniosku o odbiór rekultywacji. Korekta wysokości opłaty rocznej dokonana przez organ I instancji obejmuje wyłącznie różnicę w powierzchni zrekultywowanych obszarów i dotyczy również ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] października 2009 r. DGLP na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że organ pierwszej instancji we właściwy sposób naliczył opłaty roczne. Wysokość tych opłat wynikała z powierzchni, jaka została wyłączona z produkcji oraz jakości siedliska, jakie znajduje się na tym terenie i wynika wprost z postanowień ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, powierzchni podlegającej wyłączeniu oraz średniej ceny drewna ogłaszanej w Monitorze Polskim w komunikacie Prezesa GUS.
Sygn. akt IV SA/Wa 2111/09
Zaznaczył, że opłata roczna za rok 2007 została określona prawidłowo za cały ([...] ha) grunt wyłączony z produkcji. Faktyczne zakończenie rekultywacji nastąpiło dopiero po wydaniu przez Starostę S. decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r., która stała się prawomocna w dniu [...] stycznia 2008 r. Na tej podstawie opłata roczna za rok 2008 została naliczona prawidłowo już tylko za powierzchnię [...] ha. Z kolei opłata roczna za rok 2009 została naliczona tylko za pierwsze 4 miesiące w związku z wydaniem przez Starostę decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., która stała się prawomocna w dniu [...] maja 2009 r. Nie ma znaczenia dla sprawy data zgłoszenia do odbioru rekultywacji części działki nr [...] w dniu [...] stycznia 2009 r.
Końcowo organ zauważył, że niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., tym samym brak jest podstaw do uznania, że w ramach tego postępowania Dyrektor RDLP winien dokonać oceny decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. w zakresie opłaty rocznej za rok 2006. Decyzja ta - jako ostateczna i prawomocna - pozostaje w obrocie prawnym.
W skardze na powyższą decyzję DGLP z dnia [...] października 2009 r. [...] Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie w całości zarzucając:
1) niewyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla
rozstrzygnięcia sprawy poprzez przyjęcie, że wyłączono z produkcji obszar działki nr
[...] o powierzchni [...] ha,
2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 4 ust. 11 i
13, art. 12 ust 1, art. 20 ust. 4, art. 22 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i
leśnych poprzez przyjęcie, że:
- opłata roczna za 2006 r. nie podlega korekcie, pomimo faktycznego
wyłączenia gruntów z użytkowania leśnego od 13 czerwca 2006 r. do 31 grudnia
2006 r.,
- rekultywacja gruntów nastąpiła w dniu [...] maja 2009 r., tj. po
uprawomocnieniu decyzji Starosty S. o uznaniu za zakończoną
rekultywację gruntu.
W motywach skargi wskazano w szczególności, iż nie jest zasadne stanowisko DGLP, zgodnie z którym brak jest podstaw do dokonania korekty opłaty rocznej określonej w decyzji Dyrektora RDLP nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Pomimo prawomocności tej decyzji organ winien zastosować właściwe regulacje
Sygn. akt IV SA/Wa 2111/09
ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (art. 12 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 11 i 13, art. 20 ust. 4 oraz art. 22 ust. 1) i uwzględnić wyliczenia dokonane przez Skarżącą przy piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. Błędne jest również stanowisko organu, iż data wydania decyzji przez starostę jest datą zakończenia rekultywacji, a więc datą zakończenia użytkowania gruntu na cele nieleśne. Za datę zakończenia rekultywacji należy bowiem przyjąć datę zgłoszenia faktu dokonania rekultywacji z wnioskiem o uznanie jej za zakończoną, a nie datę uprawomocnienia decyzji, mającej charakter uznaniowy, a nie konstytutywny. Decyzja starosty uznająca rekultywację za zakończoną jest podstawą do uznania przedmiotowych gruntów za zrekultywowane zgodnie z określonym kierunkiem i stanowi niezbędną przesłankę do aktualizacji zapisów w ewidencji gruntów dotyczących ich oznaczenia.
Wskazano również, że w zaskarżonej decyzji pominięta została - podniesiona przez skarżącą we wniosku z dnia [...] lutego 2009 r. - kwestia powierzchni pozostałej, wyłączonej z użytkowania leśnego, po zakończeniu rekultywacji w grudniu 2007 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Starosta S. uznał za zakończoną rekultywację gruntów o powierzchni [...] ha z obszaru [...] ha działki nr [...]. W wyniku prostego działania matematycznego, jako zajęta na cele nieleśne, pozostała powierzchnia [...] ha, a nie jak przyjęto w zaskarżonej decyzji powierzchnia [...] ha.
W odpowiedzi na skargę DGLP wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż bezzasadny jest zarzut nieprawidłowego określenia powierzchni działki nr [...], stanowiącego podstawę naliczenia opłat. W roku 2008 i 2009 wyłączona z produkcji była część działki o pow. [...] ha, co wynika z wyliczenia przedstawionego w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Wyliczenie to jest również zgodne z wnioskiem strony, która w piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r. zgłosiła jako zrekultywowany obszar [...] ha, a nie - jak twierdzi – [...] ha.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.
Sygn. akt IV SA/Wa 2111/09
1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Kierując się powyższymi przepisami i wychodząc poza granice skargi. Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora RDLP z [...] maja 2009 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie zauważyć należy, że przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, jak i wydanych w ramach tego postępowania decyzji, było obciążenie skarżącej opłatą roczną za rok 2008 z tytułu użytkowania na cele nieleśne [...] ha gruntu leśnego czasowo wyłączonego z produkcji w kwocie [...] zł oraz opłatą roczną za rok 2009, licząc do kwietnia 2009 r. włącznie, z tytułu użytkowania na cele nieleśne [...] ha gruntu leśnego czasowo wyłączonego z produkcji, w kwocie [...] zł. Związanie sądu administracyjnego granicami sprawy odnosi się do tej sprawy, w której wydany został zaskarżony akt. W rozpatrywanej sprawie granice związania sądu zakreśla zakres rozstrzygnięcia zawartego w decyzji DGLP z dnia [...] października 2009 r., dotyczący opłaty rocznej za rok 2008 i rok 2009. Sąd rozpatrując skargę na powyższą decyzję nie jest władny do oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze względem innych decyzji niż wydane w rozpatrywanej sprawie, w tym decyzji Dyrektora RDLP z [...] czerwca 2006 r. rozstrzygającej o czasowym wyłączeniu z produkcji gruntu leśnego oraz o opłacie rocznej dla skarżącej za 2006 r. Nadmienić w tym miejscu należy, że od
Sygn. akt IV SA/Wa 2111/09
decyzji tej nie wniesiono odwołania w administracyjnym toku instancji, przez co stała się ona ostateczna.
Zatem ostateczną decyzją Dyrektora RDLP z [...] czerwca 2006 r. orzeczono o czasowym wyłączeniu z produkcji gruntu leśnego o powierzchni [...] ha, stanowiącego część działki ewidencyjnej Nr [...] o pow. [...] ha obrębu W., gm. S., Jednocześnie ustalono dla skarżącej wysokość opłaty rocznej za 2006 r. w kwocie [...] zł. W decyzji tej wskazano również, że opłaty roczne uiszczane będą do czasu wydania przez Starostę S. decyzji o uznaniu za zakończoną rekultywację gruntu po eksploatacji kruszywa na tym gruncie pod warunkiem, że zostanie ustalony i zrealizowany kierunek leśny.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wystąpiła do Starosty S. z wnioskiem o ustalenie kierunku rekultywacji działki Nr [...], który decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] ustalił wodno-leśny kierunek zagospodarowania terenu poeksploatacyjnego wskazanej działki. W decyzji wskazano, że za zakończenie prac rekultywacyjnych uważa się wydanie decyzji o zakończeniu rekultywacji, poprzedzonej komisyjnym odbiorem, zakończonym protokołem.
Następnie, jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, Starosta S., decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] r. uznał za zakończoną rekultywację gruntów o powierzchni [...] ha wykonaną przez skarżącą na działce Nr [...]. Ten sam organ decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] orzekł o zakończeniu rekultywacji gruntów o łącznej powierzchni [...] ha na powyższej działce.
Instytucja ustalania opłat rocznych związanych z użytkowaniem gruntów leśnych na cele nieleśne, wyłączonych z produkcji, uregulowana została w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2004 r, nr 121, poz. 1266 ze zm., powoływanej dalej jako: "ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych"). W art. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zawarte zostały definicje ustawowe wskazanych tam pojęć. Zgodnie z pkt 13 powyższego przepisu ilekroć w ustawie jest mowa o opłacie rocznej - rozumie się przez to opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji, w wysokości 10% należności wyrażonej w tonach ziarna żyta lub w m3 drewna, uiszczaną: w razie trwałego wyłączenia - przez lat 10, a w przypadku nietrwałego wyłączenia - przez okres tego wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili
Sygn. akt IV SA/Wa 2111/09
wyłączenia tych gruntów z produkcji. W art. 12 ust. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych określono sposób wyliczania należności wskazanych w art. 4 pkt 13 ustawy. Przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów (art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych).
W rozpatrywanej sprawie niesporne jest to, że skarżąca dokonała faktycznego wyłączenia z produkcji przedmiotowego gruntu leśnego (część działki Nr [...] o powierzchni [...] ha, obrębu ewidencyjnego W., Gmina S.) poprzez eksploatację kruszywa, bez decyzji określonej w art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym wyłączenie z produkcji użytków rolnych (...) oraz gruntów leśnych przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne -może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Wyżej wymieniony grunt leśny został wyłączony czasowo z produkcji ostateczną decyzją Dyrektora RDLP z [...] czerwca 2006 r. W tej sytuacji istniały podstawy do ustalenia dla skarżącej opłaty rocznej, w trybie powołanych przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Organy rozstrzygające w sprawie ustalenia opłaty rocznej za 2008 r. oraz za 2009 r. z tytułu użytkowania na cele nieleśne powyższego gruntu powinny jednak uwzględnić zakończenie rekultywacji części tej działki, co zostało stwierdzone w decyzjach Starosty S. z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Zdaniem Sądu organy orzekające w obu instancjach w sposób błędny wyliczyły wysokość opłaty rocznej zarówno w odniesieniu do roku 2008 jak i do roku 2009.
Odnosząc się do ustalonej opłaty rocznej za 2008 r. zauważyć należy, że organy nieprawidłowo określiły wielkość obszaru działki, który był użytkowany przez skarżącą na cele nierolnicze w 2008 r. Wielkość ta stanowiła podstawę do wyliczenia opłaty rocznej. Wskazać należy, że decyzja Starosty S. z dnia [...] grudnia
r. stwierdzała zakończenie rekultywacji gruntów o powierzchni [...] ha, co
oznacza, że wielkość działki co do której należało wyliczyć opłatę roczną za cały
r. powinna wynosić [...] ha a nie jak wskazano w decyzjach organów
orzekających w sprawie – [...] ha [prawidłową wartość otrzymano po odjęciu od
wyjściowej wielkości gruntu ([...] ha) użytkowanego przez skarżącą na cele nieleśne i
wyłączonego czasowo z produkcji leśnej decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., wielkość
gruntu ([...] ha), co do którego stwierdzono wyżej wymienioną decyzją zakończenie
rekultywacji]. Słuszny jest zatem zarzut skarżącej podniesiony w powyższym
Sygn. akt IV SA/Wa 2111/09
zakresie zważywszy, że decyzja Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2009 r. o zakończeniu rekultywacji, w której wskazano łączną powierzchnię gruntów – [...] ha, odnosiła się zarówno do decyzji Dyrektora RDLP nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., jak i do decyzji tegoż organu nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Okoliczność ta uszła jednak uwadze organów orzekających w sprawie.
Zawyżenie wielkości gruntu jako użytkowanego przez skarżącą w 2008 r. miało wpływ na zawyżenie opłaty rocznej za ten okres. Powyższe świadczy o naruszeniu przez organy przepisów prawa materialnego - zawartych w powoływanych art. 4 pkt 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w powiązaniu z art. 12 pkt 11 tejże ustawy - co miało wpływ na wynik sprawy.
Oceniając prawidłowość wyliczenia opłaty rocznej za 2009 r. Sąd dostrzegł uchybienia decyzji polegające na nieprecyzyjnym wyliczeniu okresu czasu użytkowania gruntu przez skarżącą na cele nieleśne. Organ naliczył opłatę roczną za powyższy okres przyjmując jako podstawę wyliczenia pierwsze 4 miesiące 2009 r. opierając się na decyzji Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2009 r., którą uznano za zakończoną rekultywację gruntów o łącznej powierzchni [...] ha. Pomijając niedokładne wskazanie powierzchni zrekultywowanej działki w powyższej decyzji, która powinna - w kontekście wykazania błędów wyliczenia opłaty za 2008 r.- wynosić [...] ha, to decyzja ta uznawała za zakończoną (ostatecznie) rekultywację odnoszącą się do działki nr [...] użytkowanej przez Skarżącą. W ocenie Sądu jednak nieuzasadnione było powoływanie się przez organ na okoliczność, że decyzja uzyskała przymiot ostateczności w dniu [...] maja 2009 r. (co odnosi się również odpowiednio do decyzji Starosty S. z dnia [...] grudnia 2007 r.) jak i przyjęcie przez organy, że podstawę wyliczeń opłaty jednorazowej za 2009 r. powinien stanowić okres pełnych pierwszych 4 miesięcy 2009 r. W ocenie Sądu nie ma podstaw prawnych by opłata roczna, o której mowa w art. 4 pkt 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie mogła być wyliczana nie tylko w miesiącach (jak przyjęły to organy orzekające w sprawie), lecz także w miesiącach i dniach - co nie zostało zrealizowane w odniesieniu do opłaty dotyczącej 2009 r. Z treści powoływanego już powyższego przepisu wynika, że opłata roczna w przypadku nietrwałego wyłączenia gruntów z produkcji - co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż decyzja Dyrektora RDLP z [...] czerwca 2006 r. wyłączała czasowo z produkcji leśnej część działki Nr [...] użytkowanej przez skarżącą - uiszczana jest przez okres wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych
Sygn. akt IV SA/Wa 2111/09
gruntów z produkcji. Skoro grunty należące do działki użytkowanej przez skarżącą czasowo wyłączone zostały z produkcji, to nie ma podstaw w świetle przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, by nie odnosić czasokresu tego wyłączenia do okresu, za który powinna zostać naliczona opłata roczna. Okres wyłączenia (okres, za który powinno się wyliczyć opłatę roczną) rozpoczyna się od chwili wyłączenia gruntów z produkcji do dnia wydania decyzji o zakończeniu rekultywacji. Za interpretacją wskazaną przez Sąd przemawia systemowa wykładnia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w tym art. 22 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy, który stanowi, że decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów oraz uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną. Zatem wydanie decyzji o zakończeniu rekultywacji jest niezbędne do przyjęcia, że skończył się okres wyłączenia gruntów z produkcji i co z tym związane okres uwzględniany przy wyliczaniu opłaty rocznej. Decyzja Starosty S. z [...] sierpnia 2006 r., nr [...] ustalała nie tylko kierunek wykonania rekultywacji lecz także stanowiła, że za zakończenie rekultywacji uważa się wydanie decyzji o zakończeniu rekultywacji. W świetle powyższego nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącej, że zakończenie rekultywacji powinno nastąpić w dniu zgłoszenia faktu zakończenia rekultywacji oraz wniosku o uznanie rekultywacji za zakończoną. Nie zmienia to jednak stanowiska Sądu, że organy zawyżyły opłatę roczną naliczając ją za pełne 4 miesiące 2009 r., w sytuacji gdy okres wyłączenia z produkcji leśnej części działki Nr [...] użytkowanej przez skarżącą w 2009 r. wynosił 3 miesiące (styczeń, luty, marzec) oraz 23 dni kwietnia. Sposób wyliczenia opłaty rocznej za 2009 r. świadczy o naruszeniu przez organy przepisów prawa materialnego - zawartych w powoływanych art. 4 pkt 13 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w powiązaniu z art. 12 pkt 11 tejże ustawy - co miało wpływ na wynik sprawy.
Konsekwencją wskazanej powyżej wadliwości jest nieprawidłowe wskazanie w decyzji okresu, od którego odstąpiono od naliczania opłat rocznych, tj. od maja 2009 r. Odstąpienie od naliczania opłat rocznych powinno nastąpić od dnia 24 kwietnia 2009 r., tj. od dnia następnego po dniu wydania decyzji Starosty S. o zakończeniu rekultywacji.
Reasumując Sąd stwierdził, że decyzje obu instancji rozstrzygające o opłacie rocznej za 2008 r. i 2009 r. wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego co
Sygn. akt IV SA/Wa 2111/09
spowodowało zawyżenie należnej opłaty rocznej. W tej sytuacji Sąd uznał za zasadne uwzględnienie skargi i uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie.
Organy ponownie orzekając w niniejszej sprawie zobligowane będą do uwzględnienia stanowiska Sądu zaprezentowanego w wyroku, dotyczącego opłaty rocznej za 2008 r. i 2009 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152 oraz art. 200 p. p. s. a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło