IV SA/Wa 2114/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-24
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nakazujące wystąpienie z wnioskiem o uaktualnienie pozwolenia wodnoprawnego w zakresie substancji szkodliwych obecnych w dowożonych ściekach przemysłowych, zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w sytuacji, gdy spółka jest w trakcie modernizacji zakładu, która ma zlikwidować te zagrożenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone zarządzenie, uznając je za przedwczesne. Choć co do zasady aktualizacja pozwolenia wodnoprawnego w zakresie substancji szkodliwych była uzasadniona wymogami ochrony środowiska, organ nie rozważył istotnej okoliczności, jaką jest trwająca modernizacja zakładu, która ma zlikwidować stwierdzone zagrożenia. Niewzięcie pod uwagę tej kwestii skutkowało naruszeniem obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał zarządzenie pokontrolne nakazujące spółce wystąpienie z wnioskiem o uaktualnienie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków, ze względu na stwierdzenie obecności w dowożonych ściekach przemysłowych substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, które nie były uwzględnione w dotychczasowym pozwoleniu. Spółka wniosła skargę, zarzucając organowi błędną wykładnię przepisów Prawa wodnego, nieprzeprowadzenie pełnego postępowania wyjaśniającego oraz brak należytego uzasadnienia. Podniosła, że udział tych substancji w ogólnej ilości ścieków jest znikomy (nie przekracza 0,3%) oraz że zakład jest w trakcie modernizacji, która ma zlikwidować te zagrożenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na zarządzenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wystąpienia z wnioskiem o uaktualnienie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżone zarządzenie; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także "Sądu") zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] czerwca 2017 r. (dalej także "zaskarżonym zarządzeniem" albo "zarządzeniem"), skierowanym do spółki "[...]" (dalej także "skarżącej/spółki") [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej także "Inspektor"): 1) zarządził wystąpienie do Prezydenta Miasta [...] (dalej także "Prezydenta") z wnioskiem o uaktualnienie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków do rowu U-2, przedkładając wymagane dokumenty, 2) określił termin realizacji wykonania zarządzenia do dnia 31 lipca 2017 r., 3) wyznaczył termin przedłożenia pisemnej informacji o zakresie podjętych działań, służących wyeliminowaniu naruszenia wskazanego w zarządzeniu – do dnia 10 sierpnia 2017 r.
Uzasadniając zaskarżone zarządzenie, Inspektor wskazał w szczególności, co następuje:
Na podstawie ustaleń kontroli, przeprowadzonej przez Inspektora w zakładzie skarżącej w dniach od 11 maja 2017 r. do dnia 1 czerwca 2017 r., stwierdzono nieprawidłowość w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym Inspektor zarządził jej usunięcie.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. (data uprawomocnienia - 28 października 2014 r.) znak [...] Prezydent udzielił skarżącej spółce pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do rowu melioracyjnego U-2 oczyszczonych ścieków w ilości Qdśr = 3860 m /d x Qdmax = 5040 m/d. Termin ważności decyzji: do dnia 30 września 2024 r.
W pkt II.1 w/w decyzji określono dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń w zakresie: BZT5, ChZT, zawiesiny ogólnej, azotu ogólnego, fosforu ogólnego, surfaktantów anionowych i surfaktantów niejonowych. Kontrola wykazała, że w ramach swojej działalności spółka przyjmuje do punktu zlewnego, zlokalizowanego na oczyszczalni, dowożone ścieki przemysłowe zawierające m.in.: kadm, azot amonowy, azot azotynowy, węglowodory ropopochodne, fosfor i związki fosforu określone jako fosfor ogólny, fenole lotne, chrom ogólny, bor, ołów, miedź, cynk, nikiel i fluorki. Są to substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód:
• które powinno być eliminowane, określone w wykazie I (kadm) załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1800),
• które powinno być ograniczane, określone w wykazie II (azot amonowy, azot azotynowy, węglowodory ropopochodne, fosfor i związki fosforu określone jako fosfor ogólny, fenole lotne, chrom ogólny, bor, ołów, miedź, cynk, nikiel i fluorki) załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1800),
Najwyższe dopuszczalne wartości dla wybranych substancji:
• z wykazu I zostały określone w tabeli I w załączniku nr 4 do w/w rozporządzenia,
• z wykazu II zostały określone w tabeli II w załączniku nr 4 do w/w rozporządzenia.
W obecnie obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym na odprowadzanie ścieków do rowu U-2 nie zostały określone dopuszczalne stężenia dla w/w substancji.
Zgodnie z art. 128 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469 z późniejszymi zmianami), w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności ilość, stan i skład ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych albo minimalny procent redukcji zanieczyszczeń w procesie oczyszczania ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych, jeżeli jest to uzasadnione, dopuszczalne ilości zanieczyszczeń, zwłaszcza ilości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, wyrażone w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu.
II. Pismem z dnia 10 lipca 2017 r. skarżąca spółka wniosła do tut. Sądu skargę na zarządzenie Inspektora z dnia [...] czerwca 2017 r., podnosząc przeciwko temu zarządzeniu następujące zarzuty:
I. naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenia art. 128 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, iż w pozwoleniu wodnoprawnym powinny być oznaczane wszystkie substancje szkodliwe dla środowiska wodnego, znajdujące się w dowożonych ściekach przemysłowych do spółki, w sytuacji w której przepis wyraźnie wskazuje, iż musi istnieć uzasadnienie dla takiego oznaczenia,
lI. naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2. naruszenia przepisów z art. 7, 75 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności nieprzeprowadzenie w pełni postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia proporcji wskazanych w zarządzeniu ścieków przemysłowych w stosunku do wszystkich ścieków dostarczanych do spółki oraz obowiązek podmiotu odprowadzającego ścieki (klienta spółki) przestrzegania parametrów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe określonych w odrębnych przepisach,
3. naruszenia art. 7 k.p.a., art, 7a k.p.a, art. 8, 9, 11 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego zarządzenia w zakresie wskazanego w zarządzeniu obowiązku uaktualnienia przez skarżącą spółkę pozwolenia wodnoprawnego, a w szczególności brak wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej (w oparciu o zgromadzone przez organ dowody) zarządzenia w postaci, wskazania uzasadnienia (zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo wodne) dla oznaczania przez spółkę wskazanych w zarządzeniu substancji, które dowożone są nieregularnie na podstawie umów z podmiotami trzecimi w ilościach nie mających żadnego wpływu na utrzymanie parametrów określonych w dotychczasowej treści pozwolenia wodnoprawnego spółki. Ponadto organ w żaden sposób nie wskazał, jaki wpływ na ustalone w aktualnym pozwoleniu wodnoprawnym parametry ścieków ma przyjmowanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe, w ilości nie wyższej niż 0,3 % wszystkich przyjmowanych przez spółkę ścieków.
W konsekwencji podniesienia w/w zarzutów skarga wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości.
W uzasadnieniu w/w zarzutów skarga podniosła, co następuje:
Skarżąca spółka posiada interes prawny w sprawie, albowiem została bezzasadnie (tj. bez podstawy wynikającej z przepisów Prawa wodnego) zobowiązana do uaktualnienia pozwolenia wodnoprawnego w zakresie wskazanym w zarządzeniu na okoliczność zawarcia jakiejkolwiek umowy na odbiór ścieków zawierających substancje nie wskazane w pozwoleniu wodnoprawnym, nawet w sytuacji, gdy ilość tych substancji jest znikoma i nie ma żadnego wpływu na funkcjonowanie skarżącej w ranach obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji arbitralnych ustaleń organu, wykraczających poza obowiązki wynikające z Prawa wodnego.
Przy ocenie sprawy organ pominął te istotną okoliczność, iż udział zakwestionowanych ścieków przemysłowych w ogólnej ilości ścieków przyjmowanych przez spółkę kształtuje się na średniorocznym poziomie, nie wyższym niż 0,3%. Tak nieznaczna ilość przyjmowanych ścieków nie zmienia parametrów określonych w udzielonym pozwoleniu.
Organ nie uwzględnił również faktu, iż podmioty od których odbierane były ścieki przemysłowe, zawierające substancje szczególnie szkodliwe, same są zobowiązane są do przestrzegania przepisów oraz własnych pozwoleń w zakresie wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.
Obowiązek nałożony zaskarżonym zarządzeniem powoduje po stronie spółki niczym nie uzasadnioną (tj. nie wynikającą z przepisów prawa) konieczność uaktualniania pozwolenia wodnoprawnego, każdorazowo w przypadku zawarcia umowy na odbiór ścieków zawierających substancje nie wskazane w tym pozwoleniu, nawet gdyby ostatecznie do przyjęcia takich ścieków nie doszło.
W ocenie spółki rozstrzygającym w tym zakresie powinno być aktualnie obowiązujące pozwolenie i wskazane w nim parametry odprowadzanych do rowu U-2 ścieków. Ponadto organ podczas kontroli nie stwierdził przekroczenia stężeń dopuszczalnych określonych w pozwoleniu wodnoprawnym w okresie od 28.10.2014 do dnia 27.10.2016 roku a tym samym stanowisko spółki wyrażone powyżej, należy uznać za prawidłowe. Nie istnieje żadne uzasadnienie do dokonywania dodatkowych oznaczeń ścieków przemysłowych, o których mowa w art 128 ust. 1 pkt. 4 ustawy prawo wodne.
III. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 10 sierpnia 2017 r. Inspektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
IV. Na rozprawie przed Sądem w dniu 24 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że zanieczyszczenia, na które zwraca uwagę Inspektor, nie trafiają do rowu, do którego następuje odprowadzanie ścieków, albowiem zatrzymują się w infrastrukturze odczyszczającej tj. w osadzie. Podnosi, że w dalekim stopniu zaawansowania pozostaje modernizacja zakładu, finansowana ze środków unijnych w elemencie odwadniania, która w całości zlikwiduje zagrożenia o których mowa w zaskarżonym zarządzeniu. Kwestia ta została podniesiona przez skarżącą w protokole kontroli, natomiast nie została rozważona przy wydawaniu zarządzenia. Przewidywane zakończenie modernizacji to rok 2018.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
V. Sąd rozpoznał skargę na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 5 czerwca 2017 roku z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647 j.t.).
W myśl art.3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017, poz.1369), dalej także "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W myśl art.53 § 2 zd.1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Termin ten skarżąca spółka bezspornie zachowała, nadając skargę drogą pocztową do organu w dniu 10 lipca 2017 r. (poniedziałek), w sytuacji gdy zarządzenie zostało jej doręczone w dniu 8 czerwca 2017 r.
VI. Kontrola legalności zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego Inspektora prowadzi do następujących wniosków:
1. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, nie jest decyzją administracyjną, ale jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 02.06/2009r., II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010/5/86, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 10.12.2013r., II SA/Bd 1044/13, LEX nr 1432707, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 17.11.2010r., II SA/Sz 789/10, LEX nr 754945). Zgodnie przepisem art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, który podziela skład rozpoznający skargę (por. J.P. Tamo: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 22), że przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. dotyczy aktów i czynności, które: a) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżane na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.; b) są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.; c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji publicznej została poddana kontroli sądów administracyjnych; b) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa.
Z treści art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. 2013, poz. 686 j.t.) wynika jednoznacznie, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Wydawanemu przez tego inspektora zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu zagrożone jest odpowiedzialnością karną (art. 31 a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Skoro przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych na podstawie wyników dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanego określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008r. sygn. akt II OSK 107/08, LEX nr 1043228, postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2008r. sygn. akt II OSK 216/08, LEX nr 533652).
Przepis art.12 ust.1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska upoważnia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do wydania, na podstawie ustaleń kontroli, zarządzenia pokontrolnego do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Tym samym zalecenia zawarte z zarządzeniu pokontrolnym stanowią konsekwencję nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie kontroli. Z kolei w myśl art.12 ust.2 ustawy w terminie ustalonym w zarządzeniu pokontrolnym kontrolowany podmiot ma obowiązek poinformować organ ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.
Do zarządzenia pokontrolnego w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia odnoszą się te same wymagania, jakie regulują wydawanie innych władczych aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. W pierwszym rzędzie organ kontrolujący musi prawidłowo przeprowadzić kontrolę, a następnie w oparciu o dokonane ustalenia kontroli wydać zarządzenie pokontrolne. Tak więc zarządzenie pokontrolne powinno zawierać ustalony stan faktyczny sprawy. Prowadzona kontrola ma bowiem na celu ustalenie czy w kontrolowanej jednostce przestrzegane są te zasady i przepisy ochrony środowiska, które należą do dziedziny objętej przewidzianą w ustawie kompetencją organów ochrony środowiska. Temu celowi służy między innymi przewidziany w art. 9 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska katalog uprawnień inspektora ochrony środowiska w toku prowadzonej kontroli.
2. Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka jest adresatem pozwolenia wodnoprawnego, wydanego przez Prezydenta [...] z dnia [...] października 2014 r. na szczególne korzystanie z wód w postaci wprowadzania do rowu melioracyjnego U-2 w km 2+300, poprzez rów na działce ew. nr [...] obręb SHR [...] Gm. [...][...], ścieków oczyszczonych w mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków, zlokalizowanej w J. przy ul. L. [...], gm. [...][...]. We w/w pozwoleniu ustalono wartości wskaźników poszczególnych rodzajów zanieczyszczeń w oczyszczonych ściekach komunalnych. Z uzasadnienia decyzji wynika wprost, że pozwolenie obejmuje swoim zakresem nie tylko wprowadzanie do rowu melioracyjnego ścieków komunalnych ale również bytowo – gospodarczych i przemysłowych.
Przeprowadzona przez Inspektora kontrola wykazała, że w ramach swojej działalności skarżąca spółka przyjmuje do punktu zlewnego, zlokalizowanego w eksploatowanej przez siebie oczyszczalni, dowożone tam ścieki przemysłowe, zawierające m.in.: kadm, azot amonowy, azot azotynowy, węglowodory ropopochodne, fosfor i związki fosforu określone jako fosfor ogólny, fenole lotne, chrom ogólny, bor, ołów, miedź, cynk, nikiel i fluorki, a zatem substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód. Inspektor stwierdził, iż: (-) wprowadzania tego typu ścieków przemysłowych do rowu melioracyjnego U-2 (za pośrednictwem którego następuje zagospodarowywanie odbieranych przez spółkę ścieków) nie przewiduje wydane na rzecz spółki pozwolenie wodnoprawne, (-) w tej sytuacji zachodzi konieczność odpowiedniego uzupełnienia w/w pozwolenia (tj. objęcia jego zakresem również w/w substancji szkodliwych stosownie do wymagań art.128 ust.1 pkt 4 Prawa wodnego), co wymaga podjęcia przez spółkę stosownych kroków prawnych przed właściwym organem. W ocenie Inspektora zatem wprowadzanie do rowu melioracyjnego ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, tj. substancje inne niż określone w pozwoleniu, zmienia cel i zakres korzystania z wód oraz narusza warunki wykonywania uprawnień w nim ustalonych.
Skarżąca spółka zarzuca Inspektorowi nieuzasadnione powołanie się w niniejszej sprawie na art.128 ust.1 pkt 4 Prawa wodnego, w myśl którego to przepisu w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się ilość, stan i skład ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych albo minimalny procent redukcji zanieczyszczeń w procesie oczyszczania ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych, jeżeli jest to uzasadnione, dopuszczalne ilości zanieczyszczeń, zwłaszcza ilości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, wyrażone w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu. Spółka wywodzi, że organ nie wykazał, iż konieczność uzupełnienia ustaleń obowiązującego pozwolenia istotnie występuje, podnosząc w tym kontekście, co następuje: (-) organ nie wykazał, tak jak wymaga tego przepis, że ujęcie w pozwoleniu wodnoprawnym ilości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego jest uzasadnione, (-) organ nie uwzględnił jedynie śladowej obecności kwestionowanych substancji w ogólnej ilości ścieków.
Ustosunkowując się do w/w zarzutu, Sąd stwierdza że co do zasady nie znajduje przekonujących podstaw do zakwestionowania oceny Inspektora, tj. organu wyspecjalizowanego w zakresie ochrony środowiska, iż aktualizacja posiadanego przez spółkę pozwolenia wodnoprawnego poprzez ujęcie w nim również wskazanych w zarządzeniu substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, znajduje merytoryczne uzasadnienie. Sąd przychyla się zatem do stanowiska organu, iż aktualizacja taka, mająca doprowadzić do harmonizacji (uzgodnienia) stanu faktycznego i prawnego w zakresie właściwości ścieków, zagospodarowywanych w oparciu o posiadane przez spółkę pozwolenie z 2014 r., jest oczywiście uzasadniona wymogami ochrony środowiska. Przekonuje także argumentacja organu, że: (-) potrzeba taka zachodzi niezależnie do obecnie stwierdzanego udziału kwestionowanych substancji w ogólnej ilości ścieków, (-) jednorazowe kompleksowe uregulowanie przedmiotowej kwestii w ramach uzupełnienia, czy też zmiany obecnie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, uchroni spółkę od podawanej przez nią jako istotna uciążliwość, konieczności każdorazowego uzupełniania pozwolenia w perspektywie zawierania w przyszłości nowych umów na odbiór ścieków, mogących różnić się składem substancji szkodliwych.
3. Formułując w/w generalne stanowisko, Sąd uznaje jednakże trafność zarzutów skargi co tego, że wydanie przez organ zaskarżonego obecnie zarządzenia pokontrolnego nastąpiło bez rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które potencjalnie mogły mieć istotny wpływ na jej wynik, tj. w szczególności skłonić organ do rozważenia ewentualności co najmniej czasowego powstrzymania się od nałożenia na skarżącą spółkę obowiązku zaktualizowania pozwolenia. Powyższe łączy się z oświadczeniem skarżącej spółki, korespondującym z treścią oświadczenia złożonego do protokołu kontroli (str.6 protokołu), iż prowadzona przez nią instalacja znajduje się obecnie w fazie intensywnej modernizacji w zakresie odwadniania, finansowanej ze środków unijnych. W ocenie spółki w/w modernizacja, której zakończenie przewiduje się w przyszłym roku, miałaby w całości zlikwidować zagrożenia stwierdzone przez Inspektora. Zdaniem spółki w sytuacji, w której wymienione przez Inspektora szkodliwe substancje nie trafiają do rowu, do którego następuje odprowadzanie ścieków, albowiem wcześniej zatrzymują się w infrastrukturze podczyszczającej tj. w osadzie (co należałoby utożsamiać z brakiem zagrożeń dla środowiska), wstrzymanie się z nakładaniem na spółkę obowiązku zaktualizowania pozwolenia, do czasu zakończenia w/w modernizacji zakładu jest całkowicie uzasadnione. Skarżąca podnosi, iż zastosowanie się do zrządzenia pociągałoby za sobą istotne koszty, które mogłyby okazać się zbędne w świetle późniejszego usunięcia dostrzeżonego przez Inspektora problemu poprzez w/w modernizację zakładu.
Nie przesądzając w żadnym stopniu wyniku ustaleń we w/w zakresie, Sąd przychyla się do zarzutu skargi, iż w/w aspekt sprawy nie został przez Inspektora rozważony, co obliguje Sąd do stwierdzenia, że zaskarżone zarządzenie uchybiło obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia stanu faktycznego, ujawnionego w toku kontroli. Wydane w takich warunkach zarządzenie należy zakwalifikować jako przedwczesne, a zatem naruszające art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, z którego to przepisu wywodzić należy obowiązek jednoznacznego wykazania przez organ, że w świetle wyników kontroli wydanie zarządzenia o oznaczonej treści było bezwzględnie uzasadnione.
Z tych względów należało orzec jak w pkt I sentencji na podstawie art. 146 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło