IV SA/Wa 212/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "K." z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 134 k.p.a stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania wniesionego przez Spółdzielnię [...] od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012r. Nr [...] zmieniającej decyzje tegoż organu z dnia [...] marca 2011r. Nr [...] ustalającą warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z usługami wraz z garażem podziemnym , wjazdem, niezbędnymi sieciami infrastruktury technicznej na części działek nr ew. [...] z obrębu [...] położonych przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzja organu I instancji została doręczona Spółdzielni w dniu [...] lipca 2012r. Termin do złożenia odwołania od decyzji upływał zatem [...] lipca 2012r. , odwołanie wniesiono zaś dopiero w dniu 29 sierpnia 2012r., a zatem z uchybieniem terminu. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółdzielnia [...] z siedzibą w W., zarzucając iż organ powołując się na art. 134 k.p.a nie stwierdził niedopuszczalności odwołania a jedynie uchybienie terminu do jego wniesienia. Powołanie się zaś dopiero w uzasadnieniu na niedopuszczalność odwołania ze względu na upływ terminu do jego wniesienia nie naprawia wadliwości tegoż postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Sygn. akt IV SA/Wa 212/13 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, iż wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jego uchylenia. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ponieważ przepis ten stanowił podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wyjaśnić należy, że regulacja ta wyznacza zakres postępowania organu II instancji określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Na tym etapie postępowania organ II instancji jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu II instancji zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy. Wyjaśnić też trzeba, że omawiany przepis wskazuje kolejność czynności organu odwoławczego, ma on najpierw zbadać dopuszczalność odwołania, w rozpoznawanej sprawie kwestia ta nie budziła wątpliwości organu, bowiem odwołanie co wynika z akt sprawy wniesione zostało przez stronę postępowania. Badaniu Sygn. akt IV SA/Wa 212/13 podlegała zaś terminowość jego wniesienia. Tym samym wbrew zarzutom skargi właściwie w rozstrzygnięciu organ powołał się na uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niezasadne jest bowiem powoływanie, tak jak domaga się tego skarżący, dwóch przesłanek wskazanych w tym przepisie, bowiem badanie drugiej z nich warunkowane jest spełnieniem pierwszej. Przechodząc do oceny zasadności podjętego przez organ rozstrzygnięcia należy wskazać, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści przepisu. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004). Po myśli art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ administracji publicznej właściwy do rozpatrzenia odwołania zobowiązany jest więc ustalić, czy odwołanie nie jest obarczone brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności może przystąpić do merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że odwołanie strona skarżąca wniosła z uchybieniem 14 dniowego terminu, co zostało właściwie wykazane przez organ i poparte dowodami w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej odwołaniem decyzji. Okoliczność ta nie jest także kwestionowana przez stronę skarżącą w skardze. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.