IV SA/Wa 2120/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-08

Skład orzekający: Anna Szymańska, Anna Falkiewicz-Kluj, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy interes Rzeczypospolitej Polskiej, jako podstawa odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi, może być utożsamiany z indywidualnym interesem małżonka cudzoziemca, zwłaszcza w sytuacji, gdy małżeństwo jest formalne i toczy się postępowanie rozwodowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ błędnie utożsamił interes Rzeczypospolitej Polskiej z indywidualnym interesem małżonka cudzoziemca. Pojęcie interesu Rzeczypospolitej Polskiej odnosi się do nadrzędnych interesów państwa, a nie do interesów jednostki. W związku z tym, uchylono decyzję odmawiającą zezwolenia na pobyt stały, uznając, że formalne pozostawanie w związku małżeńskim, mimo toczącego się postępowania rozwodowego, nie naruszało interesu Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach.
Stan faktyczny
Skargę wniesiono na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt stały M. K. Cudzoziemiec ubiegał się o zezwolenie ze względu na długotrwały pobyt, pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską i wspólne wychowywanie jej dzieci. Organ odmówił, uznając, że wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ małżeństwo było jedynie formalne, a żona złożyła pozew rozwodowy. Skarżący zarzucił błędną wykładnię pojęcia interesu RP oraz naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego M. K. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 197 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz.1650 oraz Dz. U. z 2014r. poz. 463 z późn. zmianami) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2016r poz. 23) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].01.2016r. nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 16.06.2015r. M. K.wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały uzasadniając go długotrwałym legalnym pobytem na terytorium Polski, pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelką polską panią M. K. oraz wspólnym wychowywaniem dwójki dzieci. Decyzją z dnia [...].01.2016r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o odmowie udzielenia zainteresowanemu wnioskowanego zezwolenia ze względu na interes Rzeczypospolitej Polskiej, rozumiany jako zindywidualizowane dobro obywatelki polskiej - pani M. K. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że obywatelka polska wystąpiła do sądu z pozwem rozwodowym oraz zeznała do protokołu, iż nie zamieszkuje z cudzoziemcem i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. W dniu 08.02.2016r., tj. w ustawowym terminie pełnomocnik strony złożył od powyższego rozstrzygnięcia za pośrednictwem operatora pocztowego i organu I instancji odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazując naruszenie przepisów art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędną wykładnie, polegającą na przyjęciu, że złożenie pozwu rozwodowego przez małżonkę cudzoziemca oraz zeznań świadczących o rozpadzie małżeństwa świadczy o niepozostawaniu w związku małżeńskim z obywatelka polską. Ponadto pan L. S. zarzucił przedmiotowemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 197 ust. 1 pkt 4 poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodzą ku temu przesłanki, naruszenie art. 7, 77, 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przez organ I instancji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku' należytego i wyczerpującego wyjaśnienia sytuacji rodzinnej i osobistej odwołującego. Pełnomocnik strony wniósł o przeprowadzenie dowodów z zeznań sześciu kobiet zamieszkujących w miejscowości S. w charakterze świadków na okoliczność sytuacji rodzinnej cudzoziemca. Rozpoznając ponownie sprawę organ wskazał, że na podstawie akt archiwalnych ustalono, iż M. K. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 2001 r. W okresie od dnia 20.05.2002r. do dnia 22.05.2003r. cudzoziemiec przebywał w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego mu decyzją Wojewody [...]. W dniu 13.07.2005r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...] z kolejnym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W dniu 05.12.2005r. cudzoziemiec został zatrzymany przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w W. w związku z kontrolą legalności pobytu w Polsce. W toku prowadzonych czynności ustalono, iż wymieniony przebywa na terytorium Polski bez stosownego tytułu pobytowego. Dodatkowo ustalono, że w stosunku do Pana M. K. Sąd Okręgowy w G. [...] Wydział karny wydał w dniu [...].03.2008r. wyrok sygn. akt [...] skazujący. Cudzoziemiec został skazany na łączną karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny. Pan M. K. został oskarżony m.in. o to, że w okresie od dnia 29.10.1997r. do przełomu 1998 i 1999 roku na terytorium [...], w warunkach ciągu przestępstw określonego w art. 91 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z dnia 2 sierpnia 1997 r. Nr 88, poz. 553 z późno zm.) brał udział w handlu ludźmi co najmniej ośmiokrotnie kupując kobiety do domów publicznych (art. 253 § 1 kk) oraz czerpał korzyści majątkowe z uprawiania przez kobiety prostytucji (art. 204 § 2 w związku z art. 12 kk). Ponadto w okresie od 1997r. do 2000r. na terenie województwa [...] i terytorium [...], działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w zorganizowanej grupie przestępczej wziął udział w co najmniej kilkudziesięciu przypadkach w handlu ludźmi w taki sposób, że kupował do niemieckich domów publicznych kobiety dostarczane z terenów [...], w celu uprawiania tam przez nie prostytucji. Wyrokiem Sądu Okręgowego w G. [...] Wydział Karny z dnia [...].03.2008r. Pan M. K. został uznany winnym wszystkich zarzucanych Mu czynów wymienionych powyżej. W dniu [...].02.2009r. Sąd Apelacyjny w S. [...] Wydział Karny po rozpatrzeniu wniesionej apelacji wyrokiem sygn. akt [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku w części • zarzutów dotyczących m.in. Pana M. K. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Okręgowy w G., jednocześnie uznając Cudzoziemca winnym usiłowania nakłonienia do prostytucji celem czerpania korzyści majątkowych tj. o czyn z art. 13 § 1 kk w związku z art. 204 § 1 i 2 kk w związku z art. 11 § 2 kk, za co został skazany na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 50 zł. każda. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy pana M. K., wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...].12.2010r. cudzoziemiec został uznany winnym i skazany za przestępstwa popełnione od 29.10.1997r. do marca 1998r. z art. 189a§ 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk na karę 3 lat pozbawienia wolności, za przestępstwa popełnione od maja 1998 do 12.07.1999r. z art. 189a§ 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk na karę 3 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności, popełnione w okresie od 1997r. do końca 2000r. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i na podstawie art. 91 § 2 kk orzeczono karę łączną 3 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności. Następnie wyrokiem łącznym SO w G. sygn. akt [...] z dnia [...].03.2011r. wymierzył cudzoziemcowi karę łączną 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Cudzoziemcowi zaliczono na poczet kary okres 3 letniego pobytu w Zakładzie Karnym w C. Ponadto Cudzoziemiec spędził 2 lata w więzieniu na terytorium [...] w latach 1999- 2001. Po odbyciu kary więzienia Cudzoziemiec był deportowany do kraju pochodzenia i miał zakaz wjazdu na terytorium [...]. Postanowieniem z dnia [...].08.2011r. Sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w G. orzekł o udzieleniu cudzoziemcowi warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, wyznaczeniu okresu próby do dnia 19.08.2014r., oddaniu warunkowo zwolnionego pod dozór kuratora sądowego oraz nałożeniu na warunkowo zwolnionego obowiązku przestrzegania porządku prawnego i zasad współżycia społecznego, utrzymywania stałego kontaktu z kuratorem, podjęcia stałej pracy zarobkowej, powstrzymania się od nadużywania alkoholu oraz unikania kontaktów ze środowiskiem przestępczym. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...].07.2012r. nr [...] orzekł o uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.2012r.nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz orzekł o udzieleniu panu M. K. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 25.07.20l4r. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że co prawda cudzoziemiec dopuścił się przestępstwo dużej szkodliwości społecznej, wymagających bezwzględnego napiętnowania i karania, nie mniej jednak przestępstwa popełnione zostały przez cudzoziemca w przeszłości, zainteresowany pozostawał przez okres 3 lat w warunkach odizolowania, a obecne jego zachowanie świadczy, iż proces resocjalizacji mógł odnieść względem niego pożądany skutek. Ponadto www. postępowaniu istotnym, zdaniem organu rozpatrującego ww. sprawę były następujące fakty: pozostawania przez cudzoziemca w związku małżeńskim z obywatelką polską, panią M. K. i prowadzenie przez nich wspólnego gospodarstwa domowego, sprawowanie opieki nad małoletnią córką, będącą obywatelką polską J. P. (ur. [...].07.2007r., dziecko cudzoziemca z poprzedniego związku) oraz prowadzenie przez cudzoziemca działalności gospodarczej. W dniu [...].10.2014r. decyzją nr [...] Wojewoda [...] udzielił cudzoziemcowi kolejnego zezwolenia na pobyt czasowy do dnia [...].10.2017r. w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelką polską panią M. K. oraz ich wspólnym prowadzeniem gospodarstwa domowego. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia, odnosząc się do względów bezpieczeństwa państwa mogących stanowić przesłankę do odmowy udzielania przedmiotowego zezwolenia powołał się na uzasadnienie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].07.2012r. podtrzymując stanowisko, że w toku przedmiotowego postępowania nie ujawniono, poza ww przypadków naruszenia przez cudzoziemca przepisów prawa. Organ wskazał, iż w dniu [...].04.201 Or. cudzoziemiec wstąpił w związek małżeńskim z panią M. K. i co najmniej do połowy 2015r. prowadził z wymienioną wspólne gospodarstwo domowe. Małżonkowie wspólnie wychowali 2 dzieci pani M. K. z poprzedniego małżeństwa. Ponadto cudzoziemiec posiada zobowiązania alimentacyjne wobec małoletniej córki- obywatelki polskiej: J. P. (ur. [...].07.2007r.). Cudzoziemiec jest także ojcem trójki dorosłych dzieci z pierwszego małżeństwa oraz małoletniego obywatela polskiego S. K. (ur. [...].03.2000r.) z drugiego małżeństwa przebywającego przy matce pani E. K. na terytorium [...]. W dniu 16.06.2015r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały ze względu na długotrwały pobyt i pracę na terytorium Polski oraz pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską i wspólne wychowywanie dwójki jej dzieci. W dniu [...].07.2015r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w P. przeprowadzili wywiad środowiskowy, z którego wynika, że cudzoziemiec zamieszkiwał ze swoją żoną oraz jej dziećmi w miejscowości P., rozpytywani potwierdzili, że cudzoziemiec prowadzi lokal gastronomiczny oraz wydali o nim pozytywną opinię. W toku postępowania do organu I instancji wpłynęło pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...].08.2015r. stwierdzające, iż pobyt cudzoziemca na terytorium RP stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dniu [...].09.2015r. z organem I instancji skontaktowała się małżonka cudzoziemca udzielając informacji, iż złożyła pozew rozwodowy w Sądzie Okręgowym w P. W dniu [...].09.2015r. pani M. K. została przesłuchana w charakterze świadka. Do protokołu ww. zeznała, że co prawda pan M. K. mieszkał wraz z nią, jednak zdecydowaną większość czasu nie było go w domu, ponadto oświadczyła, że "2 tygodnie temu wyrzuciłam męża z domu, już tu nie mieszka. Ma kochanki, a ja mam tego dosyć". Pani M. K. zeznała również, że problemy małżeńskie trwają od dłuższego czasu i zmiany w zachowaniu męża względem niej i obowiązków domowych nastąpiły po uzyskaniu przez cudzoziemca ostatniego zezwolenia na pobyt czasowy, tj. od dnia [...].04.2014r. Podała aktualne miejsce zamieszkania wnioskodawcy, wskazując, że mieszka tam wraz z obywatelką polską panią K. K. oraz jej sześcioletnim synem, który zgodnie z zeznaniami świadka jest dzieckiem cudzoziemca. Ponadto pani M. K. zeznała, że cudzoziemiec groził jej, ale dotychczas nie zgłosiła tego na Policję. Ponownie przeprowadzony wywiad środowiskowy w dniu [...].09.20 15r. ujawnił, że tylko krewna małżonki cudzoziemca, będąca ich sąsiadką posiada informację o problemach małżeńskich cudzoziemca i wniesieniu przez panią M. K. pozwu rozwodowego, niemniej jednak sąsiedzi oświadczyli, że widują cudzoziemca regularnie. W dniu [...].01.2016r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały. Od ww. rozstrzygnięcie pełnomocnik strony złożył odwołanie. W toku postępowania odwoławczego organ wystąpił do Sądu Okręgowego w P. pismem z dnia 23.03.2016r. z zapytaniem o stan postępowania rozwodowego państwa M. i M. K. W dniu 08.04.2016r. pismem sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w P. poinformował, tut. Urząd, że ww. postępowanie jest w toku i nie jest możliwe określenie terminu jego zakończenia. Następnie w dniu 25.05.2016r. organ odwoławczy został poinformowany, że w dniu [...].04.2016r. zapadł wyrok orzekający o rozwodzie pani M. K. i pana M. K. z winy obu stron, po czym w dniu [...].05.2016r. do Sądu Okręgowego w P. wpłynął wniosek o uzasadnienie ww. wyroku, tym samym do dnia wydania niniejszej decyzji wyrok w sprawie nie jest prawomocny. W dniu 13.04.2016r. do akt sprawy wpłynęło pismo pełnomocnika strony informujące o zmianie adresu zamieszkania cudzoziemca. Następnie pismem z dnia 14.04.2016r. pełnomocnik strony poinformował, że postępowanie w sprawie o rozwiązanie małżeństwa prowadzone przed Sądem Okręgowym w P. jest w toku, w związku z czym cudzoziemiec pozostaje w legalnym i skutecznym prawnie związku małżeńskim z obywatelką polską, co uzasadnia wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji zgodnej z wnioskiem strony. Zgodnie z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały, i bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim lub w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Natomiast art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy stanowi, że udzielenia zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi, jeżeli wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej . Organ uznał, że M. K. spełnia wymóg dotyczący pozostawania w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelką polską przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, tj. przed dniem [...].06.2015r. oraz pobytu bezpośrednio przed złożeniem przedmiotowego wniosku przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelką polską. Ustalono jednak, że pomimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim cudzoziemiec nie zamieszkuje od września 2015r. oraz nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z małżonką. Ponadto ze sprawozdania z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu [...].09.2015r. wynika, że sąsiedzi, w ostatnim czasie, widują cudzoziemca w deklarowanym miejscu zamieszkania coraz rzadziej. Tym samym organ uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka z art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którą cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt stały, gdy wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej. Potwierdzeniem powyższego jest również toczące się postępowanie w sprawie o rozwiązanie małżeństwa z powództwa obywatelki polskiej. Powyższe wskazuje na zmianę charakteru relacji łączącej panią M. K. z panem M. K. zmierzającą do całkowitego ustania zależności polegającej na prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego, czy nawet wspólnego zamieszkiwania (ww. nie zamieszkują wspólnie od września 2015r.). Dlatego też nie można uznać, iż w interesie obywatelki polskiej jest udzielnie przedmiotowego zezwolenia cudzoziemcowi. Jednocześnie należy podkreślić, że zezwolenie na pobyt stały jest zezwoleniem bezterminowym, jest udzielane cudzoziemcowi, małżonkowi obywatela polskiego, w celu umożliwienia mu prowadzenia na terytorium Polski życia rodzinnego i ma daleko idące skutki dla sytuacji prawnej cudzoziemca (np. uprawnia do podejmowania pracy bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, do prowadzenia działalności gospodarczej na takich samych prawach jak obywatele polscy, do świadczeń z pomocy społecznej, a także uzyskania w przyszłości polskiego obywatelstwa). Podsumowując przedstawiony stan faktyczny organ stwierdził, że nie leży w interesie Rzeczypospolitej Polskiej udzielenie bezterminowego zezwolenia pobytowego cudzoziemcowi, który co prawda nadal formalnie pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską, niemniej jednak nie gospodarują oni oraz nie zamieszkują wspólnie, ww. nie mają również wspólnych dzieci. Art 195 ust. 1 pkt. 4 ustawy o cudzoziemcach wskazuje na konieczność pobytu przez cudzoziemca przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim. Z kolei sama okoliczność pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie jest wystarczająca, aby udzielić cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, gdyż zarówno w poprzednio obowiązującym, jak i w obecnym stanie prawnym małżeństwo to musi uzasadniać pobyt cudzoziemca na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące (por. art. 53 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, art. 98 i art. 158 ust. 1 pkt. 1 obecnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach). Tym samym udzielenie panu M. K. zezwolenia na pobyt stały, dzięki któremu uzyskałby szereg uprawnień jest niewspółmierne do opisanego stanu faktycznego, tj. do formalnego pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską, dlatego też nie leży w interesie Rzeczypospolitej Polskiej udzielenie przedmiotowego zezwolenia panu M. K. Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, że formalne pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską nie jest jedyną przesłanką konieczną do udzielania cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach natomiast stwierdzenie zachodzenia przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 5 nie wynika z kryminalnej przeszłości cudzoziemca i wpływu czynów popełnionych w przeszłości na ocenę stanu faktycznego przedmiotowego postępowania. Jako interes Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiotowym postępowaniu, przede wszystkim należy rozumieć zindywidualizowany interes obywatelki polskiej, która wystąpiła z pozwem rozwodowym w celu rozwiązania małżeństwa zawartego z panem M. K. Kwestia przeszłości cudzoziemca, i prawomocnych wyroków skazujących jakie w jego sprawie zapadły jest odrębnym zagadnieniem, którego rozważenie daje odpowiedź w zakresie zachodzenia przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt. 4 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi, gdy wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ I instancji odniósł się do przeszłości cudzoziemca badając przesłankę z tego artykułu, jednak nie stwierdził on w toku przedmiotowego postępowania zasadności zastosowania zapisu art. 197 ust. 1 pkt. 4 jako podstawy do wydania decyzji o odmowie udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. K., zarzucając jej: I. naruszenie art. 197 ust. 1 pkt. 5 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego: błędną wykładnię i przyjęcie, że interes Rzeczypospolitej Polskiej można utożsamić z interesem żony wnioskodawcy, podczas gdy określenie to można odnieść jedynie do nadrzędnego interesu państwa, zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu przesłanki i w konsekwencji wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za względu na interes Rzeczypospolitej Polskiej, podczas, gdy interes Rzeczypospolitej Polskiej w niniejszym postępowaniu nie został zagrożony, o czym świadczy zebrany w sprawie materiał-dowodowy, Naruszenie art. 195 ust. 1pkt.4 ustawy o cudzoziemcach poprzez brak jego zastosowania w sytuacji gdy zaszły zaistniały przesłanki wydania decyzji udzielającej skarżącemu zezwolenia na pobyt stały . Rażące naruszenie art. 7, 77 i 80 Kpa poprzez:, zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebranie pełnego materiału dowodowego i do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. arbitralne potraktowanie przez organ przedmiotowej sprawy bez zebrania w, sposób wyczerpujący materiału dowodowego, przyznanie wiary zeznaniom małżonki skarżącego, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący cieszy się nieposzlakowaną opinią oraz, że stałym miejscem jego pobytu jest S., uznanie, że indywidualny interes małżonki skarżącego stanowi interes Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skarżący wskazał na okoliczności, które w jego ocenie uzasadniać mają podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, jednocześnie wyjaśnił, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz.1066 t.j. ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sad uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, w zakresie w jakim zarzuca zaskarżonej decyzji, iż wydana została z naruszeniem art. 197 ust. 1 pkt. 5 ustawy o cudzoziemcach. Jak wynika z akt sprawy, jako podstawę ubiegania się o pobyt stały skarżący wskazał okoliczność pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską. Zgodnie zaś z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały, i bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim lub w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że aby udzielić cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały w oparciu o powyższy przepis musi on łącznie spełnić dwa warunki: po pierwsze pozostawać w związku małżeńskim uznawanym przez prawo RP, a po drugie wykazać, że w związku tym jest od co najmniej 3 lat przed dniem, w którym złożył wniosek i bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie stosownego zezwolenia. Jak wynika z akt sprawy orzekające w sprawie organy ustaliły, że skarżący spełnił 2 warunek (co do okresów pozostawania z związku małżeńskim i przebywania na terytorium RP). W związku zaś z oświadczeniem żony skarżącego, Wojewoda słusznie dokonał ustaleń co do faktu czy skarżący nadal pozostaje w związku małżeńskim. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w/w przepis wskazuje wprost, iż warunkiem uzyskania zgody na pobyt stały jest nieprzerwalne pozostawanie cudzoziemca w związku małżeński. Oznacza to, że w sytuacji gdyby okazało się w toku postępowania, iż małżeństwo zostało np. rozwiązane lub unieważnione, to brak byłoby podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku strony skarżącej w niniejszej sprawie. Z ustaleń poczynionych przez organ wynikało jednak, że skarżący pozostawał w świetle prawa w uznawanym przez RP związku małżeńskim. Wskazać zatem należy, że wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organy, w świetle brzmienia art. 195 organy wydając zezwolenie na pobyt stały nie działają na zasadzie uznania administracyjnego. Po wszczęciu postępowania (w przypadku uznania braku podstaw do odmowy jego wszczęcia w świetle art. 196 ustawy) i ustaleniu, że cudzoziemiec spełnia wymogi określone w art. 195, organy winny udzielić mu zgody na pobyt stały, chyba że stwierdzą, iż zachodzą przesłanki określone w art. 197 ust. 1 pkt 2-9 i ust. 2,3,4. Zgodnie z tym przepisem udzielenia zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi, jeżeli: ust. 1/ nie spełnia on wymogów, o których mowa w art. 195 ust. 1, lub obowiązuje wpis jego danych do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, lub jego dane znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, lub wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, lub wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej, lub podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie przez niego związku małżeńskiego z obywatelem polskim, a związek małżeński został zawarty w celu obejścia niniejszej ustawy, lub w postępowaniu w sprawie udzielenia mu tego zezwolenia: złożył on wniosek o udzielenie zezwolenia zawierający nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje lub dołączył do niego dokumenty zawierające takie dane lub informacje, lub zeznał on nieprawdę lub zataił prawdę albo podrobił lub przerobił dokument w celu użycia go jako autentycznego lub takiego dokumentu używał jako autentycznego, lub zalega z uiszczeniem podatków, z wyjątkiem przypadków gdy uzyskał on przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu, lub nie zwrócił kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, które zostały pokryte z budżetu państwa, ust. 2/ Udzielenia zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 195 ust. 1 pkt 3, odmawia się w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 lub 7. ust. 3/ Udzielenia zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 195 ust. 1 pkt 8, odmawia się, jeżeli nie spełnia on wymogów, o których mowa w art. 195 ust. 1. ust. 4/ Do ustalenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 7, nie stosuje się przepisu art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie organ odmawiając skarżącemu udzielenia zezwolenia powołał się na przesłankę określoną w art. 197 ust. 1 pkt 5 tj. uznał, że wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem jednak Sądu organ, jak słusznie podnosi skarżący, błędnie utożsamił interes Rzeczypospolitej Polskiej z indywidualnym interesem obywatelki polskiej będącej małżonką Skarżącego. Powyższe pojęcie odnosi się bowiem do ważnych, względnie nadrzędnych interesów państwa, przejawiających się wyższością interesu państwa nad innymi interesami w tym interesami poszczególnych jednostek. Podkreślenia wymaga, że podstawowe interesy RP są niezmienne i oparte na całościowej koncepcji bezpieczeństwa państwa, uwzględniającej aspekty polityczno-militarne, ekonomiczne, społeczne i ekologiczne. Interesy narodowe wynikają z fundamentalnych i niezmiennych wartości Polski, a ich realizacja stanowi dla państwa i jego mieszkańców potrzebę nadrzędną. Zgodnie z Konstytucją RP należą do nich: zapewnienie niepodległości, nienaruszalności terytorialnej, wolności, bezpieczeństwa, poszanowania praw człowieka i obywatela, a także zachowanie dziedzictwa narodowego oraz ochrona środowiska naturalnego w warunkach zrównoważonego rozwoju. W interesie RP leży zatem : zapewnienie przetrwania państwa i jego obywateli; zachowanie niepodległości i suwerenności państwa, jego integralności terytorialnej i nienaruszalności granic; zapewnienie bezpieczeństwa obywateli, praw człowieka i podstawowych wolności; umacnianie demokratycznego porządku politycznego; zagwarantowanie trwałego i zrównoważonego rozwoju cywilizacyjnego oraz gospodarczego kraju; stworzenie warunków do wzrostu dobrobytu społeczeństwa, do rozwoju nauki i techniki oraz do należytej ochrony dziedzictwa narodowego i tożsamości narodowej, a także środowiska naturalnego; czy też dążenie do zapewnienia silnej pozycji międzynarodowej państwa oraz możliwości skutecznego promowania polskich interesów na arenie międzynarodowej. Skoro więc realizacja interesów RP oraz wynikających z nich celów odbywa się w związku z ważnym, względnie nadrzędnym interesem państwa, interesu tego nie należy, tak jak uczynił to organ utożsamiać stricte z interesem jednostki- żony skarżącego. Zaprezentowane zatem przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko, stanowi w ocenie Sądu o wadliwości zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Jest ono bowiem niezgodne z art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Tym samym okoliczność, iż w toku podejmowania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia skarżącemu zgody na pobyt stały, jego związek małżeński istniał jedynie formalnie, gdyż toczyło się postępowanie rozwodowe, nie mogła mieć wpływu na interes RP, o którym mowa w art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Trudno bowiem uznać, aby udzielenie takiego zezwolenia naruszało ten interes. Tym bardziej, że ustawodawca w art. 199 ust. 3 ustawy przewidział wprost możliwość cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały udzielonego z uwagi na fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim, jeżeli rozwiódł się w ciągu 2 lat od dnia, w którym udzielono mu w/w zezwolenia. Poza tym w tak szczególnej sytuacji faktycznej (w toku postępowania zapadł już wyrok rozwiązujący małżeństwo skarżącego), organ mógł również rozważyć możliwość • zawieszenia postępowania do czasu uprawomocnienia się w/w wyroku na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Orzeczenie o kosztach oparto o art. 200 i 205 powyższej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło