IV SA/Wa 2122/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: - wstrzymać wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] orzekającej o wydaleniu J. H. z terytorium RP. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu J. H. (skarżącej) z terytorium RP. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. W dniu 26 listopada 2012 r. ww. cudzoziemka zwróciła się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców - za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w K.- z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] kwietnia 2013 r., nr [...], ocenił wniosek cudzoziemki jako oczywiście bezzasadny i odmówił jej nadania statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej, a także stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Jednocześnie organ zauważył, że w przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany, w decyzji, w której odmawia się nadania statusu uchodźcy, orzeka się również o wydaleniu wnioskodawcy, jednakże z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2006 r., nr 234, poz. 1695 ze zm.). Szef Urzędu podkreślił, że w niniejszej sprawie zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, ponieważ decyzja o wydaleniu skarżącej została już wydana przez Wojewodę [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania, utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W dniu 20 sierpnia 2013 r. skarżąca wniosła skargę na ww. decyzję Rady do Spraw Uchodźców. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zaznaczając, że brak wstrzymania jej wykonania spowoduje dopuszczalność wykonania wydanej uprzednio przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. o wydaleniu z terytorium RP, utrzymanej następnie w mocy decyzją Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012 r. Opuszczenie Polski uniemożliwi skarżącej skorzystanie z prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zasadą jest, że wniesienie do sądu administracyjnego skargi, nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd rozpoznając taki wniosek, dokonuje oceny okoliczności uzasadniających żądanie wstrzymania zaskarżonego aktu, wskazanych przez wnioskodawcę we wniosku, jak również bierze z urzędu pod uwagę okoliczności sprawy, wynikające z akt, które ewentualnie wskazywałyby, iż wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji tj. wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców powołała się ma skutki wydalenia jej z kraju przed orzeczeniem Sądu o legalności zaskarżonej decyzji. Zauważyć jednak należy, że o wydaleniu skarżącej orzeka decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r., natomiast zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców oraz poprzedzająca ją decyzja Szefa Urzędu rozstrzygnięcia w przedmiocie wydalenia nie zawiera. Szef Urzędu nie zawarł w wydanej przez siebie decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie wydalenia, ponieważ – jak słusznie wskazał – w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, wyłączająca wydanie orzeczenia w ww. zakresie. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 pkt 3 jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany, w decyzji, w której odmawia się nadania statusu uchodźcy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, orzeka się o ich wydaleniu, z wyłączeniem przypadku gdy cudzoziemiec jest obowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie decyzji o wydaleniu, która nie została wykonana. W związku z powyższym stwierdzić należy, że wobec niebudzącej wątpliwości treści art. 48 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy oraz w związku z wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], Szef Urzędu nie mógł już w swoim rozstrzygnięciu orzec o wydaleniu skarżącej z terytorium RP. Należy mieć jednak na względzie, że pomimo iż Szef Urzędu nie orzekał o wydaleniu cudzoziemca – gdyż nie miał takiej możliwości – to wobec cudzoziemki decyzja taka została wydana, tyle że przez Wojewodę [...]. Jednocześnie wobec złożenia przez cudzoziemkę wniosku o udzielenie statusu uchodźcy, decyzja o wydaleniu podlegała wstrzymaniu zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, z którego wynika, że wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Ostateczna decyzja w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, tj. decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. została doręczona skarżącej 16 sierpnia 2013 r., a zatem rozstrzygnięcie Wojewody [...] w przedmiocie wydalenia obecnie podlega już wykonaniu. W świetle powyższego w ocenie Sądu uznać należy, że skoro skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie decyzji "o wydaleniu" (a decyzja Szefa Urzędu nie mogła zawierać rozstrzygnięcia w tym przedmiocie) to w istocie złożony przez cudzoziemca wniosek dotyczy decyzji Wojewody [...]. Nie ulega wątpliwości, że orzekająca o wydaleniu decyzja Wojewody miała wpływ na treść rozstrzygnięć jakie wydano w niniejszym postępowaniu (orzekające organy nie mogły już orzec o wydaleniu cudzoziemca), a zatem nie można wykluczyć możliwości wstrzymania jej wykonania w granicach sprawy dotyczącej wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Wobec tego, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dotyczy decyzji zaskarżonej (tj. decyzji z [...] lipca 2013 r.), wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny może orzekać o wstrzymaniu nie tylko tych aktów, które zostały zaskarżone ale również tych, które zostały wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine). Przechodząc do oceny zasadności wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] o wydaleniu cudzoziemki z terytorium RP wskazać należy, że w ocenie Sądu, zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania powyższej decyzji. Powołując orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r., o sygn. akt II OZ 501/06 należy wyjaśnić, iż przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w powyższym przepisie i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przymusowe opuszczenie terytorium Polski przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego uniemożliwiłoby skarżącej skorzystanie w pełnym zakresie z prawa do sądu. Ponadto - jak podnoszono w orzecznictwie - wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez sąd, pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia jego skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (por. postanowienie NSA z 12.01.2006 r., II OZ 1390/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji postanowienia.