IV SA/Wa 2123/06

WyrokWSA w Warszawie2007-05-08

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Łukasz Krzycki, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego może zostać wydana, jeśli osoba ta opuściła lokal dobrowolnie i trwale, nawet jeśli nie skorzystała z drogi postępowania cywilnego w celu przywrócenia posiadania lokalu?
Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego jest zgodna z prawem, jeśli spełnione są przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. osoba opuściła lokal dobrowolnie i trwale oraz nie dopełniła obowiązku wymeldowania. W przypadku, gdy osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, opuszczenie lokalu należy uznać za dobrowolne.
Stan faktyczny
Skarżący R. J. wniósł skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu go z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący opuścił lokal ponad 20 lat temu, co potwierdzają dokumenty sądowe dotyczące rozwiązania umowy najmu i nakazu usunięcia z lokalu, zeznania świadków oraz notatki policyjne. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając ustalenia organu pierwszej instancji za prawidłowe. Skarżący argumentował, że były mu uniemożliwiane powroty do lokalu i że nie otrzymał dokumentu o rozwiązaniu umowy najmu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych adwokatowi kwotę 240 zł oraz 52,80 zł tytułem podatku VAT za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2006 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi M. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką przy ul. (...) lok. (...) w W. kwotę 240( dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa, 80/100 złotych) stanowiąca 22% podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. R. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2006 r. nr (...) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia (...) czerwca 2006 r. nr (...) o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr (...) przy ul. (...) w O. Stan sprawy jest następujący. Postępowanie w przedmiocie wymeldowania R. J. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu zostało wszczęte z urzędu przez Prezydenta Miasta O. W dniu (...) czerwca 2006 r. Prezydent Miasta O. wydał decyzję nr (...), w której orzekł o wymeldowaniu R. J. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że R. J. nie zamieszkuje w O.w lokalu nr (...) przy ul. (...), gdyż wyprowadził się z niego ponad 20 lat temu. Podniesiono, że Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2000 r., sygn. akt (...) który został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 26 października 2000 r. sygn. akt (...), rozwiązał umowę najmu przedmiotowego lokalu między R. J. a Gminą O. oraz orzekł o jego usunięciu z tego lokalu wraz z rzeczami. Prezydent Miasta O. wskazał, iż R. J.nie wykorzystał swych uprawnień do przywrócenia mu posiadania lokalu, a więc jego opuszczenie miało charakter dobrowolny i trwały. Podkreślono, że R.J. potwierdził fakt opuszczenia przedmiotowego lokalu w uzasadnieniu apelacji z dnia 10 września 2000 r. od w / w wyroku Sądu Rejonowego w O. Fakt opuszczenia lokalu wynika również, zdaniem organu, z zeznań świadka A. S., córki R. J., a także z pisma Komisariatu Policji w S. z dnia 28 czerwca 1999 r. oraz notatki służbowej z dnia 16 lipca 1999 r., która stwierdza, że miejscem zamieszkania R. J. jest lokal nr (...) przy ul. (...) w W. W ocenie organu pierwszej instancji życie R. J. jest skoncentrowane w tym lokalu, do którego powrócił on z rehabilitacji po wypadku, jakiemu uległ w 2005 r. W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia (...) czerwca 2006 r. R. J. podniósł, że podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 12 czerwca 2006 r. W piśmie tym odwołujący się wskazał, iż po wyroku rozwodowym była żona uniemożliwiła mu zamieszkanie w przedmiotowym lokalu, a on zgodził się na zabranie części swoich rzeczy i umówił się z byłą żoną, że do czasu usamodzielnienia się dzieci nie będzie się starał o usunięcie jej z przedmiotowego lokalu, na który miał przydział tylko na swoje nazwisko. Po usamodzielnieniu się dzieci starał się wejść do lokalu, lecz bez rezultatu. Oświadczył, że - mimo niekorzystnej dla siebie sprawy sądowej zakończonej prawomocnym wyrokiem sądu o jego usunięciu z lokalu - uważa, iż umowa o najem lokalu nie została rozwiązana, gdyż nie otrzymał dokumentu o jej rozwiązaniu, a także nie uzyskał zwrotu wpłaconej kaucji. Podkreślił, że wyrok sądu w przedmiocie eksmisji nie został wykonany, w lokalu pozostały jego rzeczy, a on sam jest inwalidą poruszającym się na wózku inwalidzkim. W odwołaniu R. J. podniósł także, iż nieprawdziwe są zeznania jego córki A. S., jakoby spakował swoje rzeczy i opuścił przedmiotowy lokal nie utrzymując z nią kontaktu, o który świadczą zdjęcia z jej ślubu. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2006 r. nr (...) Wojewoda (...) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia (...) czerwca 2006 r. nr (...) o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr (...) przy ul. (...) w O. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, iż Prezydent Miasta O. prawidłowo ustalił na podstawie wyszczególnionego w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej materiału dowodowego, że R. J. opuścił przedmiotowy lokal i w nim nie zamieszkuje. Odnośnie zarzutu składania nieprawdziwych zeznań przez A. S. organ stwierdził, że jej zeznania mają potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Podniesiono, iż ewidencja ludności służy wyłącznie rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu osób, a w związku z ustaleniem, że odwołujący się w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje i nie dokonał wymeldowania, utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skargę na decyzję Wojewody (...) wniósł R. J., który zwrócił się o "cofnięcie" tej decyzji i sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W niniejszej sprawie niewątpliwie spełnione są przesłanki obligujące organ gminy do dokonania wymeldowania R. J. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. Prawidłowe są ustalenia organów obu instancji, że skarżący fizycznie opuścił miejsce pobytu stałego, tj. lokal nr (...) przy ul. (...) w O. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Na fakt trwałości opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu wskazują zeznania A. S. Wynika z nich, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal w drugiej połowie lat 70. XX w. i nie powrócił do niego. Zeznania te są zbieżne ze stanowiskiem samego skarżącego zaprezentowanym w uzasadnieniu jego apelacji od rozwiązującego umowę najmu i nakazującego usunięcie skarżącego z przedmiotowego lokalu wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 16 sierpnia 2000 r., sygn. akt (...), który został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w W. Skarżący wskazał tam, że po orzeczeniu rozwodu w 1982 r. (faktycznie wyrok Sądu Rejonowego w O. zapadł w dniu 26 stycznia 1983 r.) wyprowadził się z przedmiotowego lokalu umożliwiając byłej żonie wychowanie dzieci, a po ich usamodzielnieniu się próbował wrócić do lokalu, ale zostało to mu uniemożliwione przez wymianę zamków oraz pobicia. Skarżący przyznał więc tym samym, że nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od ponad 20 lat. Ponadto, jak wynika z notatki Komendy Powiatowej Policji w O. z dnia 3 lutego 2006 r. nr (...) wynika, iż skarżący nie przebywa w przedmiotowym lokalu od ok. 10 lat. Wszystko to każe uznać, że skarżący od co najmniej 10 lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i stan ten jest trwały. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie kwestionował zresztą samego faktu wyprowadzenia się z przedmiotowego lokalu po orzeczeniu rozwodu, a jedynie jego dobrowolność. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Skarżący dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal, ponieważ nie skorzystał z drogi postępowania cywilnego w celu IV SA/Wa 2123/06 przywrócenia posiadania lokalu. W związku z tym stwierdzić należy, że opuszczenie przez skarżącego przedmiotowego lokalu było dobrowolne. Sąd nadmienia, że w sprawie o wymeldowanie nie ma znaczenia, kto jest najemcą przedmiotowego lokalu, a więc fakt posiadania tytułu prawnego do danego lokalu. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych istotne jest bowiem tylko to, czy dana osoba, którąjest w niniejszej sprawie skarżący, opuściła w sposób dobrowolny i trwały przedmiotowy lokal oraz nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zamieszkiwanie w danym lokalu samo przez się nie rodzi do tego lokalu żadnych uprawnień. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego; dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowywania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r., II OSK 561/05, LEX 194344). W związku z tym, że spełnione są przesłanki z art. 15 ust. 2 w / w ustawy, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, toteż Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 w / w ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło