IV SA/Wa 2124/05

WyrokWSA w Warszawie2006-02-15

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Jarosław Stopczyński, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność zażalenia strony, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a której interes prawny mógł być naruszony przez wydane postanowienie?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 134 kpa, poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia strony, zamiast umorzenia postępowania odwoławczego. Niewłaściwe doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji tylko pełnomocnikowi Wójta stanowi rażące naruszenie prawa, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Wójt Gminy O. wydał postanowienie o zgodzie na zmniejszenie linii zabudowy dla stacji uzdatniania wody. Postanowienie to nie zostało doręczone wszystkim potencjalnie zainteresowanym stronom, w tym J. S., właścicielowi sąsiedniej nieruchomości. J. S. wniósł zażalenie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uznało za niedopuszczalne, twierdząc, że skarżący nie jest stroną w sprawie. Skarżący zarzucił m.in. brak powiadomienia o postępowaniu, niewłaściwą formę rozstrzygnięcia (postanowienie zamiast decyzji) oraz naruszenie przepisów dotyczących analizy dla nowej zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.),, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego w postaci stacji uzdatniania wody uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. Wójt Gminy O. wyraził zgodę na zmniejszenie linii zabudowy dla budynku stacji uzdatniania wody na działce oznaczonej numerem [...] położonej w miejscowości N. na odległość 3,00 m od krawędzi drogi gminnej oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że działka Nr [...] stanowi własność Gminy O.. Jest położona na terenie przeznaczonym pod budowę stacji uzdatniania wody we wsi N.. Ponieważ jest częściowo zagospodarowana, pełne zagospodarowanie jej w zakresie sytuowania obiektów budowlanych nie pozwala na inną lokalizację budynku. Z treści pouczenia zawartego w w/w postanowieniu wynika, że stronom przysługuje zażalenie na to postanowienie do SKO w O. za pośrednictwem Wójta Gminy O. w terminie 7 dni od daty jego otrzymania. Odpis tegoż postanowienia otrzymał jednak tylko pełnomocnik Wójta Gminy O. L. D.. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. S. – właściciel nieruchomości położonej po przeciwnej stronie nieruchomości na której planowana jest inwestycja (obie nieruchomości rozdziela droga gminna – ulica [...]). W następstwie tego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wydało postanowienie (w dniu [...] września 2005r.) stwierdzające niedopuszczalność tego zażalenia z przyczyn o charakterze podmiotowym. Skarżący nie jest stroną w sprawie albowiem jego nieruchomość stanowiąca działki o numerach [...] i [...] nie graniczy bezpośrednio z terenem, na którym ma być realizowana inwestycja dla której zmniejszono linię zabudowy od krawędzi drogi gminnej. Zdaniem organu II – ej instancji J. S. wnosząc zażalenie jako osoba, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I – ej instancji nie jest stroną w sprawie, w której zapadło zaskarżone postanowienie, albowiem postępowanie nie dotyczy jego prawem chronionych interesów. Skargę na powyższe postanowienie wniósł J. S. podnosząc m.in., że nikt z właścicieli działek sąsiadujących z działką nr [...] w sprawie której wydano postanowienie z dnia [...] czerwca 2005r. nie został powiadomiony o postępowaniu, ani też nie otrzymał postanowienia w tej sprawie. Poza tym zgoda na zmniejszenie linii zabudowy powinna mieć formę decyzji, a nie postanowienia. Skarżący podkreślił, że jest bezpośrednio zainteresowany sposobem realizacji inwestycji i jej zgodności z prawem gdyż wszelkie nieprawidłowości zostaną przeniesione na rozliczenie kosztów poniesionych przez urząd gminy na dostawę wody. Poza tym nowa lokalizacja budynku stacji uzdatniania wody zmniejsza wartość jego nieruchomości, upośledza ruch kołowy, a dodatkowo nie jest zgodna z prawem z uwagi na treść przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Otóż dopuszcza się ewentualnie inną lokalizację inwestycji po wykonaniu analizy dla nowej zabudowy. Analizą taką objęty powinien być teren sąsiadujący z działką gminy o granicach oddalonych od działki gminnej o trzykrotną szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie zabudowy nie mniej niż 50 metrów. Nieruchomość skarżącego graniczy bezpośrednio z gruntami gminy i znajduje się w przewidzianej prawem strefie analizy, która jest podstawą ustalenia nowych warunków lokalizacyjnych. Stan taki dotyczy również innych mieszkańców posiadających nieruchomości w sąsiedztwie działki gminnej. Nikt jednak nie otrzymał żadnej informacji o prowadzonym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Analiza materiału zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, iż w postępowaniu przed organami obu instancji doszło do szeregu nieprawidłowości, które skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia SKO w O.. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tegoż artykułu kontrola ta sprawowana jest w aspekcie zgodności z prawem owej działalności. Poza tym sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy z tym tylko, że nie są związane zarzutami, wnioskami skarg ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy podkreślić należy, iż organ II – ej instancji wydając postanowienie o niedopuszczalności złożonego przez J. S. zażalenia dopuścił się naruszenia przepisu art. 144 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 134 kpa. Uznał bowiem, że skarżący nie jest stroną w przedmiotowej sprawie. Takie stwierdzenie powinno jednak skutkować rozstrzygnięciem o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przywołanych wyżej przepisów kpa. Powyższy podgląd znajduje uzasadnienie w wykładni dokonanej przez NSA m.in. w uchwale 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999r. OPS 16/98 – ONSA 4/1999 poz. 119, oraz w wyroku z dnia 15 lipca 1999r. I SA 1620/98 – lex nr 48567. Powyższe uchybienie stanowi wystarczającą podstawę uzasadniającą potrzebę uchylenia orzeczenia organu II – ej instancji. Niezależnie jednak od tego i niejako na marginesie powyższych uwag podkreślić należy, iż postępowanie przed organem II – ej instancji, które toczyć się będzie w następstwie wydanego przez sąd wyroku winno wyjaśnić szereg wątpliwości, jakie wiążą się z postanowieniem organu I – ej instancji. Otóż postanowienie to dotyczy wyrażenia zgody na zmniejszenie linii zabudowy. Na wstępie należy zauważyć, iż materia której dotyczy winna być rozstrzygnięta w formie decyzji. Jeśli jednak teren spornej inwestycji znajduje się na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który określa jej lokalizację to zmiana linii zabudowy w ogóle nie jest możliwa. Ani bowiem decyzja, ani tym bardziej postanowienie organu planu tego w omawianym zakresie zmienić nie może. Z kolei brak planu o którym, wyżej mowa pociągałaby za sobą konieczność zastosowania przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164/2006 poz. 1588). Postanowienie organu I - ej instancji budzi wątpliwości także w aspekcie tego czego w istocie dotyczy. Jeśli bowiem wiąże się z pozwoleniem na budowę, czego wykluczyć nie sposób, a które znajduje się w aktach postępowania administracyjnego, to zachodzi konieczność zbadania przez SKO także właściwości organu, który byłby właściwy do rozstrzygnięcia w I – ej instancji. Rozważania wymagała będzie wreszcie kwestia tego, kto powinien być stroną postępowania w przedmiotowej sprawie. Bez wątpienia stronami postępowania administracyjnego dotyczącego warunków zabudowy bądź ich zmiany będą zainteresowany inwestor, właściciel (właściciele) nieruchomości, na której inwestycja ma być realizowana, a także inne podmioty, które powołując się na konkretny przepis prawa wykażą interes prawny do udziału w tym postępowaniu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 października 1998r. II SA/Gd 1096/98 – lex nr 44159, a także z dnia 29 czerwca 2004r. IV SA 594/99 – lex nr 54166). Bycie stroną postępowania administracyjnego rodzi określone obowiązki organu, który to postępowanie prowadzi. Chodzi w szczególności o powiadomienie o niektórych czynnościach, doręczanie zapadłych orzeczeń, oraz pouczanie o przysługujących środkach zaskarżenia. W tym kontekście doręczenie postanowienia z dnia [...] czerwca 2005r. wydanego przez Wójta Gminy O. tylko pełnomocnikowi tegoż Wójta jest niezrozumiałe i stanowi w istocie rażące naruszenie prawa (art. 125 § 1 kpa) niezależnie od tego, co podniesiono wyżej. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło