IV SA/Wa 2125/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. B. i J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi I. B. i J. B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. I. B. i J. B. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na wskazane w sentencji postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2010 r. Ze złożonych w dniu 15 grudnia 2010 r. formularzy PPF wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim synem. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wskazali, iż są właścicielami domu o pow. 30 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 1 ha. Jako źródło miesięcznych dochodów wnioskodawcy wymienił jedynie dochód J. B. z tytułu umowy o pracę w wysokości 1300 zł miesięcznie, nie wskazując dochodów skarżącej-I. B. Ponieważ złożone przez wnioskodawców oświadczenia nie zawierało pełnych informacji co do wszystkich źródeł dochodu rodziny skarżących oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, pismami z dnia 28 grudnia 2010 r. wnioskodawcy zostali wezwani do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie: - wyciągów z wszystkich posiadanych przez nich oraz ich pełnoletniego syna kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe, - odpisów zeznań podatkowych za 2009 r., - dokumentów potwierdzających wysokość dochodu wskazanego w rubryce 10 formularza PPF, - oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości - np. opłat związanych z eksploatacją domu (opłat za energię elektryczną, gaz), - oświadczenia wyjaśniającego, czy skarżąca I. B. otrzymuje dochody - jeżeli tak, to w jakiej miesięcznie wysokości. Ewentualnie nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status skarżącej jako osoby bezrobotnej, - oświadczenia wyjaśniającego, czy syn skarżących- T. B. otrzymuje dochody - jeżeli tak, to w jakiej miesięcznie wysokości. Ewentualnie nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego jego status jako osoby bezrobotnej, - zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącym w dniu 3 stycznia 2011 r. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 17 stycznia 2011 r., natomiast wnioskodawcy, w zakreślonym terminie, nie uzupełnili wniosku zgodnie z wezwaniem Sądu z dnia 28 grudnia 2010 r. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez wnioskodawców kosztów utrzymania oraz źródeł ich finansowania. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżących, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonych przez nich wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę ich sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania zarówno ze strony referendarza sądowego jak ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżący wnioskowali o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a. ) jest wykazanie braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełniają tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał złożone w urzędowych formularzach PPF z dnia 15 grudnia 2010 r. oświadczenia skarżących za niewystarczające dla dokonania oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, dlatego też pismami z dnia 28 grudnia 2010 r. wezwał skarżących do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o stosowne oświadczenia i dokumenty źródłowe. Przedłożenie żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów uzyskiwanych przez skarżących oraz osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący oraz ich rodzina się znajduje. Wnioskodawcy na skierowane do nich w dniu 28 grudnia 2010 r. wezwania nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku z dnia 15 grudnia 2010 r. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawcy uprawdopodobnili, że spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dodatkowo należy podkreślić, iż zarówno Sąd jak i referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38). W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.