IV SA/Wa 2128/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-24

Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, bezrobotna, korzystająca z pomocy socjalnej i utrzymująca się z niewielkiej pomocy rodziców, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni, będąca osobą niepełnosprawną, bezrobotną, korzystającą z pomocy socjalnej i otrzymująca niewielkie wsparcie finansowe od rodziców, spełnia te przesłanki. Jej trudna sytuacja materialna, w tym obowiązek alimentacyjny wobec dzieci, uzasadnia przyznanie prawa pomocy, aby uniknąć uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu.
Stan faktyczny
H. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, bezrobotną, korzystającą z pomocy socjalnej i utrzymującą się z kwoty 400 zł miesięcznie od rodziców, nad którymi sprawuje opiekę. Dodatkowo, ponosi koszty alimentów na dzieci. Sąd, analizując jej sytuację materialną i bytową, uznał, że spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2). ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W dniu 3 października 2013 r. H. Z. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżąca jest osobą bezrobotną, korzysta z pomocy socjalnej. Wnioskodawczyni na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] lutego 2013 r. zaliczona została do grona osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim. Skarżąca utrzymuje się dzięki pomocy rodziców, nad którymi sprawuje opiekę. Z tego tytułu uzyskuje miesięcznie 400 zł. Z rubryki 7 dotyczącej stanu majątkowego wynika, iż wnioskodawczyni poza współwłasnością nieruchomości rolnej o pow. 2 ha i leśnej o pow. 0,85 ha nie posiada żądnego innego majątku, zgromadzonych środków finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Uzupełniając na wezwanie Sądu przedmiotowy wniosek skarżąca w piśmie z dnia 21 października 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wyjaśniła, że zamieszkuje u rodziców, którzy są schorowani i potrzebują opieki. W zamian za to otrzymuje wyżywienie oraz pomoc finansową w wysokości 400 zł miesięcznie. Kwotę tę przeznacza na alimenty dla swoich dzieci, zasądzone na mocy wyroku sądowego. Skarżąca wskazała, że żyje bardzo biednie, otrzymuje pomoc rzeczową w postaci produktów spożywczych od [...]. Z dołączonego do akt sprawy pisma Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...] października 2013 r. wynika, że wnioskodawczyni ze względu na złą sytuację materialną korzysta z pomocy socjalnej. W miesiącach luty-marzec 2013 r. wnioskodawczyni otrzymała zasiłek okresowy w wysokości 271 zł, natomiast w miesiącu wrześniu 2013 r. przyznano jej zasiłek celowy w wysokości 150 zł. Skarżąca stosownym zaświadczeniem potwierdziła także, że jako osoba bezrobotna od dnia 18 stycznia 2013 r. nie posiada prawa do zasiłku. Wnioskodawczyni udokumentowała również swój zły stan zdrowia, potwierdzając tym samym brak możliwości podejmowania aktualnie prac dorywczych. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku oraz wynikających z załączonych do pisma z dnia 21 października 2013 r. dokumentów źródłowych i oświadczeń uzasadnia przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w żądanym zakresie. Przedłożona do akt sprawy decyzja z gminnego ośrodka pomocy społecznej potwierdza, że skarżąca znajduje się w skomplikowanej sytuacji życiowej. Zauważyć należy, że wnioskodawczyni korzysta z pomocy społecznej, otrzymując co pewien czas stosowne zasiłki. Wnioskodawczyni korzysta również z pomocy żywnościowej przyznanej jej z tytułu spełnienia kryteriów dochodowych. Podkreślenia wymaga, że pomoc ta została przyznana skarżącej z tytułu trudnej sytuacji materialnej i bytowej. Co istotne – świadczenia z pomocy społecznej udzielane w oparciu o kryterium niskiego dochodu osoby wnioskującej (art. 8 tej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) przyznawane są na konkretne cele, nieobejmujące co do zasady uiszczania kosztów sądowych. Mając na uwadze trudną sytuację skarżącej, a także wysokość ponoszonych wydatków wynikających z obowiązku alimentacyjnego, obciążającego skarżącą na mocy orzeczenia sądu, przyjąć należy, że ewentualne opłacenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego prowadziłoby do powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu strony. Mogłoby również pociągnąć za sobą niemożność dokonania wpłaty środków na rzecz alimentowanych dzieci. Należy zatem uznać, iż aktualna sytuacja materialna wnioskodawczyni pozwala na stwierdzenie, że spełnia ona przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowiące podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło