IV SA/Wa 2128/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. S. Z. na urzędowym formularzu z dnia 5 marca 2014 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie radcy prawnego, w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem i córką. Małoletnie dzieci są na jego utrzymaniu. Wnioskodawca jest właścicielem domu o pow. 90 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow. 9,63 ha. Źródłem dochodów rodziny wnioskodawcy jest dochód z gospodarstwa w wysokości 600 zł miesięcznie oraz alimenty przyznane na rzecz małoletnich dzieci w łącznej wysokości 400 zł. Ponieważ oświadczenie S. Z. z dnia 5 marca 2014 r. było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 14 marca 2014 r. wezwano go do złożenia, w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających jego stan majątkowy i dochody, to jest do nadesłania: a) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, c) oświadczenia, czy wnioskodawca starał się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych o pow. 9,63 ha, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli tak, to czy otrzymał tę pomoc i w jakiej wysokości, d) dokumentów potwierdzających wysokość alimentów zasądzonych na rzecz małoletnich dzieci, tj. A. Z. i M. Z., e) aktualnego zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy, wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 17 marca 2014 r. (k. 94 akt sądowych). Termin do wykonania wezwania Sądu z dnia 14 marca 2014 r. upłynął zatem w dniu 31 marca 2014 r. Wnioskodawca w zakreślonym terminie nie złożył do akt sprawy żądanych od niego dokumentów i oświadczeń. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego S. Z. i jego możliwości płatniczych. Informacje, do których udzielenia zobowiązano wnioskodawcę, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie S. Z. wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez wnioskodawcę jakichkolwiek kosztów postępowania. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy spełnia tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 5 marca 2014 r. oświadczenie wnioskodawcy za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez S. Z. żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez niego w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej wnioskodawca oraz jego rodzina się znajduje. Ustaleniu relacji miesięcznych wpływów do budżetu domowego do wysokości jego niezbędnych obciążeń służyło zobowiązanie strony do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, a także oświadczeń dotyczących wydatków poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy na bieżące utrzymanie. W celu potwierdzenia rzeczywistych dochodów z gospodarstwa rolnego o pow. 9,63 ha wnioskodawca został natomiast wezwany do złożenia oświadczenia w zakresie wysokości oraz rodzaju dopłat unijnych przyznanych z tytułu posiadanych gruntów rolnych. Dla potwierdzenia wszystkich otrzymywanych dochodów uczestnik postępowania został również wezwany do nadesłania stosownych dokumentów potwierdzających wysokość alimentów zasądzonych na rzecz jego małoletnich dzieci. Wnioskodawca na skierowane do niego w dniu 14 marca 2014 r. wezwanie nie udzielił odpowiedzi. Stwierdzić zatem należy, iż wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Konkludując należy stwierdzić, że nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, uczestnik postępowania odstąpił od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniu z dnia 14 marca 2014 r. Tym samym uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.