IV SA/Wa 213/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-08
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w decyzji o wpisaniu zagranicznego aktu urodzenia do polskich ksiąg stanu cywilnego można dokonywać zmian w treści nazwiska matki, jeśli zagraniczny akt nie zawiera takiej treści?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do dokonywania zmian w treści nazwiska matki w decyzji o wpisaniu zagranicznego aktu urodzenia do polskich ksiąg stanu cywilnego, jeśli zagraniczny akt nie zawiera takiej treści. Transkrypcja aktu stanu cywilnego polega na przeniesieniu jego treści, a nie na jej modyfikacji. Wpisanie wzmianki dodatkowej lub przypisku następuje na podstawie odrębnych przepisów i dokumentów, a nie w samej decyzji o wpisaniu aktu.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o wpisanie zagranicznego aktu urodzenia jej córki S. A. do polskich ksiąg urodzeń. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego wydał decyzję o wpisaniu aktu, jednakże skarżąca zarzuciła, że w decyzji nie wpisano nazwiska matki po zawarciu małżeństwa, mimo że takie nazwisko figurowało w polskim akcie małżeństwa. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Kierownika USC, argumentując, że decyzja o wpisaniu aktu zagranicznego musi odzwierciedlać jego treść, a nie ją modyfikować. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące niepełnego opisu transkrybowanego dokumentu i możliwości wpisania wzmianek dodatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do polskiej księgi urodzeń - oddala skargę -
IV SA/Wa 213/10
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. z dnia [...] września 2009 r. orzekającą o wpisaniu - na wniosek J. S.- do polskiej księgi urodzeń 2009 r. prowadzonej w Urzędzie Stanu Cywilnego W. zagranicznego aktu urodzenia S. A. nr [...] sporządzonego w 2009 r. w P. (Francja).
Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda powołując się na treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 36, poz. 180 ze zm.) podniósł, iż przepis ten reguluje transkrypcję aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą. W stosownym postępowaniu Kierownik urzędu stanu cywilnego bada, czy złożony wypis aktu stanu cywilnego jest w świetle przepisów obcego prawa aktem stanu cywilnego. Transkrybowany może być bowiem jedynie wypis, który powinien być wydany przez organ powołany do wydawania odpisów aktów stanu cywilnego i mieć w państwie jego wystawienia moc dokumentu publicznego. A zatem ustala się czy przedstawiony dokument ma charakter aktu stanu cywilnego i rozstrzyga decyzją o wpisaniu go do polskich ksiąg stanu cywilnego. Taka decyzja stanowi podstawę do sporządzenia polskiego aktu stanu cywilnego. W wyniku transkrypcji powstaje bowiem polski akt stanu cywilnego, który nie różni się pod względem formy, mocy dowodowej oraz zasad korekty od aktów rejestrujących zdarzenia krajowe.
Należy zatem rozróżnić, zdaniem Wojewody, decyzję o wpisaniu zagranicznego aktu stanu cywilnego od następującego po jej wydaniu sporządzenia aktu transkrybowanego. Rozstrzygając w przedmiocie transkrypcji aktu sporządzonego za granicą, rozstrzyga się o wpisaniu tego aktu w formie decyzji, a następnie - po pozytywnym rozstrzygnięciu co do możliwości dokonania transkrypcji - sporządza się polski akt stanu cywilnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, iż w zakresie art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, nie mieści się rozstrzyganie o brzmieniu nazwisk podlegających wpisaniu. Kierownik urzędu stanu cywilnego, wydając decyzję o wpisaniu aktu zagranicznego, w decyzji opisuje akt podlegający transkrypcji, a więc przytacza jego treść. W decyzji dotyczącej wpisania zagranicznego aktu stanu cywilnego nie można podać innej treści aktu niż treść wynikająca wprost z dokumentu zagranicznego.
IV SA/Wa 213/10
Dalej Wojewoda wskazał, iż w niniejszej sprawie w zagranicznym akcie urodzenia S.A. nazwisko matki zostało określone jako S. A zatem w decyzji o wpisaniu tego aktu do polskich ksiąg stanu cywilnego, nie można było podać, że w treści aktu zagranicznego figuruje nazwisko S. jako nazwisko noszone przez wymienioną po zawarciu małżeństwa. Takiej treści nie zawiera bowiem francuski akt urodzenia nr [...] sporządzony w P. we Francji. Tak więc bez znaczenia pozostaje, w ocenie Wojewody, odpis skrócony aktu małżeństwa rodziców. Wpisanie w decyzji nazwiska matki S. stanowiłoby istotne naruszenie przepisów prawa.
Dodatkowo Wojewoda podniósł, iż J. S. była informowana o treści art. 36 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się J. S. i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze podniosła, iż zaskarżona decyzja z [...] listopada 2009 r. została wydana bez wnikliwego rozpatrzenia sprawy.
Zdaniem skarżącej Kierownik USC jeśli nie mógł podać innej treści aktu niż treść wynikająca wprost z dokumentu zagranicznego, winien był dokładnie opisać transkrybowany dokument (art. 73 ust. 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego). Nadto skarżąca wskazała, iż art. 73 ust. 4 powołanej ustawy zezwala Kierownikowi USC na wpisanie wzmianki dodatkowej lub zamieszczenie przypisków na podstawie innego dokumentu pochodzącego od organu państwa obcego, a niewymagającego uznania. A zatem polski akt małżeństwa tym bardziej powinien być uznany przez Kierownika USC.
Nadto decyzja Kierownika USC z [...] września 2009 r. jest, w opinii skarżącej, niepełna, albowiem w pkt II decyzji nie wpisano żadnego nazwiska, choć we francuskim dokumencie ono figuruje. Nie zawiera ona również uzasadnienia choć nie uwzględnia żądania strony (art. 107 § 4 kpa).
J. S. podniosła także, iż była pouczana o możliwości uzupełnienia decyzji, jednakże w jej ocenie działanie takie byłoby nielogiczne, prowadzące do przewlekania postępowania, a także narażające stronę na dodatkowe koszty, skoro art. 73 ust. 3 i 4 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego daje pełne możliwości dokładnego opisania francuskiego dokumentu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
IV SA/Wa 213/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.- dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009r. nie narusza przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1989r. Prawo o aktach stanu
cywilnego ( Dz. U. Nr 36, poz. 180 ze zm.), akt stanu cywilnego sporządzony za
granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby
zainteresowanej lub z urzędu. Wniosek taki o wpisanie do polskich ksiąg stanu
cywilnego aktu urodzenia córki S. A. sporządzonego w Francji
złożyła jej matka J. S. Zadaniem organu w tym
postępowaniu jest ustalenie, czy przedłożony dokument ma charakter aktu stanu
cywilnego i wydanie decyzji o wpisaniu lub o odmowie jego wpisania do polskich
ksiąg stanu cywilnego. Transkrypcja zagranicznego aktu stanu cywilnego polega na
przeniesieniu niezbędnej i zakreślonej przepisami, w tym art. 40 ust. 2 cytowanej
ustawy treści zagranicznego aktu. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem do aktu
urodzenia wpisuje się: nazwisko, imię (imiona) i płeć dziecka; miejsce i datę
urodzenia dziecka; nazwiska, nazwiska rodowe rodziców, imię (imiona), miejsce i datę urodzenia, miejsce zamieszkania każdego z rodziców w chwili urodzenia się dziecka; nazwisko, imię i miejsce zamieszkania zgłaszającego; dane dotyczące zakładu opieki zdrowotnej, jeżeli sporządzenie aktu następuje na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w art. 39 ust. 2.
IV SA/Wa 213/10
Z przepisu tego wprost wynika, że do aktu urodzenia dziecka nie wpisuje się wzmianki o zawarciu przez jego rodziców małżeństwa. Ta część zagranicznego aktu stanu cywilnego zasadnie pozostawała poza zakresem zainteresowania organu. Ponadto nawet wpisanie tej wzmianki nie uczyniłoby zadość żądaniom skarżącej, gdyż z jej zapisu nie wynika, jakie nazwisko po zawarciu małżeństwa nosi matka dziecka.
Podkreślić należy, że w transkrybowanym akcie brak jest wzmianki, iż matka dziecka nosi nazwisko S., w zagranicznym akcie nazwisko matki wpisane jest jako S. Organ więc nie był uprawniony do dokonywania jakichkolwiek zmian odnoście brzmienia nazwiska matki ( por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 marca 2005, sygn. akt II SA/Gd 1826/03, postanowienie Sądu Najwyższego z 8 sierpnia 2003r., sygn. akt V CK 6/02, OSNC 2004/7-8/131). Zauważyć należy, że wpisanie jakiejkolwiek wzmianki dodatkowej lub zamieszczenie przypisku w akcie stanu cywilnego ( a nie w decyzji o wpisaniu aktu zagranicznego, która jest przedmiotem rozpoznania) następuje na podstawie orzeczenia państwa obcego lub rozstrzygnięcia innego organu państwa obcego jeżeli orzeczenie to podlega uznaniu na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego lub innych właściwych przepisów.
Zaakcentować należy, że w myśl art. 73 ust. 3 akt sporządzony za granicą stanowi podstawę do wpisu z urzędu wzmianki dodatkowej lub zamieszczenia przypisu stanu w akcie stanu cywilnego sporządzonego w polskich księgach stanu cywilnego, jeżeli odpis zagranicznego aktu stanu cywilnego przesłano do kraju w wykonaniu umowy międzynarodowej przewidującej wzajemną wymianę aktów stanu cywilnego. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca.
Pozbawiony słuszności jest także zarzut skarżącej, że organ naruszył treść art. 73 ust. 4 ustawy o aktach stanu cywilnego. Zgodnie z powyższym przepisem "Kierownik urzędu stanu cywilnego może wpisać wzmiankę dodatkową lub zamieścić przypisek na podstawie innego dokumentu pochodzącego od organu państwa obcego, a niewymagającego uznania." Regulacja ta wyraźnie wskazuje jedynie na możliwość, a nie obowiązek takiego działania, i co istotne w trakcie sporządzania aktu stanu cywilnego, a nie wydawania decyzji o wpisaniu aktu zagranicznego. Przepis ten nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie także dlatego, iż mówi o zamieszczeniu wzmianki lub przypisku, ale na podstawie innego dokumentu niż transkrybowany akt zagraniczny pochodzącego od organu państwa obcego.
IV SA/Wa 213/10
Dokumentem pochodzącym od organu państwa obcego nie jest akt małżeństwa wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego W., dokument ten bowiem pochodzi od organu państwa polskiego.
Pozbawiony zasadność jest zarzut skarżącej, iż organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 107 § 4 k.p.a. Stwierdzić należy, że zasadnie organ odstąpił od sporządzania uzasadnienia decyzji, albowiem uwzględniała ona w całości żądanie strony, gdyż dotyczyła wpisu zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego.
Mając na względzie, iż decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani procesowego na podstawie art. 151 P.p.s.a skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło