IV SA/Wa 2130/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-04
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Grzegorz Czerwiński, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, jeśli opuszczenie to było dobrowolne i trwałe, a nowe miejsce zamieszkania stało się ośrodkiem jej interesów osobistych i majątkowych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, jeśli opuszczenie to jest dobrowolne i trwałe, a nowe miejsce zamieszkania stanowi ośrodek jej interesów osobistych i majątkowych. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a decyzja o wymeldowaniu jest aktem rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osoby.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w W. Skarżąca podnosiła, że lokal został przydzielony dla rodziny, a ona opuściła go czasowo pod przymusem męża. Organy administracji ustaliły, że skarżąca od ponad trzech lat nie zamieszkuje w lokalu, wynajęła go osobom trzecim, nie posiada kluczy, a jej centrum życiowych interesów znajduje się w innym miejscu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. orzekającej o wymeldowaniu jej z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny.
Przedmiotowy lokal został przydzielony R. W. jako kwatera służbowa z Zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy nr [...] w W. Organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymeldowania z tego lokalu A. W. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Prezydent W. orzekł o jej wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wymieniona spełniła niezbędny warunek do wymeldowania w drodze decyzji, opuściła bowiem miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się.
Dokonując oceny legalności decyzji o wymeldowaniu organ odwoławczy stwierdził, że A. W. nie ma możliwości przebywania w tym lokalu z uwagi na brak kluczy do niego oraz fakt wynajmowania od ponad trzech lat tego lokalu osobom trzecim. Według zgodnych wyjaśnień A. W. i R. W. w sierpniu 2007 r. rodzina wyprowadziła się z tego lokalu zabierając swoje rzeczy i zamieszkuje w domu w J. przy ul [...]. W nowym miejscu zamieszkania rodzina skoncentrowała swoje życie osobiste i rodzinne. Dzieci uczęszczają do szkoły w L. Potwierdziły to ustalenia Policji.
A. W. przez okres trzech lat nie podejmowała próby powrotu do lokalu, w którym jest zameldowana, co świadczy o trwałości opuszczenia tego miejsca przez nią. Do chwili zakończenia niniejszego postępowania przebywała poza miejscem stałego pobytu co potwierdza, zdaniem organu tezę, iż przedmiotowy lokal przestał być miejscem jej życiowych interesów. Organ podkreślił, że decyzja o wymeldowaniu jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących określonej osoby i ustania jej pobytu w dotychczasowym miejscu. Jest to urzędowe potwierdzenie, że osoba w danym miejscu nie przebywa. W sytuacji, gdy A. W. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. dalsze utrzymywanie meldunku stanowi fikcję meldunkową i jest niezgodne z prawem.
Sygn. akt IV SA/Wa 2130/09
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. W.
W skardze podnosi, ze lokal został przydzielony dla rodziny i wszyscy członkowie rodziny powinni być w nim zameldowani. Tymczasem tylko mąż R. W. nadal jest w nim zameldowany. Zdaniem skarżącej wraz z utratą meldunku traci prawo do lokalu i pozostaje z dziećmi bez dachu nad głową. Skarżąca przyznała, że nie posiada kluczy do mieszkania i że mieszkanie zostało wynajęte osobom trzecim. Nadto podniosła, że ustalenie ojej dobrowolnym wyprowadzeniu się wraz z trójką dzieci w sierpniu 2007 r. organ oparł na fałszywych zeznaniach jej męża R. W. Mieszkanie opuściła czasowo, pod przymusem męża ze względu na jego pracę, nie mogła wprowadzić się wcześniej bo lokal był zajęty przez inną rodzinę a ponadto dzieci uczęszczały do szkoły w L. i starszy syn przygotowywał się do egzaminu a młodszy do sakramentu Komunii Św. Obecnie również nie może przeprowadzić się do mieszkania, bo córka kończy szkołę podstawową i przygotowuje się do egzaminu. Przeprowadzkę do W. przewiduje latem 2010 r. Wskazuje też na fakt, że mąż nie mieszka w tym lokalu, pracuje w S. przeniesiony służbowo a jest w nim zameldowany, ona również choć nie przebywa w tym lokalu nie powinna tracić meldunku.
Według skarżącej wymeldowanie jej z mieszkania może doprowadzić do utraty kwatery służbowej bądź też zdania mieszkania przez męża Agencji za ekwiwalent pieniężny, który mąż weźmie wyłącznie dla siebie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993). W myśl tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu
Sygn. akt IV SA/Wa 2130/09
stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to jest dobrowolne i trwałe. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu, a nowe miejsce pobytu stanowi ośrodek jej interesów osobistych i majątkowych. Obowiązkiem organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest ustalenie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy -okoliczności faktycznych czy dana osoba dobrowolnie i trwale opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Przesłankami wymeldowania są więc tylko okoliczności faktyczne a nie materialnoprawne. Ewidencja ludności służy bowiem jedynie rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego.
Organy obu instancji ustaliły, że skarżąca ponad trzy lata temu opuściła wraz z rodziną przedmiotowy lokal i przeprowadziła się do domu w J. przy ul. [...]. Nowe miejsce zamieszkania stało się centrum życia rodzinnego, dzieci uczęszczały do szkoły w L. Ten stan faktyczny trwał do czasu zakończenia postępowaniu o wymeldowanie i do czasu wydania wyroku nie uległ zmianie. Skarżąca zamieszkuje wraz z córką E. poza miejscem stałego zameldowania, córka uczęszcza do szkoły w L. Pozostałe dzieci (dwaj synowie) przebywają w S. wraz z ojcem R. W., który jest żołnierzem Wojska Polskiego i został służbowo oddelegowany tam do pracy. Wszystkie dzieci zostały wymeldowane z mieszkania w W. w styczniu 2008 r. Skarżąca przesłuchana w charakterze świadka (k - 84) potwierdziła, że od września 2006 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, przeprowadziła się wraz z mężem i dziećmi do domu w J. Od sierpnia 2007 r. mieszkanie wynajęli a umowę najmu podpisali: R. W. i A. W. (k - 44). Również Policja potwierdziła, że skarżąca nie mieszka w tym lokalu (k - 44) a jedynie sporadycznie przebywała w jednym pokoju, który był początkowo wyłączony z najmu. Przyznała, że nie posiada kluczy do mieszkania, że zamki zostały wymienione (k - 98) a lokal nadal jest wynajmowany. Nie podejmowała żadnych kroków prawnych by do mieszkania powrócić. Jako miejsce swego zamieszkania w toku całego postępowania wskazywała adres w J. W styczniu 2008 r. stwierdziła, że opuszczenie lokalu nie miało elementu trwałego, było tymczasowe i złożyła zapewnienie, że w lutym 2008 r. powróci do mieszkania w W., co dotychczas nie nastąpiło.
Sygn. akt IV SA/Wa 2130/09
Według twierdzeń R. W. skarżąca przeprowadziła się z własnej woli a w przeprowadzce pomagali jej rodzice (k - 30). Skargi kierowane przez skarżącą na męża do Policji o znęcanie się nad nią, jak sama przyznała zostały "oddalone" (k - 84). Nic nie wskazuje w sprawie by opuszczenie mieszkania było sprzeczne z jej wolą.
W tych okolicznościach zarzut, że opuszczenie mieszkania nie miało charakteru dobrowolnego i że została "wyprowadzona" przez męża bo załatwił dzieciom szkołę w L. nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustalenia poczynione przez organy oparte na zebranym materiale dowodowym uzasadniają ocenę, że skarżąca opuściła mieszkanie dobrowolnie by zamieszkać w domu w J., który jak twierdzi, został zbudowany z ich wspólnych środków finansowych, choć prawnie należy do jej teścia. Zważywszy na czasokres pobytu skarżącej poza miejscem stałego zameldowania i koncentrację spraw życiowych poza tym miejscem, ocena organów, że opuszczenie lokalu ma charakter trwały, zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości. Dom w J. stał się miejscem, w którym skarżąca skupia swoje podstawowe funkcje życiowe.
Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble) przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Wszystkie powyżej wskazane funkcje życiowe skarżąca realizuje w domu w J. a nie w mieszkaniu przy ul. [...]. Chociaż w J. jest zameldowana ma pobyt czasowy, to jest to miejsce jej stałego pobytu. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż trzy miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad trzy miesiące uważa się w szczególności: wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego, pobyt związany z kształceniem się, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych, odbywanie czynnej służby wojskowej, pobyt w zakładach karnych i poprawczych, aresztach śledczych, schroniskach dla nieletnich i zakładach wychowawczych.
Sygn. akt IV SA/Wa 2130/09
Skarżąca zamieszkuje w J. ponad trzy lata, nie zachodzi żadna z przyczyn powodująca powstanie obowiązku zameldowania na pobyt czasowy dłuższy niż okres przewidziany w ustawie a to świadczy o jej woli stałego przebywania w tym miejscu i skoncentrowaniu tam swoich interesów osobistych, majątkowych i rodzinnych.
Z akt sprawy wynika, że A. i R. W. są skonfliktowani i każde z nich chce zrealizować swoje cele, które są sprzeczne. R. W. w toku postępowania nie ukrywał, że chce oddać mieszkanie służbowe Agencji za rekompensatę finansową, skarżąca chciałaby zaś je zatrzymać, ewentualnie wykupić. Obawia się też, że zostanie pokrzywdzona przez męża w rozliczeniach finansowych jeżeli dojdzie do rozwodu. Na rozprawie oświadczyła, że wyraża chęć powrotu do mieszkania w W. i że po ukończeniu szkoły podstawowej przez córkę w 2010 r. chce zamieszkać w mieszkaniu przy ul. [...]. Wyrażony zamiar powrotu do mieszkania pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie. Wymeldowanie jest czynnością materialno - techniczną potwierdzającą opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu. Jeżeli osoba wymeldowana decyzją organu zamieszka ponownie w lokalu z zamiarem trwałego popytu, istnieje podstawa do ponownego jej zameldowania na pobyt stały.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło