IV SA/Wa 2130/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-21

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca nie uzupełnił brakujących dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochodową?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wymaga wykazania braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak uzupełnienia przez wnioskodawcę wymaganych dokumentów uniemożliwia ocenę spełnienia tej przesłanki, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Organ nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od dostarczenia niezbędnych informacji.
Stan faktyczny
M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z września 2010 r. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką małoletnich dzieci, wskazał dochód z umowy o pracę oraz posiadane nieruchomości. Został wezwany do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające sytuację majątkową i dochodową, jednak nie dostarczył ich w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. M. W. zwróci się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazaną w sentencji decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2010 r. Nr [...]. Ze złożonego w dniu 23 grudnia 2010 r. formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wskazał, iż jest właścicielem domu o pow. użytkowej 110 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,5 ha i leśnej o pow. 1,3 ha. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżący wymienił swój dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1900 zł brutto miesięcznie. Do kosztów utrzymania koniecznego skarżący zaliczył następujące wydatki: opłatę za wodę, światło i gaz w wysokości 400 zł płacone co drugi miesiąc, koszt pieluch i mleka dla małoletnich dzieci w wysokości 300 zł miesięcznie, wydatki na ubranie i żywność w wysokości 950 zł miesięcznie oraz koszt dojazdów do pracy- 600 zł miesięcznie. Wnioskodawca uzasadniając swój wniosek podniósł, iż jest jedynym żywicielem rodziny, bowiem jego żona, obecnie będąca w ciąży, jest osobą bezrobotną. Ponieważ złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do wszystkich źródeł dochodu, wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku o następujące dokumenty źródłowe: - wyciągi i wykazy z wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe, - zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status żony skarżącego jako osoby bezrobotnej, - dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochód wskazany w rubryce 10 formularza PPF, - aktualnego zaświadczenia o sytuacji rodzinnej skarżącego, wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy, - odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2009 r., - zaświadczenia z właściwego urzędu gminy, wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej o pow. 15, ha Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącemu w dniu 10 stycznia 2011 r. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął zatem bezskutecznie w dniu 24 stycznia 2011 r. Wnioskodawca, w zakreślonym terminie, nie uzupełnił przedmiotowego wniosku zgodnie z wezwaniem zawartym w piśmie Sądu z dnia 3 stycznia 2011 r. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące wysokości dochodów skarżącego i jego rodziny. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania zarówno ze strony referendarza sądowego jak ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o zwolnienie go od kosztów sądowych. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym kosztów wpisu od skargi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a. ) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy, mając na uwadze, iż wskazane przez skarżącego koszty bieżącego utrzymanie jego rodziny w wysokości 2250 zł znacznie przekraczają wskazaną przez niego kwotę dochodów ( 1900 zł brutto), uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 23 grudnia 2010 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Dlatego też pismem z dnia 3 stycznia 2011 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o stosowne dokumenty źródłowe. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący oraz jej rodzina się znajdują. Wnioskodawca na skierowane do niego w dniu 3 stycznia 2011 r. wezwanie nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznane dane zawarte w formularzu wniosku z dnia 23 grudnia 2010 r. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dodatkowo należy podkreślić, iż zarówno Sąd jak i referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38). Na marginesie warto wskazać, iż skarżący wezwany do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykonał przedmiotowego wezwania, natomiast w dniu 10 stycznia 2011 r. uiścił wpis sądowy należny w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło