IV SA/Wa 2131/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-04
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób rzetelny swojej trudnej sytuacji materialnej. Podane przez niego informacje dotyczące dochodów, posiadania rachunków bankowych oraz kosztów związanych z innymi postępowaniami sądy budzą wątpliwości i nie pozwalają na ocenę jego możliwości płatniczych. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył skargę na postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata. Uzasadnił to licznymi postępowaniami sądowymi i brakiem środków na pokrycie kosztów. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku o wyciągi z kont, informacje o źródłach dochodów i dowody kosztów innych postępowań. Skarżący częściowo uzupełnił wniosek, podając, że jest bezrobotny i czasami odśnieża, ale nie dostarczył wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
P. K. wniósł skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o wymeldowaniu.
Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od przedmiotowej skargi, skarżący w terminie do dokonania tej czynności złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący w piśmie z dnia 17 stycznia 2010 r. uzasadnił swój wniosek tym, że ze względu na liczne postępowania sądowe z jego udziałem, nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu PPF, skarżący zakreślił wszystkie rubryki, oprócz rubryki nr 9 ("Inne, dodatkowe informacje o stanie majątkowym"), w której wpisał: "opłaty światło, gaz, woda, komorne 800 zł". Do wniosku załączył pismo z dnia 22 października 2009 r. Prezesa Sądu Okręgowego w S., zawierające wykaz sygnatur spraw prowadzonych w tamtejszym Sadzie z udziałem skarżącego.
Zarządzeniem z dnia 26 stycznia 2010 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie:
- wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków i kont bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy (ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych),
- informacji skąd skarżący czerpnie środki na zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych, w tym wydatków, które wskazał w rubryce nr 9 formularza PPF ("opłaty światło, gaz, woda, komorne 800 zł), skoro – jak wynika z rubryki nr 10 – nie uzyskuje żadnych dochodów,
- dokumentów potwierdzających ponoszenie opłat związanych z prowadzeniem
z jego udziałem innych postępowań sądowych (np. dowodów uiszczenia wpisów i innych opłat sądowych).
Skarżący w piśmie z dnia 20 lutego 2010 r. oświadczył m. in., iż nie ma rachunków bankowych z "wielkimi wkładami pieniężnymi", ponieważ jest bezrobotny. Został pozbawiony majątku oraz pracy, ponieważ jest fałszywie oskarżany i nie może znaleźć pracy (znajduje się w rejestrze skazanych). Nie korzysta z opieki społecznej, w czasie zimy miał czasami możliwość odśnieżania. Skarżący wskazał, iż to sąd administracyjny powinien zwrócić się do Sądu w G., w celu zweryfikowania jego twierdzeń o wielu toczących się sprawach z udziałem skarżącego.
Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania .
W rozpatrywanej sprawie nie sposób uznać, że skarżący wykazał, iż spełnia przesłanki pozwalające na uwzględnienie jego wniosku. Przede wszystkim wątpliwości budzą wyjaśnienia skarżącego w kwestii dochodów, posiadania rachunków bankowych oraz kosztów ponoszonych w związku z toczącymi się w innych sadach sprawami z udziałem skarżącego. Na urzędowym formularzu PPF skarżący wskazał koszty opłat (za energie elektryczną, gaz itp.) w wysokości 800 zł. Nie wskazał natomiast źródła, z którego te koszty pokrywa. W piśmie z dnia 20 lutego 2010 r. podaje, że jest osoba bezrobotną, a następnie, że czasami ma możliwość odśnieżania, nie podając jednak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody. Ponadto, wbrew wyraźnie sformułowanemu wezwaniu, skarżący ani nie nadesłał wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, ani nie oświadczył, że takich rachunków nie posiada. Wskazał jedynie, że nie ma rachunków bankowych z "wielkimi wkładami pieniężnymi", co nie wyjaśnia wątpliwości w tym zakresie. Ponadto wnioskodawca nie wykazał, jakie koszty ponosi w związku z toczącymi się postępowaniami sadowymi z jego udziałem.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że podane przez skarżącego informacje na urzędowym formularzu PPF, jak i udzielone na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku, budzą wątpliwości i nie pozwalają na rzetelną ocenę rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że została spełniona przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W świetle powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 254 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło