IV SA/Wa 2133/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-03
Skład orzekający: Agnieszka Góra - Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, ale nie wykazała braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając stronę od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł i ustanawiając adwokata z urzędu. Stwierdzono, że strona wykazała brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania oraz kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jednak nie wykazała braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.Stan faktyczny
F. C. złożył skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w przedmiocie wymierzenia opłaty za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 7707 zł, F. C. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona wykazała, że utrzymuje się wraz z matką i bratem z kwoty niespełna 2700 zł miesięcznie, ponosząc znaczne wydatki na leki i wizyty lekarskie. Referendarz sądowy postanowieniem z 28 października 2013 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona wniosła sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia dla F. C. adwokata. 3. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi F. C. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowić dla F. C. adwokata, 3. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Dyrekcji Lasów Państwowych w K. w przedmiocie wymierzenia opłaty za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych w kwocie 770 664 złote.
F. C. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w przedmiotowej sprawie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący złożył w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 7707 złotych. Wnioskodawca wraz matką oraz bratem utrzymuje się z kwoty niespełna 2700 złotych. Na tę kwotę składają się: renta F. C. w wysokości 597,80 złotych - kwota po potrąceniach (decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2013 r.), emerytura jego matki (O. C.) w wysokości 841 złotych powiększona o dodatek pielęgnacyjny w kwocie 186, 71 złotych. (decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...] marca 2011 r.) oraz renta brata skarżącego (M. C.) w wysokości 1168 złotych. Rodzina zamieszkuje w domu o powierzchni 80 m2. Posiada nieruchomość rolną (1ha). Skarżący podkreślił, że znaczne wydatki pochłania zakup lekarstw oraz wizyty lekarskie. Ponadto jak wynika z wyciągu z rachunku bankowego którego matka skarżącego jest posiadaczem, rodzina na bieżąco wywiązuje się z zobowiązań kredytowych.
Postanowieniem z dnia 28 października 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 100 złotych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Sprzeciw od tego postanowienia wniósł F. C.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, zaś prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, o czym stanowi § 2 i § 3 powołanego wyżej przepisu.
Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a., wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Zatem to strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest przedstawić wszystkie okoliczności dowodzące, iż mimo podjęcia wszelkich starań, nie jest w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną, ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów sądowych z własnych zasobów. Wysokość wpisu sądowego w kwocie 7707 złotych a także ewentualne przyszłe wpisy sądowe i opłaty, przekraczają w pewnym stopniu opisane we wniosku PPF możliwości majątkowe skarżącego. Jednocześnie nie można stwierdzić, że wnioskodawca nie posiada jakichkolwiek środków do pokrycia kosztów postępowania przed WSA.
Stan majątkowy skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Strona nie poniesie uszczerbku na poziomie swego utrzymania koniecznego, jeżeli uiści wyłącznie 100 zł wpisu sądowego. Skarżący oraz jego rodzina, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe otrzymują stałe dochody zaś ich potrzeby mieszkaniowe są w całości zaspokojone. Oczywiście wysokość dochodów nie jest znaczna, ale skarżący nie wykazał aby wysokość wydatków niezbędnych dla utrzymania koniecznego (jak np. opłaty za utrzymanie domu, zakup pożywienia, środków czystości, leków) powodowała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych.
Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 461) stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna powyżej 200 000 złotych wynosi 7200 złotych. Stan majątkowy skarżącego wskazuje, że poniesienie kosztów pomocy profesjonalnego pełnomocnika w kwocie nie mniejszej niż 7200 złotych, a zatem zbliżonej wysokością do wysokości kwoty wpisu sądowego, przekracza jego możliwości finansowe w sposób znaczący. Skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika przez F. C. nie byłoby możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego powodu przyznanie adwokata z urzędu jest uzasadnione.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło