IV SA/Wa 2141/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. T. i A. T. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia ochrony uzupełniającej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1T art. 52 ust. 1 i art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (DZ. U z 2012 r. poz. 680) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania R.T. , A.T. oraz małoletniej I.T. (ur. [...].2007 r.) - obywateli R. , utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] o pozbawieniu cudzoziemców ochrony uzupełniającej na terytorium RP. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] odmówił R.T. nadania statusu uchodźcy i udzielił mu ochrony uzupełniającej. Decyzją objęta została również małżonka wnioskodawcy A.T. i małoletnia córka I.T. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP pozbawił R.T. , A.T. i I.T. ochrony uzupełniającej na terytorium RP oraz wyznaczył termin utraty ochrony uzupełniającej na dzień, w którym decyzja stanie się ostateczna. Organ uznał, że fakt pobytu stron w ich kraju pochodzenia, wyrabiania dokumentów, oddania się pod opiekę władz oraz braku represji czy prześladowań wypełniających przesłanki konwencyjne i ustawowe oznacza, że przesłanki, z powodu których udzielono im ochrony na terytorium RP, przestały istnieć. Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. R.T. i A.T. odwołali się od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W tych okolicznościach zapadła wskazana na wstępie decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że R.T. i A.T. uzyskali ochronę międzynarodową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z powodu niestabilnej wówczas sytuacji w kraju pochodzenia. Obecna sytuacja w C. różni się, gdyż jest ona stabilna. Wprawdzie mają miejsce naruszenia praw człowieka, jednakże są one nakierowane na konkretne osoby. Organ zauważył, że w kraju pochodzenia nie występują dla stron żadne zagrożenia i jest to sytuacja trwała. Dowodzą tego wielokrotne kontakty R.T. i A.T. po otrzymaniu przez nich ochrony na terytorium RP z władzami R. , korzystanie z administracji poprzez wpis dzieci do paszportu w Ambasadzie R. w Polsce, podróże do C. , korzystanie tam z opieki medycznej. Kontakt z władzami kraju pochodzenia nie wiązał się z jakimkolwiek problemem dla stron. Nie byli oni zatrzymani ani aresztowani, nie prowadzono wobec nich żadnych postępowań, nie spotkali się z jakimikolwiek naruszeniami praw człowieka czy działaniami represyjnymi. Świadczy to o tym, iż zmiana okoliczności w stosunku do R.T. i A.T. ma charakter znaczący i długotrwały, a dalsza obawa cudzoziemców przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest uzasadniona. Rada do Spraw Uchodźców podzieliła wątpliwości organu pierwszej instancji co do wiarygodności części zeznań stron, gdyż były one sprzeczne. Zauważyła, że sprzeczności te nie wpływają na ocenę całości materiału dowodowego. Ważny jest bowiem nie czas, lecz sam fakt korzystania z opieki w kraju pochodzenia i bezproblemowego tam pobytu. Ponadto Rada uznała za niewiarygodne tłumaczenie strony, że sprzeczność zeznań i nieprawdziwe zeznania wynikają z wymuszenia ich przez polskie władze. Rada zauważyła, iż dała stronom pełną możliwość wypowiedzenia się i rozpatrzyła wszystkie dowody w sprawie, przy czym fakt ewentualnego pozostawania R.T. i A.T. w separacji nie ma znaczenia w sprawie. Odnosząc się do zaświadczenia o uczęszczaniu do oddziału przedszkolnego dziecka stron, organ odwoławczy zauważył, iż nie stanowi ono nowych okoliczności w sprawie. Obowiązek szkolny dotyczy osób stale przebywających na obszarze RP i pozbawienie kogokolwiek ochrony uzupełniającej nie narusza przepisów dotyczących obowiązku szkolnego. Jednocześnie zgodnie z dyspozycją przepisu art. 52 ust. 1 Rada do Spraw Uchodźców wyznaczyła termin utraty ochrony uzupełniającej na dzień przypadający po upływie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, jako umożliwiający załatwienie niezbędnych spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych związanych z opuszczeniem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli R.T. i A.T. . Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego: art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, skutkujące uznaniem, iż ustały przyczyny stosowania tegoż przepisu; art. 19 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy poprzez uznanie, iż po powrocie do kraju pochodzenia nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem; art. 20 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy poprzez stwierdzenie, że nie istnieje ryzyko doznania przeze mnie poważnej krzywdy w kraju pochodzenia, pomimo iż wcześniej objęty byłem ochroną; art. 22 ust 2 ww. ustawy poprzez uznanie, iż zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest uzasadniona; art. 52 ww. ustawy poprzez uznanie, iż wyznaczony termin ustania obowiązywania ochrony jest terminem starczającym w niniejszej sprawie; art. 3, 5 oraz 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. poprzez stwierdzenie, iż po powrocie do C. nie dojdzie do naruszeń praw do wolności i bezpieczeństwa osobistego oraz naruszenia przepisów o poszanowaniu życia osobistego skarżących. Skarżący zarzucili ponadto istotne naruszenie przepisów prawa proceduralnego: art. 7 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej, art. 8 k.p.a. poprzez zignorowanie istotnych dla postępowania okoliczności, art. 10 k.p.a. poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do całości zebranego materiału w sprawie, art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 k.p.a. przez nieuwzględnienie całokształtu materiału w sprawie, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w sprawie nie uwzględniono ich złożonej sytuacji rodzinnej oraz przedstawionych wyjaśnień i niesłusznie pozbawiono ich ochrony uzupełniającej. Podjęli próbę wyjaśnienia przyczyn dwukrotnego wyjazdu do kraju pochodzenia oraz wykazanych sprzeczności w zeznaniach podczas prowadzonego postępowania przez organ pierwszej instancji. Zdaniem skarżących, organ zby ogólnie odniósł się do podniesionych przez nich argumentów, uznając je za nieistotne, podczas gdy uwzględnienie ich mogłoby wpłynąć znacząco na wynik sprawy. Skarżący wskazali, że decyzja o odebraniu wielodzietnej rodzinie ochrony uzupełniającej skazuje ich na wyjazd do kraju, którego ich dzieci nie znają - nie znają języka rosyjskiego, w którym prowadzone są zajęcia w szkole oraz dodatkowo pozbawia skarżących pobieranego zasiłku, a więc jedynego dochodu rodziny. Skarżący zwrócili ponadto uwagę na związek przedmiotowej sprawy ze sprawami ich małoletnich dzieci H.T. oraz M.T. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania. Kontroli Sądu podlegała decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r., pozbawiającą skarżących oraz ich małoletnią córkę ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyznaczającą termin utraty ochrony uzupełniającej. Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowi art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680). Zgodnie ze wskazaną regulacją, cudzoziemca pozbawia się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy okoliczności, z powodu których była udzielona, przestały istnieć lub zmieniły się w taki sposób, że ochrona nie jest już wymagana, przy czym pozbawienie ochrony uzupełniającej może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest uzasadniona. Stosownie do art. 52 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, w decyzji o pozbawieniu statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej określa się termin, z którym następuje utrata tego statusu lub ochrony, uwzględniając konieczność załatwienia przez cudzoziemca niezbędnych spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, związanych z opuszczeniem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z akt sprawy wynika, że R.T. i A.T. uzyskali ochronę międzynarodową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 2008 r. ze względu na niestabilną wówczas sytuację w kraju ich pochodzenia. Obecna sytuacja w C. różni się od tej, którą organ rozważał przy rozpatrywaniu ich wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Jest ona względnie stabilna, a naruszenia praw człowieka mają charakter incydentalny. Powyższe potwierdzają wielokrotne kontakty R.T. i A.T. po otrzymaniu przez nich ochrony na terytorium RP z władzami R. , w tym wpis dzieci do paszportu w Ambasadzie R. w Polsce, podróże do C. , korzystanie tam z opieki medycznej. Kontakt z władzami kraju pochodzenia nie wiązał się z jakimkolwiek problemem dla skarżących. Nie byli oni zatrzymani ani aresztowani, nie prowadzono wobec nich żadnych postępowań, nie spotkali się z jakimikolwiek naruszeniami praw człowieka czy działaniami represyjnymi. Świadczy to o tym, iż zmiana okoliczności wobec R.T. i A.T. na charakter znaczący i długotrwały, a dalsza obawa cudzoziemców przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest uzasadniona. Organy orzekające w sprawie przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób rzetelny, oceniając całokształt okoliczności sprawy. W szczególności, wydanie decyzji zostało poprzedzone przesłuchaniem stron w dniu 3 kwietnia 2013 r. m.in. na okoliczność wyjazdów do kraju pochodzenia po uzyskaniu ochrony uzupełniającej na terytorium RP oraz braku przejawów prześladowania cudzoziemców podczas pobytu w kraju pochodzenia. Z zeznań stron wynika wyłącznie przeświadczenie o braku bezpieczeństwa w C. oraz panujących tam trudnych warunkach życia. W kontekście poczynionych ustaleń, na uwadze mieć należy znajdujące się w aktach sprawy materiały dotyczące sytuacji w kraju pochodzenia skarżących, jak opracowanie Ośrodka Studiów [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia nr [...] z dnia [...] września 2012 r. zaktualizowane w dniu [...] listopada 2012 r., opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Opracowania te dowodzą, iż poziom bezpieczeństwa ludności cywilnej w C. uległ znaczącej poprawie. Reasumując, brak jest okoliczności wskazujących, aby skarżącym i ich rodzinie groziło doznanie poważnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Po uzyskaniu ochrony uzupełniającej dobrowolnie powracali do niego, nie doświadczając problemów ze strony miejscowych władz lub innych podmiotów. Okoliczności, z powodu których cudzoziemcom została udzielona ochrona, zmieniły się - przy czym zmiana tych okoliczności ma charakter znaczący i długotrwały, co skutkować musiało pozbawieniem stron ochrony uzupełniającej. Z tych przyczyn za chybione należy uznać zarzuty podniesione w skardze, dotyczące naruszenia przez organy administracji przepisów art. 15, art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust 1 pkt 1, art. 22 ust. 2, art. 52 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, art. 3, art. 5 i art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., a także art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W przedstawionych okolicznościach sprawy, pozbawienie skarżących oraz ich małoletniej córki ochrony uzupełniającej na terytorium RP oraz wyznaczenie terminu utraty tej ochrony było w pełni uzasadnione. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata działającego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 cytowanej ustawy.