IV SA/Wa 2144/07

WyrokWSA w Warszawie2008-01-10

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Danuta Szydłowska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do umorzenia postępowania w sprawie czasowego wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, jeśli grunty te nie podlegają obowiązkowi uzyskania decyzji zezwalającej na takie wyłączenie na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W przypadku gruntów rolnych, które na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wymagają wydania decyzji zezwalającej na czasowe wyłączenie z produkcji, brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Starosty N. o umorzeniu postępowania w sprawie czasowego wyłączenia gruntów rolnych z produkcji. Skarżący zarzucili organom administracji naruszenie prawa, w tym nieważność umowy z inwestorem i brak odniesienia się do ich argumentów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo umorzyły postępowanie z powodu braku przedmiotu rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. P. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie czasowego wyłączenia gruntów rolnych z produkcji - oddala skargę - IV SA/Wa 2144/07 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją dnia (...) sierpnia 2007 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania M. i J. P. od decyzji Starosty N. z dnia (...) grudnia 2007 roku dotyczącej czasowego wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej z części działek położonych w obrębie J., na czas budowy na terenie gminy Z. rurociągu ropy naftowej (...), III nitki rurociągu " P. " utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. nr 121, poz. 1266) nie wszystkie grunty rolne podlegają wyłączeniu z produkcji rolnej w drodze decyzji. M. i J. P. są właścicielami działek o nr (...), nr (...) i o nr (...) położonych w J. i objętych wnioskiem inwestora. Działki te są klasy IV a, IV b i V, przy czym gleby są pochodzenia mineralnego o typie gleby (Bw) brunatne wyługowane i kwaśne a Rada Gminy Z. nie podjęła uchwały o objęciu na jej obszarze ochroną gruntów rolnych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1,3 i 5 w/w ustawy, zaliczonych do klas IV, IV a i IV b wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego. Tak, więc nie istnieje potrzeba uzyskania przez inwestora decyzji zezwalającej na czasowe wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej. W tej sytuacji, z braku przedmiotu postępowania, zgodnie z art. 105 kpa § 1 kpa postępowanie administracyjne należało umorzyć. Nadto organ odwoławczy wskazał, iż organ pierwszej instancji, umarzając postępowanie w stosunku do działek skarżących z powodu braku przedmiotu rozstrzygnięcia, nie musiał badać praw inwestora do gruntu. Załączenie do akt niniejszej sprawy akt sprawy dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości należącej do skarżących było zbędne z punktu widzenia rozstrzygnięcia albowiem przedmiotem rozpoznania przez Kolegium była wyłącznie decyzja dotycząca wyłączenia gruntu z produkcji rolnej na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych. W konkluzji Kolegium stwierdziło, iż organ pierwszej instancji zasadnie orzekł o czasowym wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji rolniczej z części działek o powierzchni (...) ha wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego o klasie III b typie gleby A (gleby bielicowe i pseudobielicowe), stanowiących część powierzchni z działek ewidencyjnych nr (...), (...) położonych w obrębie (...)-S., gmina Z. na czas budowy na tym terenie rurociągu ropy naftowej (...), III nitki rurociągu "P.,, oraz o umorzeniu postępowania w stosunku do pozostałych działek, w tym działek będących własnością skarżących. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P. i J. P., zwani dalej skarżącymi, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż umowa zawarta między nimi a inwestorem umożliwiająca inwestorowi złożenie wniosku o czasowe wyłączenie gruntu z produkcji rolnej jest nieważna a decyzja wywłaszczeniowa nie jest ostateczna. Organ odwoławczy nie odniósł się do w/w argumentów i nie dołączył akt sprawy w przedmiocie wywłaszczenia, co w konsekwencji spowodowało nie rozpoznanie istoty sprawy. Nadto organ w uzasadnieniu decyzji nie wskazał, z jakich przyczyn wydał orzeczenie o zaskarżonej treści. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 105 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej umarza postępowanie. Umorzenie postępowania nie jest zależne od woli organu administracji ani tym bardziej, pozostawione do uznania organu-organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest refleksem bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w danym postępowaniu (W. Dawidowicz; Zarys procesu str. 134). Bezprzedmiotowość postępowania ma, więc miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 462) co powoduje niemożność wydania decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty( wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 27 stycznia 1998 r., I S.A./Łd 1025/96 niepubl.). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, wskazać należy, iż zarzuty podniesione w skardze w zasadzie odnoszą się do innej decyzji administracyjnej i zdają się wynikać z niezrozumienia przez skarżących treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. nr 121, poz. 1266) wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, lila, lllb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji określa się obowiązki związane z wyłączeniem. Powyższe wskazuje, iż wydania decyzji zezwalającej na czasowe wyłączenie z produkcji rolnej wymagają jedynie te grunty rolne które zostały wymienione w przytoczonej normie prawnej, a więc a contrario- decyzji takiej nie wymagają inne grunty. Stwierdzić także należy, iż katalog użytków rolnych, wymienionych we wskazanym wyżej przepisie jest katalogiem zamkniętym. Jak wynika z akt sprawy skarżący są właścicielami trzech działek objętych wnioskiem inwestora o czasowe wyłączenie z produkcji rolnej tj; - działki o nr (...) o powierzchni całkowitej (...) ha w tym (...) klasy V o typie gleby (Bw) gleby brunatne wyługowane i kwaśne; -działki nr (...) o powierzchni całkowitej (...) ha w tym (...) klasy użytków IV b o pochodzeniu mineralnym typie (Bw) gleby brunatne wyługowane i kwaśne; -oraz działki nr (...) o powierzchni całkowitej (...) ha w tym (...) klasy użytków rolnych IV a o pochodzeniu mineralnym typie gleby (Bw) gleby brunatne wyługowane i kwaśne. Powyższe wskazuje, iż użytki rolne stanowiące przedmiotowe działki nie zostały wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego Jak też pochodzenia organicznego. Skoro zatem taki typ gruntów nie podlega dyspozycji art. 11 ust.1 omawianej ustawy, trafnie organy uznały, iż brak jest podstaw do wydania decyzji o czasowym wyłączeniu z produkcji rolnej działek skarżących, a postępowanie wszczęte wnioskiem inwestora należy w tym zakresie umorzyć. W tym miejscu należy zauważyć, iż ustawodawca przewidział możliwość rozszerzenia dyspozycji art.11 wskazując w art. 12 pkt 15 ustawy, iż rada gminy może podjąć uchwałę o objęciu na jej obszarze ochroną również gruntów rolnych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 zaliczonych do klas IV, IV a i IV b wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie właściwa rada gminy nie podjęła w stosunku do działek skarżących takiej uchwały, a więc działki te nie zostały objęte ochroną, o której mowa w art. 12 pkt 15 w/w ustawy. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 105 kpa., albowiem nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. W takiej sprawie jak rozpatrywana jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne byłoby prawnie niedopuszczalne. Trafnym jest także stanowisko Kolegium, iż w postępowaniu umarzającym postępowanie w stosunku do działek skarżących z powodu braku przedmiotu rozstrzygnięcia, organ pierwszej instancji nie musiał badać praw inwestora do gruntu a załączenie do akt niniejszej sprawy akt sprawy dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości należącej do skarżących było zbędne z punktu widzenia rozstrzygnięcia. Reasumując powyższe należy stwierdzić, iż wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu -skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło