IV SA/Wa 2148/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-18
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot prowadzący działalność gospodarczą polegającą na rozbiórce i burzeniu obiektów budowlanych, który magazynuje i przetwarza odpady budowlane na własne potrzeby, jest zobowiązany do złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów oraz o sposobie gospodarowania nimi, a w przypadku niewywiązania się z tego obowiązku podlega karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą polegającą na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów budowlanych, nawet na własne potrzeby, jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i jako taki podlega obowiązkowi złożenia zbiorczego zestawienia danych o odpadach. Niewywiązanie się z tego obowiązku skutkuje nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na J. R. karę pieniężną w wysokości 500 zł za niezłożenie zbiorczego zestawienia danych o odpadach za rok 2012. Organ ustalił, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą polegającą na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów budowlanych na własne potrzeby, nie wywiązał się z tego obowiązku. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał decyzję w mocy, częściowo zmieniając termin złożenia zestawienia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom błędną kwalifikację materiałów budowlanych jako odpadów oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę -
Decyzją znak [...] z [...] stycznia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] (zwany dalej: WIOŚ, organ I instancji), działając na podstawie art. 200, art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm., zwana dalej: u.o.), art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 686) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a) oraz działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) orzekł: w pkt 1) o nałożeniu na J. R. (dalej: skarżący, strona, przedsiębiorca), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...], ul. [...], [...], administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 500 zł za niewywiązanie się z obowiązku złożenia do Marszałka Województwa [...] o (dalej: Marszałek Województwa) zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów oraz o sposobie gospodarowania nimi za rok 2012; w pkt 2) określił termin złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów oraz o sposobie gospodarowania nimi za rok 2012 do Marszałka Województwa do dnia 28 lutego 2014 r.
Organ I instancji podał, iż w dniach: 22 i 28 listopada 2013 r. przeprowadził
u skarżącego kontrolę w zakresie przestrzegania wymogów ochrony środowiska.
W wyniku tej czynności ustalono, iż skarżący nie złożył zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów oraz o sposobie gospodarowania nimi za rok 2012 do Marszałka Województwa.
Wskazał, iż 23 stycznia 2013 r. weszła w życie nowa ustawa o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r., w której ustawodawca w Dziale XI Rozdziale 2: "Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe" określił obowiązki sprawozdawcze podmiotów, wynikające z obowiązującej poprzednio ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. (zwana dalej: u.o. z 2001 r.). Na podstawie tej nowej regulacji podmioty, które na podstawie art. 37 ust. 1 i ust. 2 u.o. z 2001 r. mają obowiązek przekazywania zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów oraz o sposobie gospodarowania nimi marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce ich wytworzenia do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, stosownie do art. 237 u.o. sporządzają i składają ww. zbiorcze zestawienia za lata 2012 – 2014, stosując przepisy dotychczasowe. Powyższe oznacza, że strona zobowiązana była do dnia 15 marca 2013 r. złożyć Marszałkowi Województwa zbiorcze zestawienie danych
o rodzajach i ilości odpadów oraz o sposobie gospodarowania nimi za rok 2012. Sankcją za nieprzekazanie ww. zestawienia w ustawowym terminie jest wynikająca
z art. 200 ust. 1 w związku z art. 237 ust. 1 u.o. administracyjna kara pieniężna
w wysokości 500 zł.
WIOŚ ocenił, iż podnoszona przez stronę kwestia braku konieczności prowadzenia ewidencji odpadów, a co za tym idzie i sporządzania zbiorczego zestawienia, dotyczy osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami. Obowiązek sporządzania sprawozdania dotyczy podmiotów wskazanych w art. 75 u.o. Natomiast kontrola przeprowadzona przez WIOŚ dotyczyła firmy: [...] ul. [...], [...], a nie skarżącego jako osoby fizycznej. Według zapisów protokołu kontroli, skarżący prowadzi jako przedsiębiorca działalność polegającą na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów budowlanych na potrzeby własne do utwardzania placu oraz na budowach, na których wykonywana jest działalność gospodarcza, zatem jest osobą wskazaną w art. 75 pkt 2 u.o., tj. prowadzącą działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami, z wyłączeniem prowadzącego odbieranie odpadów komunalnych. Według ustaleń kontroli, odpady pochodziły ze świadczenia usług przez stronę, m.in. z rozbiórek i wyburzeń na zlecenie podmiotów gospodarczych. Ponadto z protokołu wynika (str. 4), iż działalność w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów prowadzona jest przez firmę od roku 2012, w związku z powyższym obowiązek prowadzenia ewidencji i sporządzania zbiorczego zestawienia o odpadach dotyczy roku 2012. Za nietrafiony organ I instancji uznał także argument strony dotyczący braku obowiązku ewidencjonowania odpadów z uwagi na ich ilość. Z protokołu (str. 4) wynika bowiem, iż w dniu kontroli na placu magazynowane było około 80 Mg odpadu budowlanego betonowego, tj. wskazanego przez stronę odpadu o kodzie 17 01 01. Dopuszczalna ilość odpadu, dla którego nie jest konieczne prowadzenie ewidencji to 5 Mg.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadanie i zebranie materiału dowodowego w sprawie, w wyniku czego pominięto okoliczności mające istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy, a to wykorzystanie materiałów budowlanych (błędnie uznanych przez organ jako "odpady") przez stronę na własne potrzeby w sytuacji braku stwierdzenia w toku przeprowadzonej przez organ kontroli prowadzenia na terenie działki nr 43/42 przetwarzania i zbierania przez stronę odpadów budowlanych, a jedynie występowania na terenie materiałów budowlanych w nieznacznej ilości;
2. art. 107 § 1 k.p.a., bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I instancji wskazano, że zgodnie z treścią art. 200 w związku z art. 237 u.o., do ewidencjonowania odpadów stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie wskazano jednak, jakie przepisy mają zastosowanie, co nie pozwala ustalić, jakie konkretnie przepisy organ zastosował. Organ nie określił, za jaki podmiot uznał stronę, jako podmiot konkretnie podlegający obowiązkowi przekazania zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów oraz o sposobie gospodarowania nimi, co uniemożliwia weryfikację toku rozumowania organu przy podjętej decyzji;
3. art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. poprzez przyjęcie, że materiały wykorzystywane przy prowadzeniu działalności gospodarczej skarżącego są odpadami w rozumieniu ustawy o odpadach w sytuacji, gdy jest przeciwnie.
Decyzją znak [...] z [...] kwietnia 2015 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska (zwany dalej: GIOŚ, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania skarżącego, orzekł
o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia terminu złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku
i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 r. i w tym zakresie orzekł o określeniu terminu złożenia zbiorczego zestawienia ww. danych za 2012 r. do Marszałka Województwa do dnia 29 maja 2015 r. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie i podał, iż w wyniku przeprowadzonej u przedsiębiorcy kontroli ustalono, że na placu magazynowane były:
1) materiały budowlane - około 60 Mg kruszywa powstającego w wyniku przetwarzania odpadów budowlanych z betonu, około 300 Mg kamieni, około 60 Mg kruszywa-odsiewki, około 128 Mg piasku i pospółki (wg informacji strony na placu zgromadzono 10 wywrotek kruszywa), 300 sztuk płyt typu "jomb", tj. około 51 Mg (waga jednej płyty wg danych producentów oscyluje w granicach 160 - 180 kg, do obliczeń przyjęto średnią ważoną), około 60 sztuk płyt drogowych (waga jednej płyty wynosi ok. 1,6 Mg, czyli na placu zgromadzono około 96 Mg);
2) odpady - około 80 Mg pokruszonego odpadu budowlanego z betonu, około 1 Mg metalu pochodzącego ze zbrojenia betonu, powstającego podczas kruszenia odpadów budowlanych (jest on oddawany do punktów skupu metali), około 20-30 sztuk drewnianych podkładów kolejowych, niewielką ilość folii i innych odpadów plastikowych. W kontroli ustalono, że odpad budowlany betonowy pozyskiwany jest z rozbiórek, wyburzeń obiektów na zlecenie podmiotów gospodarczych lub przyjmowany od osób fizycznych, które same go przywożą na plac w [...]. W toku czynności stwierdzono także, że w wyniku przetwarzania odpadów budowlanych w kruszarce
w procesie R12 wytwarzane jest kruszywo mineralne oraz odpady (pozostałości
z procesu kruszenia - metal, drewno). Kontrola wykazała również, że przedsiębiorca nie prowadzi ewidencji wytwarzanych/przyjmowanych odpadów, jak również nie sporządza i nie przekazuje marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach
i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Działalność
w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów skarżący prowadzi od 2012 r.
Zdaniem GIOŚ, organ I instancji zasadnie przyjął, iż skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: [...], nie przedłożył Marszałkowi Województwa - w ustawowym terminie do dnia 15 marca 2013 r. - zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za rok 2012, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 500 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących wykorzystywania materiałów budowlanych na potrzeby własne, organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o., z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną nie będące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8. Strona jest natomiast przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, ze zm.), w związku z czym nie podlega pod zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów określone ww. przepisem.
GIOŚ nie uznał także argumentu, iż materiały wykorzystywane przy prowadzeniu działalności gospodarczej nie są odpadami w rozumieniu ustawy o odpadach. Wyjaśnił w tym zakresie, iż jak stwierdzono podczas kontroli, na placu magazynowane były zarówno materiały budowlane, jak i odpady w postaci: pokruszonego odpadu budowlanego z betonu, metalu pochodzącego ze zbrojenia betonu, drewnianych podkładów kolejowych, folii i innych odpadów plastikowych. Powyższe potwierdza protokół kontroli, do którego strona nie zgłosiła zastrzeżeń.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy decyzji administracyjnej, określone tym przepisem. Ponadto w uzasadnieniu decyzji wyraźnie określono, jakie przepisy mają zastosowanie w toczącym się postępowaniu.
GIOŚ stwierdził, że bezspornym jest, iż strona - nie składając Marszałkowi Województwa zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 r. - naruszyła art. 237 ust. 1 u.o. Ponieważ art. 200 u.o. nakłada na organ obowiązek wymierzenia kary pieniężnej, organ I instancji, po stwierdzeniu naruszenia, był zobligowany z mocy prawa do wydania zaskarżonej decyzji w trybie art. 200 i art. 237 u.o.
Jednocześnie wskazał, że z uwagi na upływ określonego przez organ I instancji terminu złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów,
o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 r., GIOŚ ustalił nowy termin złożenia zbiorczego zestawienia ww. danych - do dnia 29 maja 2015 r.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego złożył skarżący, wnioskując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Wydanej decyzji postawił zarzut naruszenia:
1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewystarczającym dla wydania rozstrzygnięcia zebraniu materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie, w szczególności na odstąpieniu od poczynienia ustaleń co do tego, że skarżący nie zamierzał pozbyć się materiałów znajdujących się na jego działce, lecz planował je wykorzystać na własne potrzeby - co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez organ bezzasadnego założenia, że wspominane materiały stanowią desygnat definicji legalnej odpadów, a także że posiadanie tych materiałów jest gospodarowaniem odpadami, wskutek czego na skarżącym ciąży obowiązek złożenia zdefiniowanego poniżej zestawienia, podczas gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe musiałoby doprowadzić do wniosków całkowicie odmiennych, korzystnych dla skarżącego;
2. art. 107 § 3 k.p.a. polegające na odstąpieniu od wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów uznanych za udowodnione oraz na zaniechaniu wyjaśnienia, czy
i dlaczego niektórym dowodom (w szczególności zaoferowanym przez skarżącego dowodom z dokumentów) organ odmówił wiarygodności i odstąpił od poczynienia ustaleń na ich podstawie.
Uzasadniając ww. zarzuty skarżący za nieuprawnione uznał stanowisko organów, że materiały budowlane, których obecność stwierdzona została na działce strony podczas kontroli przeprowadzonej w listopadzie 2013 r., są odpadami
w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach. Uważa, że materiały te nie były odpadami, lecz miały w całości zostać wykorzystane przez skarżącego do utwardzenia placu dla samochodów ciężarowych. Materiały te można byłoby uznać za odpady tylko wówczas, gdyby skarżący pozbywał się ich, chciał się ich pozbyć, lub do pozbycia się ich był zobowiązany (tak bowiem "odpady" zdefiniowane zostały zarówno w art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., jak i w art. 3 ust. 1 u.o. z 2001 r.). Jednak okoliczność, że skarżący pozbywał się wspomnianych materiałów, chciał się ich pozbyć lub był do tego zobowiązany nie została przez organ stwierdzona, ani tym bardziej wykazana. Natomiast strona, w celu udowodnienia, że zamiar ani obowiązek pozbycia się tych materiałów nie występował, przedłożyła do akt sprawy stosowne dokumenty (w tym decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2013 r. znak [...], wydaną parę miesięcy przed przeprowadzoną przez organ kontrolą). Względem tych dowodów organ odwoławczy nie zajął stanowiska, czym naruszył przepisy postępowania.
Zdaniem skarżącego trudno ustalić, w jaki sposób osoba dokonująca kontroli doszła do przekonania, że materiały znajdujące się w listopadzie 2013 r. na jego działce są odpadami (zgodnie z ich definicją legalną), skoro do takiej ich kwalifikacji konieczne było zbadanie woli skarżącego do pozbycia się ich. Najpewniej wolę taką domniemano, skoro w toku postępowania administracyjnego działania skarżącego zmierzały do wykazania okoliczności wręcz przeciwnej, a mianowicie takiej, że zamierzał on wykorzystać materiały na własne potrzeby, tj. na potrzeby zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na dostosowaniu placu do potrzeb samochodów ciężarowych, do czego potrzebne były zarówno płyty drogowe, jak i kruszywo służące jako podsypka i uzupełnienie między szczelinami płyt.
Jednocześnie skarżący podał, iż jako podstawę nałożenia kary administracyjnej organ wskazał art. 200 u.o., który przewiduje karę dla podmiotu, uchybiającego obowiązkowi z art. 76 u.o., który nie składa sprawozdania przewidzianego w art. 73 i art. 75 u.o. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji (utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy) wynika, że skarżący uznany został za "osobę wskazaną w art. 75 pkt 2 ustawy o odpadach, tj. prowadzącą działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami, z wyłączeniem prowadzącego odbieranie odpadów komunalnych", a to z tej przyczyny, że w trakcie kontroli w listopadzie 2013 roku ustalono, że działalność skarżącego polega na "zbieraniu i przetwarzaniu odpadów". Jako że jednostki redakcyjnej "art. 75 pkt 2" nie ma w ustawie, należy przyjąć, że organ miał na myśli art. 75 ust. 1 pkt 2 u.o., gdzie mowa jest właśnie
o zbieraniu i przetwarzaniu odpadów. Przedsiębiorca podał, że z wyciągu
z Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej wynika, że jego przeważającą działalnością jest rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych. Z punktu widzenia przepisów ustawy o odpadach jest on zatem wytwórcą odpadów (zgodnie z definicją z art. 3 ust. 1 pkt 32). Zbieranie, zgodnie z definicją legalną z art. 3 ust. 1 pkt 34 u.o., to gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania. Działalność skarżącego w sposób oczywisty w pojęciu tym się nie mieści, gdyż nie gromadzi on odpadów przed ich transportem, ale wręcz przeciwnie - sam je wykorzystuje na własne potrzeby. Przetwarzanie, zgodnie z definicją legalną z art. 3 ust. 1 pkt 21 u.o., to procesy odzysku lub unieszkodliwiania. Wykaz procesów odzysku określony został w załączniku nr 1, a wykaz procesów unieszkodliwiania określony został w załączniku nr 2 do u.o. Jednocześnie w obu tych załącznikach wyraźnie wskazano, że nie stanowi odzysku ani unieszkodliwiania wstępne magazynowanie odpadów u wytwórcy. W świetle powyższego skarżący uważa, że jego działalność nie może być utożsamiana ani z pojęciem "zbierania", ani "przetwarzania", o których mowa w art. 75 u.o., lecz z odrębną od nich czynnością "wstępnego magazynowania", zdefiniowaną samodzielnie w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit a) u.o. W rezultacie skarżący-wbrew stanowisku organu - nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 75 ust 1 pkt 2, przez co nie jest on także zobowiązany do złożenia zestawienia. W tej sytuacji nałożenie na niego kary nie znajduje podstaw prawnych
i zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji winna podlegać uchyleniu.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych
w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa wymienia art. 145 p.p.s.a.
Podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy o odpadach z 14 grudnia 2012 r. Zgodnie z art. 237 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, podmioty, o których mowa w art. 73 i art. 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - na podstawie art. 37 ust. 1
i ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 252 (u.o. z 2001 r.) - sporządzają i składają je za lata 2012-2014, stosując przepisy dotychczasowe, z tym że ten, kto wbrew obowiązkowi nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych, sprawozdań lub wykazu zakładów przetwarzania lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze, o której mowa w art. 200 u.o.
Kwestia sprawozdawczości w zakresie produktów, opakowań oraz gospodarki odpadami uregulowana została w Dziale V Rozdział 2 u.o., w przepisach art. 73-78. Zgodnie z art. 75 ust. 1 u.o., roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach
i o gospodarowaniu odpadami sporządza: 1) wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów; 2) prowadzący działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami, z wyłączeniem prowadzącego odbieranie odpadów komunalnych,
w zakresie: a) zbierania odpadów, b) przetwarzania odpadów - obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów; 3) podmiot prowadzący działalność polegającą na wydobywaniu odpadów ze składowiska odpadów lub ze zwałowiska odpadów, na podstawie zgody na wydobywanie odpadów lub decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w fazie poeksploatacyjnej.
Wedle regulacji art. 45 ust. 1 u.o., z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się: 1) podmiot prowadzący działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, który zbiera odpady opakowaniowe i odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych (...) (nieprofesjonalna działalność w zakresie zbierania odpadów); 2) osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8.
Z definicji określonych w art. 3 ust. 1 u.o. wynika, iż ilekroć w ustawie jest mowa o: odpadach - rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6); odzysku - rozumie się przez to jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji
w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce (art. 3 ust. 1 pkt 14); przetwarzaniu - rozumie się przez to procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie (art. 3 ust. 1 pkt 21); unieszkodliwianiu odpadów - rozumie się przez to proces niebędący odzyskiem, nawet jeżeli wtórnym skutkiem takiego procesu jest odzysk substancji lub energii (art. 3 ust. 1 pkt 30); wytwórcy odpadów - rozumie się przez to każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32); zbieraniu odpadów – rozumie się przez to gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w pkt 5 lit. b u.o. (art. 3 ust. 1 pkt 34 u.o.).
Zgodnie z przepisem art. 200 ust. 1 u.o., jeżeli podmiot, wbrew obowiązkowi,
o którym mowa w art. 76, nie składa sprawozdania, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Administracyjną karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 200 ust. 2). W decyzji
o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska określa termin przekazania sprawozdania, nie krótszy niż 14 dni, chyba że podmiot złożył sprawozdanie przed dniem wydania decyzji (art. 200 ust. 3).
Przenosząc powyższe rozważania prawne na przedmiotowy stan faktyczny należy stwierdzić, że okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że skarżący prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą: [...]. Przedsiębiorca zajmuje się rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych, przygotowaniem terenu pod budowę, transportem drogowym towarów; nie posiada decyzji na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Nie posiada również zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów na działce nr [...] w miejscowości [...]. Posiada jedynie decyzję Prezydenta [...] znak [...] z [...] marca 2012 r. zezwalającą na transport odpadów innych niż niebezpieczne (ważną do 14 marca 2022 r.). Ponadto 18 maja 2012 r. przedsiębiorca złożył do Starosty Powiatu [...] wniosek o wydanie zezwolenia na odzysk lub unieszkodliwianie odpadów. Postępowanie w tym zakresie jest w toku.
Jak ustalono w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach:
22 - 28 listopada 2013 r. na działce nr [...] w [...], tj. na nieruchomości objętej ww. wnioskiem o udzielenie zezwolenia na odzysk lub unieszkodliwianie odpadów, skarżący prowadzi działalność polegającą na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów na potrzeby własne do utwardzania placu oraz na budowach, na których przedsiębiorca prowadzi tę działalność. Przetwarzanie odpadów prowadzone jest za pomocą mobilnej kruszarki szczękowej na podwoziu gąsienicowym, w wyniku czego w procesie R 12 wytwarzane jest kruszywo mineralne oraz odpady.
Bezspornym jest, że kontrola wykazała na działce nr [...] zmagazynowane nie tylko materiały budowlane, ale i odpady, tj. około 80 Mg pokruszonego odpadu budowlanego z betonu, około 1 Mg metalu pochodzącego ze zbrojenia betonu (powstającego podczas kruszenia odpadów budowlanych i oddawanego do punktów skupu metali), około 20-30 sztuk drewnianych podkładów kolejowych oraz niewielka ilość folii i innych odpadów plastikowych.
W kontroli ustalono także, że odpad budowlany betonowy pozyskiwany jest
z rozbiórek, wyburzeń obiektów na zlecenie podmiotów gospodarczych lub przyjmowany od osób fizycznych, które same go przywożą na plac w [...]. Przedsiębiorca nie prowadzi ewidencji wytwarzanych/przyjmowanych odpadów, jak również nie sporządza i nie przekazuje marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów.
Skarżący podpisał protokół z kontroli bez żadnych zastrzeżeń, czym w ocenie Sądu zaakceptował stan faktyczny w nim opisany oraz ustalenia przeprowadzonej kontroli. Przedmiotowy protokół z czynności kontrolnych stanowi główny dowód w tego rodzaju sprawach, w przeciwieństwie do dokumentów złożonych przez stronę do odwołania. Wprawdzie organ odwoławczy nie ustosunkował się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji, jednak to uchybienie, w ocenie Sądu, nie miało wpływu na wynik sprawy. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] jest zezwoleniem na wyłączenie z produkcji na cele nierolnicze użytków rolnych klasy
R IIIa i R IIIb pochodzenia mineralnego, wchodzących w skład działki nr [...]
w [...], z przeznaczeniem pod budowę bazy parkingowej dla samochodów ciężarowych oraz budynku socjalnego. Natomiast przedmiotowe postępowanie dotyczy wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za niewywiązywanie się z obowiązku złożenia do Marszałka Województwa zbiorczego zestawienia koniecznych danych za 2012 r. Pozostałe dokumenty, takie jak: obwieszczenie z dnia 7 stycznia 2014 r. dotyczące wyłożenia do wglądu raportu oddziaływania na środowisko, informacja organu administracji z dnia 24 grudnia 2013 r. o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu punktu zbierania i przetwarzania odpadów budowlanych oraz mapa geodezyjna dla działki nr [...] nie dotyczą przedmiotowej sprawy tylko innych toczących się odrębnie spraw administracyjnych, które nie mają wpływu na przedmiotowe postępowanie.
Organy obu instancji ustaliły bowiem, że w dacie kontroli skarżący nie posiadał decyzji na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Poza tym Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że działalność prowadzona przez stronę, polegająca na magazynowaniu pokruszonego odpadu budowlanego z betonu, metalu pochodzącego ze zbrojenia betonu, powstającego podczas kruszenia odpadów budowlanych, drewnianych podkładów kolejowych, folii i innych odpadów plastikowych oraz przetwarzanie odpadów budowalnych w kruszarce – spełnia cytowane wyżej definicje zbierania i przetwarzania odpadów.
W związku z powyższym skarżący na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 u.o. zobowiązany jest do składania Marszałkowi Województwa rocznych sprawozdań
o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami. Poza tym wypada zauważyć, że strona, podnosząc, że jest jedynie wytwórcą odpadów, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 u.o., i tak podlega obowiązkowi sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach
i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów (art. 75 ust. 1 pkt 1 u.o.). Skarżący nie może powoływać się również na art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.,
z którego wynika, że z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów zwalnia się osobę fizyczną wykorzystującą odpady na potrzeby własne, ponieważ jest on przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r.
o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 672 ze zm).
W ocenie Sądu, wydana w trybie art. 200 oraz art. 237 ust. 1 pkt 1 u.o. decyzja, nakładająca na skarżącego administracyjną karę pieniężną w kwocie 500 zł za niewywiązanie się z obowiązku złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach
i ilości odpadów oraz o sposobie gospodarowania nimi oraz określająca termin złożenia tego zestawienia, jest zasadna. W kontekście powyższego, za nieuprawnione Sąd uznał zarzuty skargi w zakresie zaniechania prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz uzasadnienia decyzji.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło