IV SA/Wa 2154/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-22

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Aleksandra Westra, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa zmiany nazwiska przez osobę posiadającą podwójne obywatelstwo (polskie i niemieckie) jest uzasadniona, jeśli powodem wniosku jest chęć zerwania związków z niemieckim pochodzeniem i przyjęcia nazwiska rodowego babci, a nazwisko noszone w Niemczech jest inne niż to, które wnioskodawca chciałby przyjąć?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zmiany nazwiska była prawidłowa, ponieważ wnioskodawca nie wykazał istnienia "ważnych powodów" uzasadniających zmianę, a sama wola zmiany nie jest wystarczającą przesłanką. Choć sąd przyznał rację skarżącemu co do błędnej wykładni art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o zmianie imienia i nazwiska przez organy (uznając, że przepis ten nie wyłącza możliwości zmiany nazwiska przez osoby z podwójnym obywatelstwem), to ostatecznie uznał, że okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę były zbyt lakoniczne i nieuprawdopodobnione, aby uzasadnić zmianę nazwiska, zwłaszcza w kontekście zasady stabilizacji imion i nazwisk oraz potencjalnych rozbieżności w dokumentach.
Stan faktyczny
A. F., posiadający polskie i niemieckie obywatelstwo, złożył wniosek o zmianę nazwiska z "F." na "M.", motywując to chęcią zerwania związków z niemieckim pochodzeniem i jego rodziną, która ucierpiała podczas II wojny światowej. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego oraz Wojewoda odmówili zmiany, uznając, że żądanie jest sprzeczne z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, gdyż doprowadziłoby do rozbieżności w dokumentach między Polską a Niemcami. A. F. złożył skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i nieuwzględnienie jego podwójnego obywatelstwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany nazwiska oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017r. Wojewoda M. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 4 i art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 17 października 2008r. o zmianie imienia i nazwiska, po rozpatrzeniu odwołania A. F. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] kwietnia 2017r. orzekającą o odmowie zmiany nazwiska A. F. z F. na nazwisko M. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 6 lutego 2017 r. do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] wpłynął wniosek A. F. o zmianę nazwiska z F. na nazwisko M. Wnioskujący podał, że kilka lat temu dowiedział się o swoich polskich korzeniach, a jego polskiego obywatelstwo zostało potwierdzone w 2013 roku. Dowiedział się również o strasznych krzywdach wyrządzonych jego rodzinie przez Niemców, zwłaszcza ojcu i z tego powodu chciałby odżegnać się od wszelkich związków z Niemcami. Wskazał, że jego nazwisko "F." brzmi jak niemieckie i chciałby przyjąć nazwisko panieńskie jego babci "M.". Do wniosku załączono m. in. dowody na poparcie istnienia żądanego nazwiska M. wśród członków rodziny, tj. kopię odpisu aktu urodzenia ojca A. F. oraz świadectwo chrztu babci P. M. Po rozpatrzeniu wniosku, organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2017 r. wydał decyzję nr [...] orzekającą o odmowie zmiany nazwiska wymienionego. W uzasadnieniu Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...] wskazał, że podane przez wnioskodawcę powody zmiany nazwiska mogą nosić cechy ważnych dla strony ze względu na silną przynależność do polskich korzeni, będącą elementem poczucia własnej tożsamości, lecz samo żądanie zmiany nazwiska na nazwisko M. tylko zgodnie z przepisami polskiego prawa, stoi w sprzeczności z zapisem art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska i nie może zostać uregulowane prawnie wydaniem pozytywnej decyzji w tym przedmiocie. Organ podał, że Wnioskodawca ubiega się o zmianę nazwiska na inne nazwisko niż noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również posiada, tj. obywatelstwem niemieckim, a więc strona wnosi żądanie sprzeczne z ww. przepisem. Wskazano, że wyrażenie zgody przez Kierownika USC [...] na zmianę nazwiska A. F., w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 października 2008r. o zmianie imienia i nazwiska, tj. zgodnie z prawem polskim, będzie skutkowało powstaniem rozbieżności w tożsamości (danych osobowych) osoby i powstania niezgodności i różnic w nazwisku widniejącym w dokumentach polskich (np. w akcie urodzenia, w Systemie Rejestrów Państwowych (SRP)) w odniesieniu do dokumentów zagranicznych. Wskazano, że sama wola wnioskodawcy oraz żądanie zmiany nazwiska w świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest samodzielną przesłanką do jego zmiany. We wniesionym odwołaniu, A. F. - reprezentowany przez pełnomocnika W. S. - zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie normy art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 1 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim poprzez jego nieuwzględnienie, art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne i niejasne sformułowanie przez organ I instancji uzasadnienia decyzji. Zaskarżoną decyzją Wojewoda M. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ powołał okoliczności z uzasadnienia wniosku, jak również podał za Wnioskodawcą, że ojciec A. F. zamieszkał w Niemczech jedynie na skutek nieszczęśliwego splotu okoliczności, a także z uwagi na miłość wnioskodawcy do Polski, polskie korzenie oraz bardzo negatywną ocenę zniszczeń dokonanych przez Niemców w trakcie II wojny światowej pragnieniem Wnioskodawcy jest zmiana nazwiska na nazwisko polsko brzmiące i noszone przez jego przodków, tj. na nazwisko M. Powołano, że wnioskodawca oświadczył również, że spolszczenie jego dotychczasowego nazwiska poprzez zastąpienie liter "sch" literami "sz" nie jest dla niego wystarczające, gdyż chce się on definitywnie oderwać od nazwiska niemieckiego. Organ ustalił również, że nazwisko M. nie jest nazwiskiem używanym przez Wnioskodawcę. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wskazane przez A. F. okoliczności uzasadniające chęć zmiany nazwiska mogą być ważnymi powodami, ale zmiana ta kolidowałaby z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Wskazano, że zastosowanie przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o zmianie nazwiska winno prowadzić do ujednolicenia danych na płaszczyźnie międzynarodowej. Przepis przywołanego art. należy rozumieć w ten sposób, że daje on możliwość dokonania zmiany na terenie Polski nazwiska, które z punku widzenia prawa polskiego są nietypowe, ale zgodnie z przepisami, zwyczajami i uwarunkowaniami kulturowymi obowiązującymi i występującymi na terenie innego państwa, pod warunkiem, że wnioskodawca posiada również obywatelstwo tego innego państwa. Natomiast w ocenie organu zmiana nazwiska A. F. w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 października 2008 r., tj. zgodnie z prawem polskim, będzie skutkowała powstaniem rozbieżności w tożsamości (danych osobowych) osoby i powstaniem niezgodności i różnic w nazwisku widniejącym w dokumentach polskich (np. w akcie urodzenia, w systemie Rejestrów Państwowych (SRP). Organ powołał, że wnioskodawca nie nosi i nie używa nazwiska M. ani w Polsce, ani na terenie Niemiec. Wskazano, że imię i nazwisko, a więc dwa podstawowe elementy składające się na stan cywilny osoby, powinny być stabilne. Zmiana imienia lub nazwiska może nastąpić tylko z ważnych względów. Imię i nazwisko jest bowiem podstawową cechą określającą tożsamość człowieka i składającą się na jego stan cywilny. Nazwisko, wraz z imieniem, tworzą podstawę indywidualizacji i tożsamości człowieka. Imię i nazwisko powinno odzwierciedlać rzeczywistą tożsamość osób i być elementem aktualnego stanu cywilnego osoby. Wskazano na zasadę niepodzielności stanu cywilnego, z której wynika, że można mieć tylko jeden stan cywilny, ten którego elementy zostały zarejestrowane w aktach stanu cywilnego. Powołano, że nazwisko jest cechą stanu cywilnego osoby fizycznej o charakterze uniwersalnym i tego rodzaju element tożsamości człowieka nie może być ograniczany wyłącznie do terytorium danego państwa lub być wiązany wyłącznie z obywatelstwem. Jest to podstawowy element pozwalający na identyfikację i odróżnienie osób fizycznych. Dopuszczenie możliwości określania tej samej osoby fizycznej różnymi imionami i nazwiskami w zależności od terytorium państwa, na którym dana osoba się znajduje, byłoby sprzeczne z podstawowymi założeniami dotyczącymi roli imion i nazwisk we współczesnym świecie. Zdaniem organu odwoławczego, w tym samym czasie, dana osoba fizyczna powinna nosić i posługiwać się jednym aktualnym nazwiskiem, bez względu na liczbę posiadanych obywatelstw. W przeciwnym przypadku nazwisko nie spełnia roli uniwersalnego elementu indywidualizującego i określającego tożsamość danego człowieka, a nie tylko obywatela określonego kraju. Organ podał, że wprawdzie wnioskodawca wskazał, że zamierza zmienić nazwisko również w Niemczech, ale jest to zdarzenie przyszłe i niepewne. Tym samym, sam fakt wystąpienia ważnego powodu nie zawsze obliguje organ administracji publicznej do uwzględnienia żądania strony. Wskazano, że decyzja o zmianie imienia lub nazwiska bądź odmowie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, a organ I instancji nie przekroczył dopuszczalnej granicy swobodnej oceny i interpretacji "ważnych powodów". A. F. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono: - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska w związku z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez błędną wykładnię art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy i niezasadne przyjęcie, że przepis ten wyłącza możliwość zmiany nazwiska przez osobę posiadającą inne obywatelstwo obok polskiego w sytuacji, gdy osoba ta nosi w państwie, którego obywatelstwo posiada oprócz obywatelstwa polskiego nazwisko inne niż nazwisko, które w wyniku zmiany miałaby otrzymać; - naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy w postaci art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009r. o obywatelstwie polskim poprzez jego nieuwzględnienie, podczas gdy fakt posiadania przez A. F. podwójnego obywatelstwa, tj. obywatelstwa polskiego i niemieckiego uzasadniał jego zastosowanie przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego o zmianę jego nazwiska i wydania rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o posiadane obywatelstwo państwa polskiego; - naruszenie art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez nieustosunkowanie się organu II instancji do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, a tym samym niezwarcie w treści uzasadnienia decyzji wszystkich wymaganych elementów w stopniu pozwalającym na wyeliminowanie wad decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. 2016r. poz. 10). Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 tej ustawy, zmiany imienia i nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany: 1. imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka, na imię lub nazwisko używane, na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione, na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada. Sąd orzekający w sprawie podziela powszechnie przyjęty w orzecznictwie pogląd, że obowiązuje zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk. Oznacza ona, że imię i nazwisko są trwałymi atrybutami człowieka, prawnie mu przypisywanymi poprzez zarejestrowanie w aktach stanu cywilnego. Są to dwa elementy identyfikujące osobę oraz składające się na jej stan cywilny. W związku z czym powinny one być stabilne, a ich zmiana jest dopuszczalna tylko z ważnych powodów (vide: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9.07.1993 r., sygn. akt SA/Wr 605/96 – ONSA nr 3 z 1994r. poz. 100, wyrok WSA we Wrocławiu z 7.10.2009r. sygn.. akt. III SA/Wr 83/09, wyrok WSA w Łodzi z dnia 20.10.2010r. sygn.. akt. III SA/Łd 457/10 CBOSA). Natomiast pojęcie "ważne powody" należy do tzw. pojęć nieokreślonych, nieostrych, których wykładnia nie może nosić cech dowolności i nie może przekraczać dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego. Ocena czy istnieją "ważne powody" nie może wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale musi również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom oceny. "Ważne powody" zostały wymienione w art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska przykładowo, co oznacza, że katalog ten nie ma charakteru zamkniętego (vide: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26.05.1981 r., sygn. akt 974/81 - ONSA nr 1 z 1981 r., poz. 49"i z 24.11.1983 r., sygn. akt SA/Ka 534/83; WSA we Wrocławiu w wyroku z 7.10.2009 r., sygn. akt III SA/Wr 83/09 i WSA w Łodzi w wyrokach: z 24.09.2009 r., sygn. akt III SA/Łd 147/08, z dnia 20.10.2010r., sygn. akt III SA/Łd 457/10). Podstawą do zmiany nazwiska winny więc być okoliczności szczególne, a nawet nadzwyczajne w okolicznościach danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25.05. 2005r., sygn. akt II OSK 125/05). Wskazać również należy, że sama wola oraz żądanie zmiany nazwiska w świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest samodzielną przesłanką do jego zmiany. Taki pogląd podziela także NSA w Warszawie, który w orzeczeniu z dnia 15.03. 2007r. II OSK 452/06, Lex 325299 stwierdza, że , "wola obywatela polskiego nie stanowi przesłanki samodzielnej i wystarczającej do zmiany imienia i nazwiska. Względna stabilizacja imion i nazwisk jest wartością prawnie chronioną. Imię i nazwisko, z uwagi na spełniane funkcje w życiu jednostki, rodziny i grup społecznych oraz na znaczenie ich trwałości dla prawidłowej realizacji tych funkcji, nie mogą być postrzegane jedynie jako dobra osobiste, podlegające ochronie na gruncie prawa cywilnego. Podmiotowe prawo do imienia i nazwiska nie funkcjonuje w próżni. Towarzyszy mu nie tylko obowiązek posługiwania się imieniem i nazwiskiem prawnie przepisanymi, ale również prawna ochrona względnej ich trwałości jako dobra publicznego. Ważne powody, o jakich mowa w powołanym przepisie nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą sprostać zobiektyzowanym i zracjonalizowanym kryteriom." Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że decyzje wydane przez organy administracji są prawidłowe, albowiem w ocenie Sądu, nie wykazano w sprawie, że zaistniały ważne, a nawet nadzwyczajne okoliczności uzasadniające zmianę nazwiska Wnioskodawcy. Bezspornie bowiem, w przypadku uwzględnienia wniosku A. F., doszłoby do sytuacji, w które Wnioskodawca na terenie RP mógłby posługiwać się innym nazwiskiem, niż nosi w kraju urodzenia i zamieszkania. Niewątpliwie w sprawie nie zaszedł żaden z przypadków wymienionych w ust. 1 pkt. 1-4 art. 4 ustawy z dnia 17.10.2008r. W przedmiotowej sprawie należało ocenić, czy na podstawie okoliczności wskazanych przez Wnioskodawcę, który przecież był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zachodził szczególny przypadek uzasadniający zmianę nazwiska, przy uwzględnieniu, że wydanie decyzji pozytywnej doprowadzi do rozbieżności w tożsamości (danych osobowych) osoby i powstaniem niezgodności i różnic w nazwisku widniejącym w dokumentach polskich (w akcie urodzenia, systemie Rejestrów Państwowych SRP), a dokumentach niemieckich. Sąd podziela stanowisko organów, które wskazały, że imię i nazwisko, a więc dwa podstawowe elementy składające się na stan cywilny osoby, powinny być stabilne. Imię i nazwisko jest bowiem podstawową cechą określającą tożsamość człowieka i składającą się na jego stan cywilny. Nazwisko jest cechą stanu cywilnego osoby fizycznej o charakterze uniwersalnym. Tego rodzaju element tożsamości człowieka nie może być ograniczany wyłącznie do terytorium danego państwa lub być wiązany wyłącznie z obywatelstwem. Takie rozumowanie odbierałoby sens nazwisku, jako podstawowemu elementowi pozwalającemu na identyfikację i odróżnienie osób fizycznych. Dopuszczenie możliwości określania tej samej osoby fizycznej różnymi imionami i nazwiskami w zależności od terytorium państwa, na którym dana osoba się znajduje, byłoby sprzeczne z podstawowymi założeniami dotyczącymi roli imion i nazwisk we współczesnym świecie. Natomiast Sąd nie wyklucza, że w określonych sytuacjach, zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające wyłączenie tej zasady. Biorąc powyższe pod uwagę, należało rozważyć w pierwszej kolejności, czy okoliczności wskazane przez Wnioskodawcę, stanowią "ważne powody" wskazane w art. 4 ust. 1 ustawy uzasadniające zmianę jego nazwiska. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że kilka lat temu dowiedział się o swoich polskich korzeniach, a jego polskiego obywatelstwo zostało potwierdzone w 2013 roku. Dowiedział się również o strasznych krzywdach wyrządzonych jego rodzinie przez Niemców, zwłaszcza ojcu i z tego powodu chciałby odżegnać się od wszelkich związków z Niemcami. Wskazał, że jego nazwisko "F." brzmi jak niemieckie i chciałby przyjąć nazwisko panieńskie jego babci "M.". Nie chce więcej tego nazwiska, czuje, że jego korzenie są polskie i chciałby mieć polskie nazwisko. W toku dalszego postępowania podano, że Wnioskodawca urodził się w Niemczech, a jego przodkowie byli Polakami i na skutek nieszczęśliwego zbiegu okoliczności ojciec Wnioskodawcy i wujek znaleźli się w Niemczech i zostali pozbawieni obywatelstwa. Natomiast wskazano, że Wnioskodawca czuje się Polakiem i z uwagi na miłość do Polski, polskie korzenie oraz bardzo negatywną ocenę zniszczeń dokonanych przez Niemców w trakcie II wojny światowej, pragnieniem Wnioskodawcy jest zmiana nazwiska na nazwisko polsko brzmiące i noszone przez jego przodków, tj. na nazwisko M. Podano również, że część członków rodziny Wnioskodawcy została zamordowana przez Niemców, zaś jeden z jego wujków, któremu udało się przeżyć, w momencie uwolnienia z obozu koncentracyjnego ważył 30 kg. Wnioskodawca oświadczył również, iż spolszczenie jego dotychczasowego nazwiska poprzez zastąpienie liter "sch" literami "sz" nie jest dla niego wystarczające, gdyż chce się on definitywnie oderwać od nazwiska niemieckiego. Sąd nie podziela oceny organów, że wymienione przez Wnioskodawcę powody zmiany nazwiska mogą nosić cechy ważnych dla strony ze względu na silną przynależność do polskich korzeni, będącą elementem poczucia własnej tożsamości. W ocenie Sądu okoliczności podane przez Wnioskodawcę są bardzo lakoniczne i nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Jedynym dowodem potwierdzającym polskie korzenie jest udokumentowanie polskiego pochodzenia, co ma decydujące znaczenie np. dla kwestii obywatelstwa. Niezależnie jednak od posiadanych innych obywatelstw, to Wnioskodawca składając wniosek o zmianę nazwiska, powinien przedstawić, uprawdopodobnić czy udowodnić istnienie tych ważnych powodów w sposób, który umożliwiłby organowi dokonanie obiektywnej i racjonalnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu, podane okoliczności przez Wnioskodawcę, dotyczące cierpień doznanych przez jego rodzinę w czasie II wojny światowej, są na tyle ogólnikowe, że na podstawie przedstawionych informacji trudno uznać, że to właśnie Wnioskodawca znajduje się z tego powodu w nadzwyczajnej i szczególnej sytuacji uzasadniającej zmianę jego nazwiska. Wskazać również należy, że cierpienia wynikające z przebiegu II wojny światowej dotknęły większość rodzin żyjących w Polsce, a od zakończenia wojny minęło kilkadziesiąt lat. Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że wydane decyzje są prawidłowe, albowiem nie wykazano w sprawie, że zachodzą "ważne powody" uzasadniające zmianę nazwiska. W odniesieniu do poszczególnych zarzutów skargi wskazać należy, że rację ma Skarżący wskazując na naruszenie art. 4 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 17.10.2008r. poprzez dokonanie przez organy błędnej wykładni tego artykułu i przyjęcie, że przepis ten wyłącza możliwość zmiany nazwiska przez osobę posiadającą inne obywatelstwo obok polskiego, w sytuacji gdy osoba ta nosi w państwie, którego obywatelstwo posiada oprócz obywatelstwa polskiego, nazwisko inne niż nazwisko, które w wyniku zmiany miałaby otrzymać. Zgodzić się należy ze Skarżącym, że w pkt. 4 ust. 1 art. 4 wskazano przykładową sytuację, w której istnieją " ważne powody" przemawiające za zmianą nazwiska. Natomiast organy uznały, że skoro skutkiem wydania decyzji pozytywnej będzie sytuacja sprzeczna z przesłanką uzasadniającą zmianę nazwiska, to należy wydać decyzję odmowną. Taka interpretacja jest oczywiście sprzeczna z treścią artykułu 4, który dopuszcza zmianę nazwiska z ważnych powodów, a w pkt. 1-4 wymieniono właśnie przykładowe sytuacje wskazujące na zaistnienie "ważnych powodów". Zgodzić się należy z wywodami skargi, że taka interpretacja przepisów uniemożliwiałaby w praktyce osobom z podwójnym obywatelstwem skorzystanie z prawa do zmiany imienia i nazwiska i stawiałaby je w gorszej sytuacji niż osoby, które mają wyłącznie obywatelstwo polskie. Dlatego też, w ocenie Sądu, każdy wniosek powinien być rozpatrywany indywidualnie, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy. Natomiast przy ocenie wszystkich okoliczność niewątpliwie organy winny dokonywać oceny "ważności powodów" w odniesieniu do zindywidualizowanej sytuacji wnioskującego, uwzględniając elementy tożsamości osoby wnioskującej i okoliczności jego życia, w aspekcie stabilizacji elementów identyfikujących osobę ubiegającą się o zmianę nazwiska. Tym samym, niezasadny jest w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009r. o obywatelstwie polskim. Wskazać należy, że ocena istnienia "ważnych powodów" musi dotyczyć ściśle osoby wnioskującego, a kwestie dotyczące posiadanych obywatelstw, noszonego dotychczas nazwiska, nazwiska używanego w innych krajach, wszystkie te okoliczność składają się na całokształt sprawy i umożliwiają dokonanie pełnej oceny również w kwestii tożsamości osoby i zasady stabilności elementów stanu cywilnego. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Decyzja o zmianie nazwiska ma charakter uznaniowy i to Wnioskodawca winien wskazać "ważne powody" uzasadniające taką zmianę. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, wydanie decyzji negatywnej dla Wnioskodawcy nie naruszyło w ocenie Sądu żadnych praw Skarżącego, posługuje się on nadal nazwiskiem, które nosi od urodzenia, i nie ma żadnych przesłanek pozwalających na przyjęcie, że brak zmiany nazwiska narusza jakiekolwiek jego prawa. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w dyspozycji tego artykułu, organ wskazał fakty, na których się oparł, dokonał oceny materiału dowodowego, wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia i szczegółowo ją uzasadniono. Nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania nie wpłynęło na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które wskazywałoby na konieczność uwzględnienia skargi z urzędu. Z przedstawionych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło