IV SA/Wa 2156/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2006 r. sprawy ze skargi O. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [..] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia wykonania regulacji rzeki W. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 2156/05 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., znak [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r., znak [...], uzgadniające pozytywnie wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji realizującej cel publiczny pn. "Regulacja rzeki W. w rejonie K. w gminie S.". W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Środowiska wskazał, iż: (-) postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. Wojewoda [...] uzgodnił wykonanie regulacji rzeki [...] w rejonie K. w Gminie S. w związku z wykonaniem II przeprawy mostowej w P., (-) zażalenie na powyższe postanowienie złożyło O. (dalej "T."), (-) zażalenie to jest niezasadne, a rozstrzygnięcie organu I instancji jest trafne. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów zażalenia organ odwoławczy stwierdził, iż: (-) w postępowaniu przed organem I instancji nie doszło do pozbawienia T. prawa do udziału w "wizji terenowej" mającej miejsce w dniu [...] sierpnia 2004 r. w sytuacji, w której wskazana przez T. czynność nie była wizją a jedynie oględzinami zainicjowanymi przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W., (-) niewątpliwym uchybieniem organu jest wprawdzie zaniechanie sporządzenia notatki z przebiegu oględzin, niemniej z racji zamieszczenia jego opisu w innych dokumentach sprawy, uchybienie to należy uznać za nieistotne, (-) realizacja inwestycji nie doprowadzi do rażącego naruszenia przepisów rozporządzenia o wprowadzeniu [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu w części dotyczącej wydobycia ze strefy A i B minerałów, albowiem technologia robót, które mają być przeprowadzone, nie przewiduje wydobycia piasku poza koryto rzeki, a jedynie przemieszczenie w jego obrębie, (-) rozpatrywanie w niniejszym postępowaniu zarzutów do tzw. wariantu zerowego wymaganego w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko nie znajduje uzasadnienia, (-) nie jest także przedmiotem sprawy kwestia zabezpieczenia naftociągu Koncernu "[...]", (-) nie ma konieczności sporządzania w sprawie kolejnej ekspertyzy specjalisty [...]. Skargę na powyższe postanowienie złożyło T., podnosząc, iż zapadło ono z naruszeniem: (-) art.97§1 pkt 4 k.p.a., albowiem postępowanie o uzgodnienie inwestycji należało zawiesić do czasu sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – w związku z postanowieniem Wójta Gminy S. z dnia [...] czerwca 2005 r., zawieszającym postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, (-) przepisów obowiązujących w [...] obszarze chronionego krajobrazu z mocy rozporządzenia Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dziennik Urzędowy Województwa [...] Nr [...] z 2002 r., poz. [...]), (-) art.26 lit.a ust.1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. nr 99, poz.1079 z późn.zm.), (-) praw T. do złożenia wniosków i żądań, albowiem Minister Środowiska nie powiadomił T. o możliwości ani terminie składania takich uwag. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Uzupełniając je organ wskazał m.in., iż: (-) postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Wójt Gminy S. istotnie zawiesił postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, (-) postanowienie to zostało jednakże uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2005 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, (-) kwestia zawieszenia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie została jednakże – do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę – rozstrzygnięta, (-) zarzut T. nie znajduje zatem uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrywaną skargę skierowano przeciwko postanowieniu, o którym mowa w art.106 k.p.a., tj. postanowieniu zapadłym w trybie współdziałania organów administracji. W trybie tym organ uzgadniający zajmuje - z mocy szczególnego przepisu prawa materialnego - stanowisko (wyraża opinię) w sprawie administracyjnej, którą rozstrzyga inny organ administracji publicznej. W ocenianym postępowaniu o uzgodnienie organ uzgadniający - Minister Środowiska wyraził swoje stanowisko odnośnie dopuszczalności realizacji inwestycji, polegającej na regulacji rzeki W. w rejonie K. w gminie S., w stosunku do której – jeszcze pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz.139 z późn.zm. - wszczęto postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ("postępowanie główne"). Obowiązek przeprowadzenia takich uzgodnień wynikał z art.36a ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. nr 99, poz.1079 z późn.zm.) w związku z art.158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz.880). Zgodnie bowiem z art.36a ust.1 ustawy z 1991 r., którego działanie przedłużył art.158 ustawy z 2004 r., wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji realizującej cel publiczny na obszarze parku krajobrazowego lub obszarze chronionego krajobrazu wymaga uzgodnienia z właściwym wojewodą i sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. Podkreślenia wymaga, iż z istoty swojej postępowanie o uzgodnienie, oparte na art.106 k.p.a., ma pomocniczy, służebny charakter w stosunku do postępowania głównego. Postępowania te pozostają zatem w ścisłym związku ze sobą. W niniejszej sprawie zależność nie została w dostateczny sposób rozważona przez Ministra Środowiska, skutkiem czego organ ten nie uwzględnił konsekwencji jakie dla prowadzonego przez niego postępowania o uzgodnienie pociągnęło za sobą pojawienie się w postępowaniu głównym kwestii obligatoryjnego zawieszenia tego postępowania do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zwanego dalej "planem" albo "planem zagospodarowania"). Zgodnie z art.45 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w sytuacji, w której teren planowanej inwestycji znajduje się na obszarze, dla którego sporządzenie planu jest obowiązkowe (przypadki te wymienia art.13 ust.1 ustawy) postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia dla tej inwestycji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zawiesza się do czasu uchwalenia planu. Ewentualność wystąpienia przesłanek uzasadniających zastosowanie tego przepisu w postępowaniu głównym obowiązany był wyjaśnić prowadzący je Wójt Gminy S. Zalecenie takie zawarł w swoim wyroku z dnia 17 marca 2005 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 46/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, obligując organ do dokonania oceny, czy obszar, na którym planuje się regulację rzeki jest obszarem, o którym mowa w art.13 ust.1 pkt 3 ustawy. Należy podkreślić, iż: (-) po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Wójt Gminy S. - postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. - zawiesił postępowanie główne, (-) postanowienie to funkcjonowało w obrocie prawnym w dacie wydania przez Ministra Środowiska kwestionowanego w niniejszym postępowaniu postanowienia o uzgodnienie, aczkolwiek nie było ono ostateczne, (-) w dniu [...] września 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] czerwca 2005 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, (-) z akt sprawy nie wynika, aby organ ten ponownie rozstrzygnął kwestię zawieszenia postępowania głównego. Powyższe upoważnia do stwierdzenia, iż Minister Środowiska orzekł w przedmiocie uzgodnień w sytuacji, w której istotna dla toku postępowania głównego, kwestia jego zawieszenia na podstawie art.45 ust.1 ustawy nie była rozstrzygnięta ostatecznym orzeczeniem administracyjnym. Brak tego rozstrzygnięcia powodował, iż w dacie uzgadniania decyzji przez Ministra Środowiska nie było wiadome, czy ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji bezwzględnie wymaga uprzedniego uchwalenia planu zagospodarowania obejmującego teren inwestycji. Okoliczność ta była w ocenie Sądu przeszkodą do wydania przez Ministra Środowiska merytorycznego orzeczenia w przedmiocie uzgodnienia planowanej inwestycji. Z punktu widzenia postępowania prowadzonego przez Ministra Środowiska to, czy ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji będzie wymagało planu zagospodarowania, czy też nie, nie było bowiem obojętne. Wiąże się to z faktem, iż zarówno ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, jak i ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717 z późn.zm.) zobowiązują organy gmin uchwalające plany zagospodarowania do zawarcia w nich postanowień dotyczących ochrony środowiska przyrodniczego (art.10 ust.1 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art.15 ust.2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). O ile zatem ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania dla planowanej inwestycji wymagałoby planu, to: 1) obligatoryjnie zawierałby on postanowienia dotyczące ochrony środowiska przyrodniczego, 2) postanowienia te musiałby wziąć pod uwagę organ uzgadniający. Wynika stąd, iż do czasu rozstrzygnięcia w postępowaniu głównym, czy konieczność uchwalenia planu zachodzi, czy też nie, wydanie przez Ministra Środowiska merytorycznego orzeczenia w postępowaniu o dokonanie uzgodnienia inwestycji nie było dopuszczalne. Organ uzgadniający winien w takiej sytuacji rozważyć zawieszenie tego postępowania na podstawie art.97§1 pkt 4 k.p.a. (do czasu rozstrzygnięcia przez organ prowadzący postępowanie główne kwestii zawieszenia tego postępowania, a następnie – w razie zawieszenia postępowania głównego na podstawie art.45 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – do czasu podjęcia tego postępowania). Czynności tej Minister Środowiska zaniechał, co oznacza, iż w ocenianym postępowaniu doszło do naruszenia art.97§1 pkt 4 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c, art.152 oraz art.200 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.