IV SA/Wa 2159/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA - Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi V. T. i J. H. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia 1. zwolnić skarżącego J. H. od kosztów sądowych; 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla J. H. adwokata z urzędu, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.. Skarżący J. H. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniósł, że jest niepełnosprawny, schorowany, jest emerytem obciążonym płaceniem alimentów. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie żoną, jest współwłaścicielem domu o pow. 109 m² (w ½) oraz współwłaścicielem działki siedliskowej o pow. 913 m² (w ½). Skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 2.594,64 złotych zaś jego żona w wysokości 815 złotych. Wymienił następujące stałem miesięczne wydatki: leki – 310, wizyty lekarskie – 150 zł, energia elektryczna – 245,38 zł, abonament telefoniczny – 51,48 zł, koszty dostawy wody i odbioru ścieków – 64,28 zł, koszty wywozu śmieci – 71 zł, koszty zakupu opału - 380 zł, koszty alimentów – 462 zł. Wnioskodawca pismem z 19 października 2012 r. został wezwany przez referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni - poprzez nadesłanie: a) wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, b) dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów, c) dokumentów potwierdzających opłacania alimentów w podanej we wniosku kwocie. Wnioskodawca w zakreślonym terminie nie nadesłał żądanych informacji i dokumentów. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 marca 2013 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący i złożył sprzeciw do Sądu od postanowienia z 13 marca 2013 r. Skarżący oświadczył, że ani on ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych. Skarżący dołączył kserokopie przekazów pocztowych z marca 2013 r. emerytur skarżącego i jego żony, z których wynika, że skarżący obecnie otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 1794,57 złotych netto, a jego żona w wysokości 815,09 złotych netto (łącznie 2609,66 złotych netto). Nadto dołączono kserokopię zeznań PIT skarżącego i jego żony za rok 2012 oraz kserokopię decyzji ZUS Oddział w T. z [...] marca 2012 r. znak [...], z której wynika, że świadczenie emerytalne zmniejsza się z powodu potrącania alimentów o kwotę 434,00 złotych. Sąd zważył, co następuje: Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu, skarżący wykazał, że zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., warunkujące przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne, w kwocie 1794,57 złotych netto miesięcznie. Łączny dochód skarżącego i jego żony, którzy prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, wynosi 2609,66 złotych netto miesięcznie. Wykazane przez skarżącego, średnie miesięczne stałe wydatki, ponoszone na utrzymanie wynoszą około 1220 złotych. Po pomniejszeniu osiąganego dochodu o wskazaną kwotę, do dyspozycji skarżącego i jego żony pozostaje około 1400 zł miesięcznie (tj. po 700 złotych na osobę). W niniejszej sprawie wysokość wpisu od skargi wynosi 200 zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata bądź radcy prawnego) za reprezentowanie strony przed sądem administracyjnym może wynosić, co najmniej kwotę 240 złotych. Nie ulega wątpliwości, że okoliczności dotyczące majątku oraz sytuacji rodzinnej skarżącego odniesione do tych ciężarów finansowych powodują po stronie Sądu obowiązek przyznania prawa pomocy. Kwota miesięcznego dochodu J. H. i jego żony (2609,66 złotych netto) nie może zostać uznana za wystarczającą, do tego aby można było z niej ponieść jakąkolwiek część kosztów postępowania sądowego. Ta wysokość jest z pewnością zbyt niska do pokrycia kosztów postępowania przed sądem administracyjnym oraz kosztów bieżącego życia (zadeklarowane przez skarżącego stałe, miesięczne wydatki oraz z pozostałej kwoty, koszty żywności, ubrania, środków czystości, inne nagłe, nieprzewidziane wydatki). Nie sposób pominąć, że skarżący nie posiada żadnych oszczędności, jest osobą chorą, wymagającą stałej opieki i pomocy innych osób. Reasumując, zostały spełnione przesłanki o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, a to pozwala na uwzględnienie wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.