IV SA/Wa 216/09

WyrokWSA w Warszawie2009-04-16

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Otylia Wierzbicka, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydając decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, mógł ponownie badać kwestię właściwości organu, która została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sporu kompetencyjnego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydając decyzję o umorzeniu postępowania, nie uwzględnił prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygającego spór kompetencyjny. Orzeczenie to, zgodnie z art. 170 p.p.s.a., wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, co oznacza, że Minister nie mógł ponownie badać kwestii właściwości organu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2008 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego. Decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnego Gminy w L. z 1980 r. w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa. Skarżący zarzucili Ministrowi błędne uznanie Wojewody za organ niewłaściwy, wskazując na prawomocne postanowienie NSA z 2001 r. rozstrzygające spór kompetencyjny na korzyść Wojewody. Podniesiono również zarzut przewlekłości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i zasądził od Ministra na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi I. M. i Z. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących I. M. i Z. M. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w L. z dnia [...] lipca 1980r. w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego składającego się z działki nr [...] o powierzchni 1,77 ha, stanowiącego własność I. i Z. M., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż organem właściwym obecnie do wydania decyzji w przedmiocie przejęcia nieruchomości i ustaleniu płatności jest Agencja Nieruchomości Rolnych. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( (Dz. U. z 2004r. Nr 208, poz. 2128), kompetencje nadzorcze nad Agencją przysługują właściwemu do spraw rozwoju wsi ministrowi. Biorąc powyższe pod uwagę, Minister stwierdził, że Wojewoda [...] i nie był organem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. i I. M., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż stanowisko organu odwoławczego w przedmiocie uznania Wojewody [...], za organ niewłaściwy do rozpoznania niniejszej sprawy jest błędne, bowiem Minister wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił , iż w sprawie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 1989/01, w wyniku rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego wskazano Wojewodę [...], jako organ właściwy do jej rozpoznania. Zarzucono także organowi odwoławczemu rażące naruszenie art. 12 k.p.a. poprzez przewlekłe (ponad 7 lat) prowadzenie postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. 1 Sygn. akt IV SA/Wa 216/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe unormowania, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i z tego powodu koniecznym było jej uchylenie. W rozpoznawanej sprawie, bezspornym jest, iż postanowieniem z dnia 24 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 1989/01 Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania sporu kompetencyjnego, wskazał Wojewodę [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w L. z dnia [...] lipca 1980r. w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego składającego się z działki nr [...] o powierzchnia 1, 77 ha, stanowiącego własność I. i Z. M. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne (a takim właśnie jest postanowienie NSA) wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podmioty wymienione w tym przepisie są zatem faktem i treścią orzeczenia związane, co musi skutkować w sposób bezwzględny uwzględnieniem treści prawomocnego orzeczenia w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 p.p.s.a., wyraża się w tym, że nie tylko sąd wydający rozstrzygnięcie, ale i inne sądy i organy państwowe, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Prawomocne orzeczenie pociąga zaś za sobą tę konsekwencję, iż nikt nie może negować faktu jego istnienia oraz jego treści. Sygn. akt IV SA/Wa 216/09 W niniejszej sprawie treść postanowienia jest bezpośrednio związana z uznaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny właściwości Wojewody [...] do rozpoznania jako organ I instancji wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w L. z dnia [...] lipca 1980r. w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego składającego się z działki nr [...] o powierzchni 1,77 ha. W takiej sytuacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zobowiązany był wziąć pod uwagę fakt istnienia prawomocnego orzeczenia Sądu, a co za tym idzie - nie mógł ponownie badać kwestii właściwości organu, bowiem została już ona rozstrzygnięta przedmiotowym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wiąże organy i sąd na mocy art. 170 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do podniesionego przez strony skarżące zarzutu rażącego przekroczenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przy rozpoznawaniu sprawy określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego terminów, należy wskazać, iż zarzut ten nie może być uwzględniony w niniejszej sprawie. W przypadku bowiem bezczynności organu administracji publicznej w rozpoznawaniu sprawy administracyjnej, strona może skutecznie bronić się, wnosząc w tym przedmiocie odrębną skargę do sądu administracyjnego. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1pkt. 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie o zasadzeniu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego wydano w oparciu o art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło