IV SA/Wa 2161/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-02

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, stwierdzające etapowy charakter realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej S-5 i aktualność środowiskowych uwarunkowań, pomimo zarzutów o naruszenie procedury administracyjnej i niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Stwierdzono, że realizacja przedsięwzięcia budowy drogi ekspresowej S-5 przebiega etapowo, a warunki środowiskowe określone w pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pozostają aktualne. Zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej, w tym braku zapewnienia czynnego udziału stron, uznano za niezasadne, ponieważ skarżąca nie wykazała, aby uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy lub uniemożliwiły jej realizację praw procesowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ). RDOŚ stwierdził, że budowa drogi ekspresowej S-5 przebiega etapowo i nie zmieniły się środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji z 2010 r. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących czynnego udziału stron, prowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz prawidłowości postępowania dowodowego, a także naruszenie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.) sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem nr [...], z [...] czerwca 2017 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia z [...] lipca 2014 r., [...] Sp. z o.o. s.k. w likwidacji, zażalenia z [...] lipca 2014 r., Gminy [...], zażalenia z [...] lipca 2014 r., wspólnie wniesionego przez A. G., T. K., J. Z, Z. G., I. R., M. R., M. K., W. W., J. W., na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] czerwca 2014 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we [...], dalej RDOŚ we [...], działając w trybie art. 72 ust. 4 i 4a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach o oddziaływaniu na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235), dalej "ustawy ooś", postanowieniem z [...] czerwca 2014 r., znak: [...] wyraził stanowisko, że realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej S-5 na odcinku [...] (bez węzła) — węzeł [...] według wariantu IC z korektą jego przebiegu w rejonie miejscowości [...] przebiega etapowo oraz, że nie zmieniły się środowiskowe uwarunkowania realizacji tego przedsięwzięcia określone w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] sierpnia 2010 r., znak: [...]. Zażalenia na postanowienie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we [...] z [...] czerwca 2014 r. skutecznie wniosły ww. podmioty. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że w toku prowadzonego w drugiej instancji postępowania nastąpiły zamiany w przepisach określających termin, w jakim można posługiwać się decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach w procesie inwestycyjnym, tj. załączać ją do wniosku o wydanie decyzji z katalogu art. 72 ust. 1 ustany ooś, i treści postanowienia, które wydłuża termin posługiwania się decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. W postanowieniu RDOŚ we [...] z [...] czerwca 2014 r., organ wyraził stanowisko, że realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej S-5 na odcinku [...] (bez węzła) - węzeł [...] według wariantu IC z korektą jego przebiegu w rejonie miejscowości [...] przebiega etapowo oraz, że nie zmieniły się środowiskowe uwarunkowania realizacji tego przedsięwzięcia określone w decyzji RDOŚ we [...] z [...] sierpnia 2010 r., znak: [...]. Stanowisko organu pierwszej instancji zostało wydane, kiedy termin posługiwania się decyzją wynosił 4 lata i mógł zostać wydłużony do 6 lat. W obecnym stanie prawnym, który wiąże GDOŚ w niniejszej sprawie, w związku z wejściem w życie art. 1 pkt 34 lit e, oraz treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustany o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936), decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z mocy ustawy można posługiwać się przez 6 lat. Termin ten może być wydłużony do 10 lat. Dalej, według aktualnego brzmienia art. 72 ust. 4 ustany ooś, organ wydaje stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustany ooś, jeżeli było wydane. Ponadto, zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia uwzględniającego informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. GDOŚ zauważył również, że obowiązujące w czasie rozstrzygania przez RDOŚ we [...] przepisy, w żaden sposób nie określały typu i zakresu informacji, na których organ powinien oprzeć swe postępowanie dowodowe. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po przeanalizowaniu zgromadzonych akt sprawy, w szczególności treści: decyzji RDOŚ we [...] z [...] sierpnia 2010 r., decyzji GDOŚ z [...] stycznia 2011 r., znak: [...] l.ew, postanowienia RDOŚ we [...] z [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], postanowienia RDOŚ we [...] z [...] września 2015 r., znak: [...], materiałów złożonych przez GDDKiA Oddział we [...] : Zadanie 1 odc. od [...] (km ok. 108+758) do km 123+700 ([...], listopad 2016 r.), Zadanie 2 odc. od km 123+700 do km 137+500 ([...], grudzień 2016 r.), Zadanie 3 odc. od km 137+500 do km 156+792 z węzłem "[...]" ([...], listopad 2016 r.) stwierdza, że zaskarżone postanowienie RDOŚ we [...] zostało wydane prawidłowo. Realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w powyżej wskazanych rozstrzygnięciach. Realizacja przedsięwzięcia przebiega etapowo ze względu na skomplikowany oraz wieloetapowy przebieg procesu inwestycyjno-budowlanego podzielonego na 3 zadania realizacyjne: zadanie 1 odcinek od [...] (km ok. 108+758) do km 123+700, zadanie 2 - odcinek od km 123+700 do km 137+500, zadanie 3 odcinek od km 137+500 do km 156+792 z węgłem "[...]". Dla każdego z odcinków odrębnie zostały przeprowadzone postępowania przetargowe, mające na celu wyłonienie wykonawców robót budowlanych. Obecnie prowadzone są prace budowlane. Ponadto organ nie stwierdził takich zmian w środowisku, które powodowałyby nieaktualność warunków realizacji przedsięwzięcia zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i postanowieniach uzgadniających wydanych po przeprowadzeniu ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Przedsięwzięcie może być realizowane w oparciu o dotychczasowe rozstrzygnięcia, gdyż na stan obecny, wykonanie warunków dotychczas nałożonych, jest wystarczające do zminimalizowania negatywnego oddziaływania na środowisko. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów podniesionych w zażaleniach GDOŚ wskazał, że faktycznie RDOŚ we [...] nie zawiadomił stron ani o wszczęciu postępowania, ani o możliwości odniesienia się do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia. Organ I instancji dopiero obwieszczeniem z [...] czerwca 2014 r. poinformował strony o prowadzonym postępowaniu zawiadamiając o wydanym postanowieniu, możliwości zapoznania się z jego treścią i złożenia zażalenia. Tym samym na etapie postępowania prowadzonego w pierwszej instancji nie został wykonany obowiązek wskazany w art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. Jednak w przypadku uchylenia rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, regulacja zawarta w art. 138 § 2 k.p.a., zmusza organ odwoławczy do wykazania, że po pierwsze postępowanie w pierwszej instancji prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania, a po drugie konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to, że poza stwierdzeniem ograniczenia prawa strony do udziału w postępowaniu administracyjnym, do uchylenia orzeczenia konieczne jest wskazanie jakiej konkretnie czynności procesowej strona nie mogła dokonać, jakiego wniosku dowodowego nie miała możliwości złożyć i jaki to miałoby mieć wpływ na wynik sprawy. Wnoszący zażalenia nie wskazali jednak jakie dowody mogliby przedstawić w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji na okoliczność, że zmieniły się środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji RDOŚ we [...]. Strony również nie skorzystały z możliwości zapoznania się z zebranym w drugiej instancji materiałem dowodowym, możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. GDOŚ stwierdził więc, że akta sprawy i treść wniesionych zażaleń nie pozwalają na konstatację, iż naruszenie prawa procesowego mogło mieć realny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie uznał również zasadności pozostałych zarzutów zażaleń dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2017 r. wniosła Gmina [...] . Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 10, art. 61 § 4 oraz art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej udziału na każdym etapie postępowania w sprawie wyrażenia stanowiska, że realizacja przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że nie zmieniły się środowiskowe uwarunkowania realizacji tego przedsięwzięcia określone w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], a w konsekwencji naruszenie również art. 15 k.p.a.; 2. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego w znaczącej części a nie jedynie uzupełniająco, a w konsekwencji rozpoznanie sprawy w ramach postępowania odwoławczego w oparciu o inne dokumenty niż organ I Instancji; 3. naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy; 4. naruszenie art. 72 ust. 4 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki wydania postanowienia, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy ooś w sytuacji, gdy z treści dokumentów i zaistniałych okoliczności wynika, że brak było podstaw do wydania takiego postanowienia. W konsekwencji powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej jako P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc powyższe pod uwagę skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną wydania zaskarżonego postanowienia jest art. 72 ust. 4 ustawy ooś. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest instrumentem służącym określaniu aspektów środowiskowych realizacji planowanego przedsięwzięcia. Organ w decyzji tej orzeka o dopuszczalności realizacji planowanego przez inwestora przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę oddziaływanie na środowisko. Art. 72 ust. 1 ustawy ooś wyszczególnia decyzje, przed wydaniem których należy uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a ust. 1a tego przepisu wskazuje, że także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane należy uzyskać decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach. Podczas oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danej inwestycji na różne elementy: środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między wymienionymi elementami. Bada się również możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Z art. 72 ust. 3 i 4 ustawy ooś, w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2015 r,. wynika, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b. Z kolei zgodnie z ust. 4 art. 72 cyt. ustawy złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia uwzględniającego informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z powyższych zapisów wynika, że skuteczność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach posiada ograniczenia czasowe. Wynika to m. in. z faktu, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jedną z pierwszych decyzji procesu inwestycyjnego. Zatem już po jej wydaniu, w założeniach inwestycyjnych mogą nastąpić zmiany o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Jak wynika z art. 72 ust. 4 ustawy ooś, możliwość przedłużenia skuteczności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach związana jest z ustaleniem, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. W przedmiotowej sprawie decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] sierpnia 2010 r., zmieniona decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] stycznia 2011 r., dotyczy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej S-5 na odcinku [...] (bez węzła) — węzeł [...] według wariantu IC z korektą jego przebiegu w rejonie miejscowości [...]. Zatem jest to inwestycja liniowa związana z budową drogi. Dla całej tej inwestycji została wydana jedna decyzja środowiskowa stosownie do art. 72 ust. 5 ustawy ooś, zgodnie z którym w okresie obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ocena wpływu przedsięwzięcia na środowisko dokonywana jest tylko raz. Jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się także w przypadku, gdy dla danego przedsięwzięcia jest wymagane uzyskanie więcej niż jednej z decyzji, o których mowa w ust. 1, lub gdy wnioskodawca uzyskuje odrębnie decyzje dla poszczególnych etapów realizacji przedsięwzięcia. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż organ ustalił, że realizacja przedsięwzięcia przebiega etapowo ze względu na skomplikowany oraz wieloetapowy przebieg procesu inwestycyjno-budowlanego podzielonego na 3 zadania realizacyjne: zadanie 1 odcinek od [...] (km ok. 108+758) do km 123+700, zadanie 2 - odcinek od km 123+700 do km 137+500, zadanie 3 odcinek od km 137+500 do km 156+792 z węgłem "[...]". Dla każdego z odcinków odrębnie zostały przeprowadzone postępowania przetargowe, mające na celu wyłonienie wykonawców robót budowlanych. Obecnie prowadzone są prace budowlane. Drugą przesłanką, która musi być spełniona przy przedłużaniu skuteczności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymóg aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zakres tej przesłanki ogranicza się jedynie do oceny braku zmiany stanu środowiska w porównaniu z oceną dokonaną na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił, że nie zmieniły się środowiskowe uwarunkowania realizacji tego przedsięwzięcia określone w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] sierpnia 2010 r. Należy pamiętać, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia służy ocenie wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska i podjęciu próby wypracowania rozwiązań mających na celu eliminację lub zminimalizowanie negatywnych skutków oddziaływania na środowisko. Z pisma inwestora z 13 maja 2014 r. wynika, że nie nastąpiła zmiana rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia określonego w decyzji RDOŚ we [...] o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] sierpnia 2010 r. Nie nastąpiła zmiana rodzaju i skali oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska w stosunku do oceny dokonanej w toku postępowania zakończonego ww. decyzją. Wyjątek stanowi oddziaływanie w zakresie klimatu akustycznego – nastąpiło zmniejszenie skali oddziaływania, z uwagi na zmianę dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zmiana oddziaływania w zakresie klimatu akustycznego, w postaci zmniejszenia maksymalnego zasięgu dopuszczalnego poziomu hałasu, a tym samym zmniejszenie się terenów wymagających ochrony akustycznej, nie pociąga za sobą zmiany w zakresie negatywnego oddziaływania na środowisko w porównaniu z oceną dokonaną w toku postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] sierpnia 2010 r. Zatem jest to zmiana nie pociągająca za sobą zmiany w zakresie samego oddziaływania na środowisko. Dlatego uzasadnione jest stanowisko organu, że nie nastąpiły takie zmiany w środowisku, które powodowałyby nieaktualność warunków realizacji przedsięwzięcia zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i i postanowieniach uzgadniających wydanych po przeprowadzeniu ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Samo przedsięwzięcie może być realizowane w oparciu o dotychczasowe rozstrzygnięcia, gdyż wykonanie warunków dotychczas nałożonych jest wystarczające do zminimalizowania negatywnego oddziaływania na środowisko. Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut skargi niespełnienia warunków do wydania postanowienia na podstawie art. 72 ust. 4 ustawy ooś. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że zgodnie z wypracowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym, koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie, realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, czego w przedmiotowym postępowaniu skarżąca nie wykazała. Jednocześnie biorąc pod uwagę czas trwania postępowania zażaleniowego zarzut naruszenia art. 10, art. 61 § 4 i art. 81 k.p.a. jest w okolicznościach przedmiotowej sprawy niezasadny. Z kolei zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją (postanowieniem) organu pierwszej instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji (postanowienia) organu pierwszej instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (postanowienia) bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji (postanowienia). Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne. Organ odwoławczy bowiem rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (postanowienia). Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją (postanowieniem) organu pierwszej instancji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji (postanowienia) ostatecznej. Przy tym ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest usunąć naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuścił się organ pierwszej instancji. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji (postanowienia) podjętej w pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji (postanowienia) organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Przekładając powyższe na okoliczności przedmiotowej sprawy, należy uznać brak zasadności naruszenia art. 15, art. 7 i art. 77 k.p.a. przez organ odwoławczy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 i art. 119 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło