IV SA/Wa 2162/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) września 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody (...) na rzecz R. G. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia (...) września 2006 r. nr (...) Wojewoda (...) uchylił decyzję Burmistrza T. z dnia (...) sierpnia 2006 r. nr (...) orzekającą o wymeldowaniu J. B. z pobytu stałego z miejscowości R. ul. (...), gm. T. oraz orzekł o odmowie wymeldowania J. B. z lokalu o wskazanym wyżej adresie. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy. Burmistrz T. na wniosek R. G., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) decyzją z dnia (...) sierpnia 2006 r. orzekł o wymeldowaniu J. B. z lokalu przy ul. (...) w R. R. G. oświadczył, iż J. B. wyprowadziła się ze wskazanego lokalu bowiem otrzymała ustny nakaz sądowy i obecnie mieszka z córką i jej mężem w K. Fakt ten potwierdził Komisariat Policji w T. w piśmie z dnia 29 września 2005 r. Przesłuchana do protokołów w dniach 12 października 2005 r. i 23 czerwca 2006 r. J. B. oświadczył z kolei, iż tylko czasowo przebywa w miejscowości K., gdzie pomaga córce i zięciowi zajmować się domem. Do budynku przy ul. (...) w R. zamierza wrócić po przeprowadzeniu remontu jeżeli pozwoli na to stan jej zdrowia. Ponadto stwierdziła, że nie dostała ustnego nakazu sądowego wyprowadzenia się z przedmiotowego budynku. Miejsce aktualnego przebywania J. B. potwierdził Posterunek Policji w P. wskazując, iż zameldowana jest ona tam na pobyt czasowy od 12 października 2005 r. do 12 października 2006 r. Przeprowadzona w dniu 1 marca 2006 r. kontrola meldunkowa w budynku przy ul. (...) w R. wykazała, iż stan mieszkania wygląda na niezamieszkały od dłuższego czasu. Przesłuchana do protokołu w dniu 5 czerwca 2006 r. B. K. - córka J. B. oświadczyła, iż matka przebywa w szpitalu onkologicznym w W., gdzie czeka na operację. Gdy pozwoli jej na to stan zdrowia przeprowadzi remont i wróci do budynku przy ul. (...) w R. W dniu 28 lipca 2006 r. ponownie przeprowadzono kontrolę meldunkową przy ul. (...) w R. i stwierdzono, że jest opuszczony. W odwołaniu od decyzji Burmistrza T. z dnia (...) sierpnia 2006 r. J. B. podtrzymała swoje wcześniejsze oświadczenia i wyjaśniła, iż wszystkie sprzęty z przedmiotowego budynku zostały przewiezione w bezpieczne miejsce aby uniknąć kradzieży. Powołując się na powołane wyżej okoliczności organ odwoławczy - Wojewoda (...) uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wymeldowania J. B. z lokalu przy ul. (...) w R. stwierdzając, iż nie zaistniał warunek konieczny do wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. J. B. przebywa tylko czasowo u córki, a sama zainteresowana kilkakrotnie podkreślała, że zamierza wrócić do przedmiotowego lokalu. Na decyzję Wojewody (...) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. G. wnosząc o jej zmianę. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż wspólnie z bratem nabył przedmiotową nieruchomość (akt notarialny z dnia (...) lutego 1993 r. Repertorium (...)) po rodzicach J. i M. G. Chcąc uporządkować wszystkie sprawy związane z nabytą nieruchomością skarżący złożył wniosek o wymeldowanie J. B. Skarżący wskazał, iż ani on ani jego brat nigdy nie wyrażali zgody na prowadzenie w ich imieniu prac remontowych w budynku przy ul. (...) w R. przez J. B. - osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tej nieruchomości. Zdaniem skarżącego, oświadczenia złożone przez zainteresowaną i jej córkę B. K. dowodzą tego, że centrum życiowe J. B. zostało przeniesione z miejscowości R. do miejscowości K., gdzie zamieszkuje i pobiera świadczenia emerytalne. Działanie J. B. jest wyłącznie wybiegiem stwarzającym pozory zamieszkania przy ul. (...) w R. W opinii skarżącego zaskarżona decyzja nie zawiera żadnego merytorycznego uzasadnienia prawnego wynikającego z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. IV SA/Wa 2162/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów kpa, a w szczególności jego art. 7, na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Art. 107 kpa natomiast wskazuje na elementy, jakie powinny znaleźć się w decyzji aby można było uznać ją za prawidłową. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem w/w reguł postępowania. Zgodnie z treścią art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym orzeczenie o wymeldowaniu w trybie administracyjnym wymaga ustalenia, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu. W orzecznictwie IV SA/Wa 2162/06 sądowoadministracyjnym i doktrynie utrwalił się pogląd, że dla zaistnienia w/w przesłanki opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter trwały i dobrowolny, (tak też m.in. wyrok NSA z 23.04.2001 r V SA 3169/00 lex 50123) Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy orzekając o odmowie wymeldowania J. B. z lokalu przyjął, że jej wyprowadzenie miało jedynie tymczasowy charakter. Okoliczność ta tj. charakteru zamieszkiwania J. B. w miejscowości J. - w ocenie Sądu - nie została należycie wyjaśniona przez organ. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z treścią art. 8 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności: 1) wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego; 2) pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych; 3) odbywanie czynnej służby wojskowej; 4) pobyt w zakładach karnych i poprawczych, i in. Wątpliwości co do charakteru pobytu rozstrzyga właściwy organ gminy (ust.2). Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że organ nie wskazał, na jakiej podstawie uznał, że pobyt uczestniczki w J. ma charakter jedynie tymczasowy. Należy jedynie domniemywać, że ustalenia w tym zakresie organ poczynił w oparciu o zeznania zainteresowanej oraz jej córki, a zatem, że tym zeznaniom dał wiarę. Jednocześnie jednak nie zweryfikował ich treści z przeciwstawnymi oświadczeniami wielu osób jak również dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy a zatem nie wskazał, dlaczego pozostałym dowodom odmówił wiarygodności. Organ nie ustosunkował się także do zarzutów skarżącego, co do tego, że deklaracja uczestniczki dokonywania remontu w przedmiotowym lokalu jest gołosłowna albowiem nie posiada ona tytułu własności do budynku a on ani pozostali współwłaściciele nie wyraża zgody na jakiekolwiek remonty przez w/w. IV SA/Wa 2162/06 Dla wiarygodności oświadczenia w tym zakresie organ winien również wyjaśnić na ile stan zdrowia J. B. pozwoliłby na wykonywanie czy choćby nadzorowanie prac remontowych. W konsekwencji zatem - skoro organ przyjął, że pobyt J. B. w J. ma jedynie charakter tymczasowy to winien wskazać z jakimi okolicznościami związana jest ta "tymczasowość" to jest czy zamieszkiwane wraz z córką i jej rodziną spowodowane jest potrzebą pomocy przy prowadzeniu domu, a jeśli tak jakiego rodzaju czynności tam wykonuje. Ustalenia te są niezbędne dla oceny, czy pobyt ten ma charakter stały czy tymczasowy. Wprawdzie, jak wynika z zeznań J. B. i jej córki oraz zaświadczenia lekarskiego uczestniczka wymaga leczenia onkologicznego jednakże organ nie poczynił żadnych ustaleń, co do tego czy w związku z tym wymaga ona stałej opieki osób drugich a jeśli tak to czy ta właśnie okoliczność pozostaje w związku z zamieszkiwaniem J. B. w miejscowości J. W konsekwencji zatem organ nie wyjaśnił (ustalenia w tym zakresie nie znalazły odzwierciedlenia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia) czy zamieszkiwanie wraz z córką i jej rodziną poza miejscem stałego zameldowania miało rzeczywiście charakter tymczasowy czy stały. Zgodnie bowiem z art. 7 w/w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem. Obowiązkiem organu będzie zatem wyjaśnienie czy deklaracje powrotu do R. nie są jedynie gołosłowne, biorąc pod uwagę stan zdrowia uczestniczki oraz stan lokalu w R. Nie może przy tym ujść uwadze organu, że jego obowiązkiem jest ustalenie charakteru opuszczenia lokalu w dacie wydawania decyzji w przedmiocie wymeldowania, nie istotny jest zatem "zamiar" z jakim osoba zameldowana opuszczała miejsce pobytu stałego. Nie bez znaczenia dla oceny charakteru pobytu w miejscowości J. jest również to, że - jak sama zeznała-rzeczy zostały zabrane z mieszkania przy (...) i przewiezione w "bezpieczne miejsce". Na marginesie jedynie należy przypomnieć, że istotą postępowania w niniejszej sprawie jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu J. B. Tylko po dokonaniu wnikliwej analizy stanu faktycznego będzie możliwa ocena zaistnienia przesłanek wynikających z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. IV SA/Wa 2162/06 Wobec powyższego decyzję Wojewody (...) jako naruszającą prawo należało uchylić. Niniejszy wyrok ma tylko ten skutek, że organy ponownie rozpoznają odwołanie z zastosowaniem reguł postępowania, biorąc pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego toku postępowania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy P.p.s.a.