IV SA/Wa 2164/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-02

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy należy przyznać prawo pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) osobie fizycznej, której miejsce pobytu nie jest znane, w sytuacji gdy nie posiada ona środków na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie fizycznej, której miejsce pobytu nie jest znane, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzasadniono to trudną sytuacją materialną cudzoziemców przebywających w strzeżonych ośrodkach, brakiem możliwości podjęcia legalnej pracy i uzyskania świadczeń, a także faktem, że skarżący przebywał na utrzymaniu państwa polskiego.
Stan faktyczny
Skarżący S. A. złożył skargę do WSA w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców odmawiającą nadania statusu uchodźcy. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na nieznane miejsce pobytu skarżącego, sąd ustanowił dla niego kuratora. Kurator podtrzymał wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na brak wiedzy o sytuacji materialnej skarżącego, ale powołując się na ogólną sytuację cudzoziemców w strzeżonych ośrodkach i trudną sytuację ekonomiczną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. A. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. S. A. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu). Pismem z dnia 23 stycznia 2015 r. organ administracji wystąpił do Sądu o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu S. A. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2164/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 79 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ustanowił dla skarżącego, którego miejsce pobytu nie jest znane, kuratora w osobie M. L. – pracownika [...]. M. L. w piśmie z dnia 19 marca 2015 r. podtrzymała wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Z kolei w dniu 1 kwietnia 2015 r. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu podniosła m. in., że nie posiada wiedzy na temat sytuacji materialnej cudzoziemca. Niemniej jednak z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący wielokrotnie powoływał się na trudną sytuację ekonomiczną, nie pracował. Ponadto z praktyki [...], której M. L. jest pracownikiem wynika, że cudzoziemcy przebywający w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców zazwyczaj nie posiadają funduszy pozwalających im pokryć koszty opłat sądowych oraz pomocy prawnej. Nie mają możliwości podjęcia legalnej pracy ani nie uzyskują świadczeń społecznych. Zazwyczaj też cudzoziemcy ubiegający się o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, uciekają ze swego kraju pochodzenia w obawie o swoje życie lub zdrowie, rzadko posiadają jakiekolwiek znaczące środki finansowe przywiezione z kraju pochodzenia. Stwierdzono, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Zatem podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawane osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z akt sprawy wynika, że skarżący przed wydaleniem z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przebywał w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w B. Znajdował się zatem na wyłącznym utrzymaniu państwa polskiego. Uwzględniając powyższe okoliczności i aktualną sytuację procesową, tj. mając na uwadze, że obecnie miejsce pobytu skarżącego nie jest znane oraz realizując prawo strony do rozpoznania jej sprawy przez niezawisły sąd, należało uwzględnić niniejszy wniosek i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło