IV SA/Wa 2165/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 r. sprawy ze skarg Prokuratora Okręgowego w S. i Szkoły Podstawowej nr 2 w S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) września 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w S. z dnia (...) lutego 2006 r.; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej Szkoły Podstawowej nr 2 w S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 2165/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) grudnia 2004r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w S. na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 ze zm.) zobowiązał pracodawcę tj. Szkołę Podstawową w S. do zwrotu nienależnie wypłaconych S. C. świadczeń w kwocie (...) zł za okres od 01.09.2002r. do 31.12.2004r. oraz odsetek w kwocie (...) zł. W decyzji stwierdzono, że S. C. bezpodstawnie wypłacano emeryturę za ww. okres, co było spowodowane zawyżonym wskaźnikiem podstawy wymiaru wynikającym z zawyżonego stażu pracy. Organ ZUS wskazał, że nie uwzględniono w świadectwie pracy urlopu bezpłatnego i w związku z tym wymagany okres pracy w warunkach szczególnych nie wynosił 20 lat. Od powyższej decyzji przysługiwało zainteresowanemu prawo wniesienia odwołania do sądu powszechnego w terminie jednego miesiąca od otrzymania decyzji. Szkoła Podstawowa w S. nie złożyła odwołania od ww. decyzji, natomiast pismem z dnia (...) czerwca 2005r. wystąpiła ZUS o podjęcie działań w trybie art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych mających na celu uchylenie, zmianę lub stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) grudnia 2004r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w S.. Po zapoznaniu się z tym wnioskiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie podjął jednak postępowania nadzorczego z wniosku Szkoły Podstawowej w S.. W dniu (...) grudnia 2005r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w S. wniósł na podstawie art. 184 k.p.a. sprzeciw od decyzji z dnia (...) grudnia 2004r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w S., żądając stwierdzenia nieważności tej decyzji. Decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997r. nr 56, poz. 357 ze zm.) w zw. z art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2004r. nr 39, poz. 353 ze zm.), poprze;: uznanie, że Szkoła Podstawowa w S. zawyżyła staż pracy S. C., w wyniku czego doszło do wypłaty świadczenia nienależnego. Pismem z dnia (...) stycznia 2006r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. poinformował, że wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z dnia (...) grudnia 2004r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w S., którą zobowiązano Szkołę Podstawową w S. do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń na rzecz S. C.. Decyzją z dnia (...) lutego 2006r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w S., odmówił stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia (...) grudnia 2004r. W uzasadnieniu podano, że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności badanej decyzji, ponieważ prawidłowo uznano, że urlopy bezpłatne i okresy zwolnień lekarskich nie mogły być zaliczone do okresu pracy w szczególnych warunkach. Od powyższej decyzji Prokurator Okręgowy w S. złożył odwołanie. Po zapoznaniu się z tym odwołaniem Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. postanowieniem z dnia (...) czerwca 2006r. sygn. akt (...) stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W.. Decyzją z dnia (...) września 2006r. wydaną z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymano w mocy decyzję z dnia (...) lutego 2006r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w S., odmawiającą stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) grudnia 2004r. zobowiązującej Szkołę Podstawową w S. do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń na rzecz S. C.. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przepis art. 88 Karty Nauczyciela nie był podstawą wydania decyzji z dnia (...) grudnia 2004r. zobowiązującej Szkołę Podstawową w S. do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń na rzecz S. C.. W decyzji tej wyraźnie jako podstawę prawną wskazano art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 ze zm.). Przedmiotem tej decyzji nie była kwestia prawa do emerytury S. C., lecz zobowiązanie pracodawcy do zwrotu nienależnie wypłaconych przez ZUS świadczeń. Przepis art. 88 Karty Nauczyciela był podstawą do wydania decyzji z dnia (...) grudnia 2004r. odmawiającej S. C. prawa do emerytury, która to decyzja skutkowała wydaniem kolejnej decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury z dniem (...) stycznia 2005r. Dopiero kolejną decyzją wydaną jako konsekwencja wcześniejszych decyzji nałożono obowiązek na pracodawcę polegający na zwrocie nienależnie wypłaconych świadczeń. Organ podał również, że prawidłowość wydania decyzji odmawiającej prawa do emerytury na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela była oceniana w postępowaniu odwoławczym przed sądem powszechnym. Wyrokiem z dnia (...) września 2005r. Sąd Okręgowy w S. sygn. akt (...) zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał S. C. emeryturę dopiero na dzień (...) kwietnia 2005r. uznając, że warunki do przyznania emerytury zostały spełnione w tym dniu. W związku z tym organ uznał, że decyzja z dnia (...) grudnia 2004r. zobowiązująca pracodawcę do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń nie była sprzeczna z prawem. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli: Prokurator Okręgowy w S. i Szkoła Podstawowa w S.. Prokurator zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997r. nr 56, poz. 357 ze zm.) w zw. z art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2004r. nr 39, poz. 353 ze zm.) w brzmieniu sprzed 1 lipca 2004r. poprzez uznanie, iż wg stanu na dzień 26 sierpnia 2002r. do okresu pracy o szczególnym charakterze lub szczególnych warunkach nie zaliczało się okresów przebywania na zwolnieniach lekarskich, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z dnia (...) grudnia 2004r. zobowiązująca Szkołę Podstawową w S. do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń. W skardze Szkoły Podstawowej w S. również wskazano na naruszenie art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2004r. nr 39, poz. 353 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w sierpniu 2002r. Wskazano, że istotnie Szkoła popełniła błąd nie wykazując w świadectwie pracy S. C. okresów zwolnień lekarskich i urlopu bezpłatnego, lecz zdaniem skarżącego nie miało to w ówczesnym stanie prawnym znaczenia dla ustalenia prawa do emerytury. Skarżący uznał, że wydanie dnia (...) grudnia 2004r. decyzji zobowiązującej Szkołę Podstawową w S. do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń było w tej sytuacji niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargi Prezes ZUS wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi są zasadne, jednakże z innych powodów, niż w nich wskazano. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i niezależnie od podniesionych w niej zarzutów dokonuje kontroli legalności zaskarżonych aktów. Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji zasadnie wskazano, że przepis art. 88 Karty Nauczyciela nie był podstawą wydania decyzji z dnia (...) grudnia 2004r. zobowiązującej Szkołę Podstawową w S. do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń na rzecz S. C.. W decyzji tej jako podstawę prawną wskazano art. art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 ze zm.). Przedmiotem tej decyzji nie była kwestia prawa do emerytury S. C., lecz zobowiązanie pracodawcy do zwrotu nienależnie wypłaconych przez ZUS świadczeń. Przepis art. 88 Karty Nauczyciela był podstawą do wydania decyzji z dnia (...) grudnia 2004r. odmawiającej S. C. prawa do emerytury, która to decyzja skutkowała wydaniem kolejnej decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury z dniem (...) stycznia 2005r. Dopiero kolejną decyzją wydaną jako konsekwencja wcześniejszych decyzji nałożono obowiązek na pracodawcę polegający na zwrocie nienależnie wypłaconych świadczeń. Jak wynika z akt sprawy prawidłowość wydania decyzji odmawiającej prawa do emerytury na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela była oceniana w postępowaniu odwoławczym przed sądem powszechnym. Wyrokiem z dnia (...) września 2005r. Sąd Okręgowy w S. sygn. akt (...) zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał S. C. emeryturę dopiero na dzień (...) kwietnia 2005r. uznając, że warunki do przyznania emerytury zostały spełnione w tym dniu. W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska skarżących, że decyzją z dnia (...) grudnia 2004r. zobowiązująca Szkołę Podstawową w S. do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń na rzecz S. C. wydana została z rażącym naruszeniem art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997r. nr 56, poz. 357 ze zm.) w zw. z art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2004r. nr 39, poz. 353 ze zm.). Wskazać jednak należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym mającym na celu ustalenie, czy badana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Wymaga to zabiegów procesowych (tj. sprawdzenia prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego) prowadzących do ustalenia czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji spełnione zostały ustawowe wymagania, warunkujące wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. W toku tego postępowania organ ma obowiązek zbadać sprawę w jej całokształcie, co wynika z treści art. 7 i 77 k.p.a. W zaskarżonej decyzji jak też w decyzji ją poprzedzającej organy ZUS działające w trybie nadzoru nie dopełniły tego obowiązku ograniczając się w istocie do stwierdzenia, że decyzją z dnia (...) grudnia 2004r. zobowiązująca Szkołę Podstawową w S. do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń na rzecz S. C. nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997r. nr 56, poz. 357 ze zm.) w zw. z art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2004r. nr 39, poz. 353 ze zm.), ponieważ została wydana na podstawie innego przepisu prawa. Organy nie zbadały natomiast, czy ww. decyzja z dnia (...) grudnia 2004r. wydana na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych nie naruszała w sposób rażący tego właśnie przepisu, który stanowił podstawę do jej wydania. Z akt sprawy nie wynika, że prowadzono w tej kwestii jakiekolwiek ustalenia, co uznać należy za naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).