IV SA/Wa 2166/14

WyrokWSA w Warszawie2015-09-18

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy dotyczący życia rodzinnego cudzoziemca oraz czy wystarczająco zbadał przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja naruszyła przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 75 § 1, 78 § 1, 80, 8, 11 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia kwestii życia rodzinnego cudzoziemca i jego małżonki, która posiadała ochronę uzupełniającą w Polsce, a także poprzez nieprawidłowe ustalenie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w tym zakresie, a jego ustalenia miały charakter dowolny, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący R. M. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, wskazując na obawę przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu działalności własnej i siostrzeńca oraz groźby "zemsty krwi". Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy, uznając, że skarżący nie udowodnił faktycznego prześladowania, a jego emigracja wynikała głównie z sytuacji materialnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak oceny dowodów dotyczących życia rodzinnego z obywatelką posiadającą ochronę uzupełniającą.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźców oraz zasądził od Rady na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Rady do Spraw Uchodźców na rzecz skarżącego R. M. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 2166/14 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].08.2014 r., nr [...] Rada do Spraw Uchodźców (zwana dalej również Radą) - rozpatrując odwołanie wniesione przez pana R. M. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zwanego dalej Szefem Urzędu) z dnia [...].05.2014 r., nr [...] o odmowie: nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz udzielenia zgody na pobyt tolerowany – utrzymała to rozstrzygnięcie w mocy. Cudzoziemiec ten w dniu [...] marca 2013 r. w [...] złożył wniosek o nadanie mu status uchodźcy w RP. Jako powód emigracji i wszczęcia w Polsce procedury uchodźczej wskazał obawę przed pozostawaniem w kraju pochodzenia - Cudzoziemiec zadeklarował, że był obiektem stosowania przemocy fizycznej (bicie) i psychicznej. Ustalono, że Cudzoziemiec wyjechał z kraju pochodzenia na [...] i nie wskazał na jakiekolwiek problemy z przekraczaniem granicy kraju pochodzenia. Nie zadeklarował członkostwa w żadnej partii politycznej, bądź organizacji społecznej, etnicznej lub religijnej Ponadto pan R. M. był skazany wyrokiem sądu i prowadzono wobec niego postępowanie sądowo-administracyjne. Wiązało się to z oskarżeniem o zabójstwo w 2001 r. Podczas składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy pan R. M. oświadczył, iż czuł się prześladowany w kraju pochodzenia i jednocześnie padał ofiarą przemocy fizycznej - był bity i torturowany. Brał udział w działaniach wojennych w I wojnie [...], a następnie na początku II. Z uwagi na deklarowane doświadczenie przemocy fizycznej i psychicznej panu R. M. podczas przesłuchania umożliwiono uczestnictwo psychologa. Dobrowolnie zrezygnował z takiej możliwości. W aktach organu I. instancji znajduje się opinia psychologiczna z dn. [...].04.2013 r. Pan R. M. oświadczył, że mieszkał w od dzieciństwa w G., ale miał odmienne miejsce zameldowania. W [...] pozostali bliscy krewni Cudzoziemca - siostry i bracia (ma ponadto siostrzeńców we [...]). Pan R. M. wyjaśnił, że jego krewni mają pewne problemy z władzami w ojczystej republice - wskazał m.in. na swego młodszego brata oraz siostrzeńca. Cudzoziemiec utrzymywał się z prac dorywczych u osób prywatnych. Wskazując na zasadnicze przesłanki emigracji z kraju pochodzenia ocenił, że doświadczał problemów z dwóch powodów - po pierwsze, z powodu siostrzeńca zaangażowanego w walkę przeciwko strukturom siłowym, a po drugie, z powodu własnego zaangażowania w walkę o niepodległość republiki w latach 1994-2001. Ponadto w 2001 r. Cudzoziemiec został osądzony i skazany na karę 7 lat pozbawienia wolności - po 5 latach został przedterminowo zwolniony. Zarzuty wynikały z faktu nielegalnego posiadania broni i zabójstwa, nie wiedziano o zaangażowaniu w działalność zbrojną. Strona oświadczyła także, że już podczas rozprawy w 2001 r. krewni zamordowanego mężczyzny grozili mu "krwawą zemstą". Pan R. M. dodał też, że w 2012 r. wszczęto postępowanie karne w sprawie Cudzoziemca (przynależność do nielegalnych formacji zbrojnych), ale zostało ono umorzone z powodu przedawnienia. Następnie oświadczył, że później zostało ono wznowione przez [...]. Nie posiadał żadnych dokumentów w tej sprawie - oświadczył, że zwróciła się do brata o przesłanie pocztą dokumentów. Był także wypytywany podczas 2-3 zatrzymań o siostrzeńca, nie pamięta jednak kiedy to miało miejsce. Pan R. M. w dalszej części wywiadu opisał mechanizmy związane z funkcjonowaniem struktur siłowych w republice - m.in. częste zmiany dowódców organów i przypadkowe zatrzymania, a także zatrzymania wynikające z wcześniejszego oskarżenia o nielegalne posiadanie broni. Podczas wywiadu pan R. M., co odnotował organ, wyraźnie stwierdził, że nie czuł się prześladowany w kraju pochodzenia z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej z 1951r.. Cudzoziemiec ocenił, że informował organa władzy o zagrożeniu "krwawą zemstą", ale nie przyniosło to widocznych skutków; opisał także okoliczności utraty domu mieszkalnego, ze sprzedaży którego pozyskane środki przeznaczono na zapłacenie "odszkodowania" rodzinie zabitego mężczyzny. Pan R. M. wyraził obawę, że po powrocie do kraju pochodzenia mógłby zostać oskarżony o terroryzm oraz zemsty krwi ze strony krewnych zabitego. Przed wydaniem decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zbadał ogólną sytuację w regionie/kraju pochodzenia Pana R. M. (Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC oraz Ośrodek Studiów Wschodnich). Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania panu R. M. statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28.7.1951 r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31.1.1967 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 119, poz. 515 i 517), odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i odmówił udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W dniu [...] lipca 2014 r. Cudzoziemiec wystąpił z wnioskiem dowodowym o przeprowadzenie dowodu z zapisów (plik wideo, fotografie) na dysku cd przekazanym przez Stronę, dowodu z wydruku ze stron internetowych, dowodu z zawarcia wyznaniowego związku małżeńskiego i kopii jej karty pobytu na terytorium RP. W dn. [...] lipca 2014r. o przeprowadzenie dowodu z wydruku z dwóch stron internetowych (wskazane w piśmie); poruszono także kwestię ochrony życia rodzinnego z Panią F. A. (obywatelka [...]). Strona wystąpiła ponadto z wnioskiem o wyznaczenie nowego terminu rozpoznania sprawy na dzień [...].9.2014 r. Przekazał także liczne materiały o charakterze medycznym - dotyczące jego układu moczowo-płciowego. W późniejszym czasie R. M. przekazał do Rady do Spraw Uchodźców wezwanie z [...].02.2012 r. do [...] MSW, a także kopię zaświadczenia Ministerstwa Sprawiedliwości [...], zawiadomienie o umorzeniu, postanowienie o umorzeniu z dn. [...].12.2011 r. Rada do Spraw Uchodźców uznała, że pan R. M. nie udowodnił w wystarczający sposób, aby na terytorium [...] i w ojczystej republice był faktycznie prześladowany - o czym zaświadcza jego osobista wypowiedź odnotowana podczas wywiadu w D. - a jego emigracja do Polski wynikała bezpośrednio z działań o charakterze prześladowczym ze strony struktur siłowych w republice lub władz kraju pochodzenia. Przekazane przez pana R.M. oświadczenia - dotyczące ewentualnego zagrożenia nie mogły, w ocenie Rady, zostać uznane za przesłankę do opuszczenia kraju pochodzenia. Jako zasadnicza przesłanka opuszczenia kraju pochodzenia, jawiła się w ocenie Rady, sytuacja materialna Cudzoziemca, który przed wyjazdem do Polski nie pracował etatowo w kraju pochodzenia i utrzymywał się z prac dorywczych, a ponadto w wyniku rodzinnych negocjacji został pozbawiony domu. Co do ewentualnych prześladowań, wynikających z pokrewieństwa z siostrzeńcem będącym współpracownikiem D. U. - w ocenie Rady rozstrzygający jest fakt, że Cudzoziemiec, jak sam przyznał, niewiele wiedział o roli swego siostrzeńca, a ponadto każdorazowo po zatrzymaniu i sprawdzeniu był zwalniany. Trudno w świetle powyższego było przyjąć, że sam fakt pokrewieństwa - o ile zostanie stwierdzony - zaważy na sytuacji Cudzoziemca. Nadto wskazany siostrzeniec ma jeszcze innych krewnych - nikt z nich nie był niepokojony, natomiast młodszy brat pana R. M. był inwigilowany przez funkcjonariuszy struktur siłowych, ale właśnie z powodu odbytego wyroku i aktywności partyzanckiej pana R. M., nie zaś siostrzeńca. Rada nie uznała za faktycznie udowodnione, by z całej rodziny jedynie pan R. M. doznawał prześladowań z powodu siostrzeńca. Przekazane dokumenty w tym "powiestka" i "sprawka" - w ocenie Rady - nie zostały wydane przez uprawnione organa [...]. W przypadku "powiestki" świadczy o tym nieudolny wpis daty (liczba porządkowa miesiąca luty, przerobiona na "fevral"), a także brak pieczęci opatrzonej godłem [...] (jest "sekretariat"). W przypadku "sprawki" seria. ŻD nr [...] brakuje godła [...], natomiast widoczny jest w prawym górnym rogu wpis "formularz B-IL", ponadto w prawym dolnym rogu znajduje się data wytwórni dokumentów ([...]) 1998 r., natomiast dokument wystawiono w styczniu 2006 r. Uwzględniając zmiany prawne w tym okresie jest mało prawdopodobne, aby uprawnione organa [...] posługiwały się tym formularzem we wskazanym okresie. Dalsze materiały przedstawione przez Cudzoziemca pozbawione są oznaczeń instytucji państwowych [...]. Przekazane Radzie zapisy wideo oraz fotografie na płycie CD – organ odwoławczy uznał, że nie mają zasadniczego wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Organ nie zakwestionował zaangażowania siostrzeńca pana R. M. w działalność partyzancką oraz uczestnictwa pana R. M. w ruchu partyzanckim, natomiast uznał, że okoliczności te nie stały się bezpośrednią (lub nawet pośrednią) przesłanką do emigracji z regionu pochodzenia. Przekazane przez Stronę materiały i oświadczenia związane z wystąpieniem życia rodzinnego są - w ocenie Rady - mało wiarygodne. Ponadto Cudzoziemiec wraz z żoną może osiedlić się w innym państwie [...]. Ochrona międzynarodowa nie powinna służyć egalizacji pobytu. Rada oceniła jako zupełnie nie mające wpływu na rozstrzygnięcie dokumenty o charakterze medycznym, dotyczące m.in. bezpłodności czy badań pana R. M.. Dolegliwości te nie uniemożliwiają przemieszczenia się do kraju pochodzenia, zatrudnienia, a ponadto są z powodzeniem leczone na terytorium [...]. W świetle oświadczeń pana R. M. zdarzenia związane z "zemstą krwi" miały miejsce wiele lat temu. W późniejszym czasie Strona podjęła działania mające na celu zakończenie "zemsty krwi". Wbrew opinii samego Cudzoziemca można przypuszczać, że udało się przekonań adwersarzy o odstąpieniu od rewanżu. W ocenie Rady, Cudzoziemiec mógł podjąć próbę osiedlenia się w innej części [...] czy [...] przed emigracją do Polski. Brak dokumentów dotyczących zatrzymań świadczy o nieformalnym zainteresowaniu służb [...] Panem R. M., a tym samym w przypadku migracji wewnętrznej nie stałby się on obiektem prześladowań. Rada uznała, że w przypadku pana R. M., całokształt doznawanych działań struktur siłowych deklarowanych przez niego w istocie w żaden sposób nie wpłynął u Cudzoziemca na podjęcie decyzji o emigracji z kraju pochodzenia. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje, jak wyjaśniła Rada, ze względu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. Pan R. M. w toku postępowania o nadanie statusu uchodźcy w Polsce takich obaw nie wykazał. Jak podała Rada, w Republice [...] istnieją struktury odpowiedzialne za zwalczanie łamania praworządności przez przedstawicieli obecnej administracji [...]. Istnieje i działa wymiar sprawiedliwości oraz Urząd Rzecznika Praw Obywatelskich. Ponadto organom obu instancji znane są przypadki pociągnięcia do odpowiedzialności karnej czeczeńskich funkcjonariuszy organów porządku publicznego i struktur siłowych przez wymiar sprawiedliwości. Władze [...] podejmują skuteczne działania mające na celu ukrócenie praktyk przekraczania kompetencji przez funkcjonariuszy struktur siłowych, łamania prawa, stosowania przemocy oraz podejmowania działań kryminalnych w celu osiągania korzyści majątkowych - w dniu 4.8.2008 r. wyrokiem [...] Rejonowego Sądu w [...] (Czeczenia) dwaj funkcjonariusze ([...] i [...]) zostali skazani na kary pozbawienia wolności 8 i 10 lat za rozboje, porwania oraz zabójstwa. Cudzoziemiec może podjąć próbę osiedlenia się w innej części [...], która jest krajem jego pochodzenia. Rada ocenia, że nie jest on poszukiwany przez władze swego kraju. Ponadto w żaden sposób nie uzasadnił niemożności życia w innym miejscu/regionie kraju pochodzenia. Jak wykazuje raport Ośrodka Studiów [...] nr VII-0632/8/09 z 16.12.2009 r. osoby pochodzące z [...] nie są systemowo i powszechnie prześladowane na terenie innych części [...]. Mogą swobodnie podróżować, osiedlać się, o czym najlepiej świadczy fakt istnienia dużych skupisk diaspory [...] w prawie wszystkich dużych aglomeracjach miejskich [...] Korzystają z pełnej swobody wyznania. Oczywiście proces adaptacji do odmiennych warunków życia dla niektórych jest trudny, a ponadto osiedlając się należy pokonać wiele barier biurokratycznych. Jednak te utrudnienia biurokratyczne dotyczą w równym stopniu [...], jak i przybyszów z innych republik czy krajów wchodzących skład [...] W ocenie Rady, nie ma żadnych rzeczywistych powodów, oprócz zamiaru osiedlenia się na obszarze Unii Europejskiej, powstrzymujących pana R. M. przed reemigracją do kraju pochodzenia. Ponadto Strona może podjąć próbę legalizacji pobytu w Polsce z innych przesłanek (obejmujących obywateli [...]). Rada do Spraw Uchodźców nie znalazła wobec tego podstaw do podważenia konkluzji organu I. instancji, że w stosunku do Strony nie zachodzą przesłanki uzasadniające nadanie jej statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub udzielenia zgody na pobyt tolerowany. We wniesionej skardze R. M.zaskarżonej decyzji zarzucił: a) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: ■ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., tzn. zasady dążenia do prawdy materialnej w postępowaniu administracyjnym, w szczególności poprzez dokonanie pobieżnej jedynie oceny materiałów dołączonych przez niego do akt sprawy w toku postępowania odwoławczego oraz nieprzeprowadzenie - pomimo zgłoszonego w tym przedmiocie żądania - dowodów na potwierdzenie istnienia prawnie chronionego życia rodzinnego prowadzonego przez Cudzoziemca z F. A., ■ art. 80 k.p.a., tzn. zasady swobodnej - nie zaś dowolnej - oceny dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, w szczególności materiałów dotyczących mojego siostrzeńca, z którego osobą wiązały się problemy i represje, które były moim udziałem w kraju pochodzenia, a także materiałów dotyczących życia rodzinnego prowadzonego przeze mnie z F. A., art. 8 w zw. z art 11 k.p.a., tzn. zasady ochrony i pogłębiania zaufania strony postępowania do organów administracji publicznej rozpatrujących jej sprawę, poprzez dopuszczenie do wskazanych powyżej uchybień procesowych. b) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.  ■ art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Poz. 680 ze zm. - dalej: u.u.c.o.), poprzez odmowę uznania wykazywanych przeze mnie w toku postępowania obaw przed prześladowaniem za obiektywnie uzasadnione, ■ art. 15 pkt 2 u.u.c.o., poprzez odmowę uznania represji, które groziłyby mi w kraju pochodzenia za odpowiadające torturom, nieludzkiemu albo poniżającemu traktowaniu, ■ art. 97 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o., poprzez odmowę uznania represji, które groziłyby mi w kraju pochodzenia za naruszające podstawowe wolności i prawa wymienione i gwarantowane przez przepisy Europejskiej konwencji o prawach człowieka, ■ art. 97 ust. 1 pkt 1a u.u.c.o., poprzez odmowę uznania, że nieudzielenie mi zgody na pobyt tolerowany prowadziłoby do naruszenia prawnie chronionego życia rodzinnego, które prowadzę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z ob. [...], której udzielono ochrony uzupełniającej – F. A., które to zatem życie rodzinne (ze względu ha status prawny mojej partnerki oraz niemożność jej powrotu do kraju pochodzenia) nie mogłoby być prowadzone poza granicami RP. Uczestnik postępowania - Stowarzyszenie Interwencji Prawnej na rozprawie przed Sądem oraz w załączniku do protokołu rozprawy podniosło m. in., że jak wskazywał Pan R. M. (m.in. pismo procesowe z dnia [...] lipca 2014 r. / pismo procesowe z dnia [...] lipca 2014 r.) i czego również nie zakwestionował organ odwoławczy – B. A. był osobą blisko związaną z D. U., przywódcą [...] ruchu oporu skierowanego przeciwko federalnym władzom i strukturom [...] i [...] władzom i strukturom republikańskim. Zdaniem Stowarzyszenia, jeżeli przyjąć tę okoliczność, wydaje się prawdopodobnym, że w celu uzyskania informacji o osobach stwarzających realne zagrożenie dla obecnego stanu rzeczy w Republice [...] (B. A. i jego bezpośredni zwierzchnik – D. U.) władze federalne i republikańskie w istocie mogły represjonować pana R. M., mimo iż ten nie posiadał szczególnej wiedzy o swoim siostrzeńcze i jego działalności. Z jednej strony mogło to być motywowane potrzebami konkretnych działań operacyjnych, z drugiej zaś - przypisaniu (jak o tym mowa w art. 14 ust. 3 u.u.c.o.) Skarżącemu poglądów i działalności tożsamej z poglądami i działalnością B. A.. Zdaniem uczestnika postępowania treść, chociażby pisma procesowego z dnia [...] lipca 2014 r. świadczy o tym, że wręcz przeciwnie, pan M. wskazywał w toku postępowania, że członkowie jego rodziny doznawali i nadal doznają w kraju pochodzenia represji, źródłem których - zdaniem pana M. - była tak działalność jego samego, jak i - prawdopodobnie w większym stopniu - działalność jego siostrzeńca. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jego części, dot. zgody na pobyt tolerowany (uzasadnienie zaskarżonej decyzji, str. 17-19), brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do dokonanej przez Radę do Spraw Uchodźców subsumpcji okoliczności faktycznych, dot. prowadzenia przez Pana M. życia rodzinnego w Polsce (choćby w zakresie stwierdzenia, że organ nie uznaje tego faktu za dowiedziony albo, iż prowadzone przez Skarżącego życie rodzinne nie korzysta - ze wskazaniem z jakich powodów – z tej ochrony. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Rady naruszyła przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Rada rozpatrywała niniejszą sprawę pod rządami ustawy z 13.06.2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz. 680). Spoczywał na niej zatem obowiązek - w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie (art. 15 k.p.a.) – powtórnego rozważenia m. in. również i tego, czy nie ma podstaw do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Należy nadmienić, że w postępowaniu odwoławczym Cudzoziemiec złożył pisma procesowe z dnia [...] lipca 2014 r. oraz z dnia [...] lipca 2014 r., w których nadmienił, że pozostaje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku małżeńskim (zawartym w obrządku muzułmańskim) z panią F. A., również obywatelką [...] narodowości [...], która korzysta w Polsce z udzielonej jej w naszym kraju ochrony uzupełniającej. Związek ten został zawarty [...].05.2014 r. Pan M. złożył do akt postępowania najpierw kserokopię, a po otrzymaniu stosownego wezwania z organu odwoławczego - także oryginał dokumentu potwierdzającego zawarty przez niego i przez panią F. A. związek małżeński. Cudzoziemiec wskazał także, iż prowadzi ze swą małżonką wspólne gospodarstwo domowe. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2014 r. zawarł wniosek dowodowy, dotyczący przesłuchania jego i jego małżonki na okoliczność potwierdzenia istnienia relacji, na które Skarżący się powoływał. Wniosek ten zgłoszony w pierwszym, po odwołaniu, piśmie procesowym, w dniu [...] lipca 2014 r., nie mógł być uznany za spóźniony. Wpłynął do Rady na ponad 1,5 miesiąca przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w II. instancji, co trafnie podniosło Stowarzyszenie. Pan R. M. podkreślał w swych wystąpieniach kierowanych do Rady do Spraw Uchodźców, iż z uwagi na udzieloną jego małżonce ochronę uzupełniającą w Polsce - niezależnie od rezultatu dokonanej przez organ II. instancji oceny zasadności objęcia go (z uwagi na okoliczności, dot. indywidualnie jego osoby) ochroną międzynarodową na terytorium RP - życie rodzinne jego i pani F. A. nie mogłoby być prowadzone poza granicami Polski, w szczególności na obszarze [...], dokąd małżonka Skarżącego nie może powrócić. W decyzji z dnia [...].08.2014 r. Rada do Spraw Uchodźców wskazała, iż dopuściła i przyjęła do merytorycznej oceny - dołączone przez Skarżącego - dokumenty, dotyczące przywoływanego przez niego życia rodzinnego, prowadzonego w Polsce (uzasadnienie zaskarżonej decyzji, str. 5, pierwszy akapit). Następnie organ II. instancji wskazał, że przekazane przez Stronę materiały i oświadczenia związane z wystąpieniem życia rodzinnego są w ocenie Rady mało wiarygodne. Rada nadmieniła też, że Cudzoziemiec wraz z żoną może osiedlić się w innym państwie [...]. Stwierdzenia te jednakże nie zostały opatrzone żadnymi rozważaniami i argumentami. Trafnie zatem podniósł uczestnik postępowania, że zagadnienie to nie zostało dostatecznie wnikliwie wyjaśnione, a mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w wyniku czego doszło do naruszenia przez Radę przepisów: art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jej części, dotyczącej zgody na pobyt tolerowany brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do dokonanej przez Radę do Spraw Uchodźców subsumpcji okoliczności faktycznych, dotyczących prowadzenia przez pana M. życia rodzinnego w Polsce (choćby w zakresie stwierdzenia, że organ nie uznaje tego faktu za dowiedziony, albo iż prowadzone przez Skarżącego życie rodzinne nie korzysta - ze wskazaniem z jakich powodów - z ochrony, o której mowa w art. 8 Konwencji rzymskiej). Sformułowanie takiego stanowiska przez Radę, bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego w tym zakresie, można uznać za nieuprawnione i przedwczesne. W efekcie ustalenia Rady w tym przedmiocie mają zatem charakter dowolny. Sąd, z nadesłanych przez Komendanta Straży Granicznej W. protokołów przesłuchań Skarżącego, jego żony oraz jej siostry M. S., przeprowadzonych w zawieszonej sprawie o zobowiązanie Skarżącego do powrotu, powziął informację, że F. A. uległa poważnemu wypadkowi, jej stan zdrowia doznał znacznego uszczerbku i z tego tytułu ma przyznaną i wypłacaną rentę, której część przeznacza na leczenie. Nadto leczy się psychiatrycznie, co potwierdziła jej siostra i prawdopodobnie z tego powodu przysługuje jej ograniczona władza rodzicielska nad jej dziećmi, również zamieszkałymi w W.. Wobec tego, w razie ustalenia, że nie jest to małżeństwo fikcyjne, stanowisko Rady, że małżonkowie mogą przenieść się do innego kraju [..] - bez ustalenia aktualnego stanu zdrowia pani F. A. oraz zakresu koniecznego leczenia i jego dostępności - nie było uprawnione, jako przedwczesne. Nieustalenie wskazanych okoliczności przez Radę musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazany art. 97 ust. 1 pkt 1 a u.u.c.o. stanowił, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie, naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Cudzoziemiec wskazał, iż prowadzi ze swą małżonką wspólne gospodarstwo domowe, a w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2014 r. zawarł wniosek dowodowy, dot. przesłuchania ich obojga na okoliczność potwierdzenia istnienia relacji, na które Skarżący się powoływał. Pan R. M. podkreślał w swych wystąpieniach kierowanych do Rady do Spraw Uchodźców, iż jego małżonce udzielono ochrony uzupełniającej w Polsce. Obecnie zaś ma prawo pobytu stałego. Brak wnikliwego rozpatrzenia przez Radę wskazanych okoliczności skutkował uchyleniem zaskarżonej decyzji, zwłaszcza wobec faktu, że instytucja zgody na pobyt ze względów humanitarnych, która zastąpiła zgodę na pobyt tolerowany jest niemal z nią tożsama (art. 348 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - Dz. U. poz. 1650 ze zm.). Należy nadto zaznaczyć, że Rada nie wykazała na jakiej podstawie wywnioskowała, iż z całej rodziny jedynie pan R. M.doznawał prześladowań z powodu działalności jego siostrzeńca. Pan M. w toku postępowania wskazywał, że członkowie jego rodziny doznawali i nadal doznają w kraju pochodzenia represji, źródłem których - zdaniem pana M. - była tak działalność jego samego, jak i - prawdopodobnie w większym stopniu - działalność jego siostrzeńca. Wskazane uchybienia procesowe mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podniesione kwestie nie zostały dotychczas prawidłowo wyjaśnione i ustalone przez organ odwoławczy, w kontekście informacji podanych przez Stronę w pismach procesowych z dnia [...] lipca 2014 r. oraz z dnia [...] lipca 2014 r. Winny zatem zostać wnikliwie wyjaśnione w ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie Skarżącemu uiszczonego wpisu rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie rozpoznając sprawę należy zastosować się do wskazań i oceny prawnej w nim zawartych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło