IV SA/Wa 2166/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-14

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Katarzyna Golat, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło nakazać Województwu wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w postaci wpustu ulicznego do kanalizacji deszczowej, mimo że prace te miały być wykonane w pasie drogowym drogi wojewódzkiej, a Województwo argumentowało, że narusza to przepisy ustawy o drogach publicznych i prawo budowlane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo nałożyło na Województwo obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Zastosowanie art. 29 Prawa wodnego było uzasadnione stwierdzonymi zmianami stosunków wodnych spowodowanymi przebudową drogi, które negatywnie wpływały na sąsiednią nieruchomość. Sąd uznał, że przepisy ustawy o drogach publicznych i prawa budowlanego nie wykluczały zastosowania Prawa wodnego w tej sytuacji, a nałożony obowiązek był precyzyjnie określony i wykonalny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy i nakazała Województwu wykonanie wpustu ulicznego do kanalizacji deszczowej w celu odprowadzenia wód opadowych z sąsiedniej działki, która była podtapiana po przebudowie drogi wojewódzkiej. Województwo wniosło skargę, argumentując, że nakazane czynności dotyczą budowli drogowej i naruszają przepisy ustawy o drogach publicznych oraz prawa budowlanego, a także że organ nie zbadał interesu społecznego i słusznego interesu strony. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO), po rozpatrzeniu odwołania Województwa [...], reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Wójta Gminy [...] z 4 września 2017 r. nr [...], w której nakazano Województwu [...] – jako właścicielowi drogi wojewódzkiej nr [...], działka ewid. nr [...] – wykonania urządzeń zapobiegających szkodom – wykonanie na zjeździe z działki nr [...] wlotu w postaci wpustu ulicznego do kanalizacji deszczowej biegnącej w drodze wojewódzkiej nr [...], zapewniającego odpływ wód opadowych, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i nakazało Województwu [...] – właścicielowi drogi wojewódzkiej [...], działka ewid. nr [...], położona w miejscowości [...], gm. [...] – wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom – to jest wykonanie na zjeździe z działki nr [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...], wlotu w postaci wpustu ulicznego do kanalizacji deszczowej biegnącej w drodze wojewódzkiej [...], zapewniającego odpływ wód opadowych. Korytko ściekowe, jako urządzenie zapobiegające szkodzie, jest ogólnie dostępnym elementem betonowym lub wykonanym z tworzywa sztucznego. Odprowadzenie wód zapewni rurociąg PCV o długości 4 m i średnicy 110 mm. Włączenie do kolektora kanalizacji deszczowej nastąpi przez otwór w górnym sklepieniu kolektora kanalizacyjnego (400 mm). Wlot i rurociąg należy wykonać po terenie zielonym, zgodnie z rzędnymi oraz przebiegiem przedstawionym na załącznikach graficznych 1, 2 i 3. Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco. Wójt Gminy [...], ponownie rozpoznając sprawę wszczętą 20 kwietnia 2016 r. na wniosek [...] w sprawie zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich na wysokości działki oznaczonej geodezyjnie w obrębie [...] nr [...], spowodowanej likwidacją rowu biegnącego równolegle z drogą wojewódzką nr 802, działka ewid. nr [...], decyzją z [...] września 2017 r. nr [...] nakazał Województwu [...] – jako właścicielowi drogi wojewódzkiej [...], działka ewid. nr [...] – wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom – wykonanie na zjeździe z działki nr [...] wlotu w postaci wpustu ulicznego do kanalizacji deszczowej biegnącej w drodze wojewódzkiej nr [...], zapewniającej odpływ wód opadowych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z opinii biegłego wynika, że zabudowa rowu bez nazwy biegnącego wzdłuż wspólnej granicy działek nr [...] i [...] rurociągiem kanalizacji deszczowej zatrzymała naturalny (niezorganizowany) odpływ nadmiaru wód opadowych lub roztopowych z działki nr [...]. Odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] września 2017 r. złożyło Województwo [...], reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając, że Organ nie wyjaśnił, kto jest właścicielem gruntu sąsiedniego. Podniesiono także, że sentencja decyzji narusza art. 29 ustawy Prawo wodne, ponieważ zobowiązuje do wykonania bliżej nieokreślonego obowiązku, zaś art. 29 ust. 3 ustawy nie może stanowić podstawy do czynności, które są wykonywane w pasie drogowym drogi wojewódzkiej, z uwagi na treść art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy o drogach publicznych (dalej u.d.p.). Wskazano również, że droga wojewódzka została oddana do użytkowania na podstawie stosownych decyzji administracyjnych, które wskazują na legalność i prawidłowość rozwiązań technicznych. Podkreślono przy tym, że nałożony obowiązek jest niewykonalny, gdyż w sposób nieuprawniony zobowiązuje podmiot, który nie jest odpowiedzialny za utrzymanie zjazdu, do wykonania na tym zjeździe określonych urządzeń. Podniesiono, że Organ dopuścił się istotnego naruszenia w ustaleniach faktycznych, ponieważ rów był urządzeniem odwadniającym drogę publiczną. Postępowaniu zarzucono także błędy proceduralne, tj. niewłaściwe zawiadomienie o czynnościach dowodowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] z [...] września 2017 r. i nakazało Województwu [...] – właścicielowi drogi wojewódzkiej [...], działka ewid. nr [...], położona w miejscowości [...], gm. [...] – wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom – to jest wykonanie na zjeździe z działki nr [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...], wlotu w postaci wpustu ulicznego do kanalizacji deszczowej biegnącej w drodze wojewódzkiej [...], zapewniających odpływ wód opadowych. Korytko ściekowe, jako urządzenie zapobiegające szkodzie, jest ogólnie dostępnym elementem betonowym lub wykonanym z tworzywa sztucznego. Odprowadzenie wód zapewni rurociąg PCV o długości 4 m i średnicy 110 mm. Włączenie do kolektora kanalizacji deszczowej nastąpi przez otwór w górnym sklepieniu kolektora kanalizacyjnego (400 mm). Wlot i rurociąg należy wykonać po terenie zielonym, zgodnie z rzędnymi oraz przebiegiem przedstawionym na załącznikach graficznych 1, 2 i 3. W uzasadnieniu decyzji SKO odniosło się do styku regulacji art. 29 ustawy Prawo wodne z art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy o drogach publicznych, wskazując, że w orzecznictwie przyjmuje się, że odprowadzanie wód deszczowych do rowu przydrożnego z terenów przyległych nie jest objęte dyspozycją przepisu art. 39 ust. 3 u.d.p., a przez to nie dotyczy tego rodzaju sytuacji zakaz określony w pkt 9 tego przepisu. Podniesiono, że w akt sprawy znajduje się opinia sporządzoną przez biegłego – specjalistę do spraw prawa wodnego inż. [...], której przedmiotem były bezpośrednio graniczące ze sobą działki nr [...] i [...]. Biegły ustalił, że: spływ wód opadowych lub roztopowych na analizowanym terenie jest grawitacyjny i zgodny z naturalnym nachyleniem terenu, w kierunku na zachód, to jest w stronę drogi wojewódzkiej [...]; przed przebudową drogi wojewódzkiej [...] odpływ wód opadowych lub roztopowych z działki [...] był grawitacyjny i w sposób niezorganizowany (naturalny) następował do rowu biegnącego wzdłuż drogi. Zdaniem biegłego, w związku z przebudową drogi i budową chodnika wraz z kanalizacją deszczową doszło do zmiany stosunków wodnych, ponieważ skanalizowanie rowu biegnącego w ciągu drogi nr [...] przyczyniło się do zalewania przyległej nieruchomości, w wyniku czego na nieruchomości nr [...] na powierzchni ok. 200m2 powstaje zastoisko wody o średniej głębokości ok. 0,25 m. Biegły zaproponował wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci wpustu umożliwiającego odprowadzenie nadmiaru wód z działki nr [...] do kanalizacji deszczowej, biegnącej w działce nr [...]. Kolegium zleciło Organowi I. instancji uzupełnienie materiału dowodowego o przeprowadzenie trzykrotnych oględzin analizowanych nieruchomości (z zapewnieniem udziału w tych oględzinach stronom postępowania), jak również dowodu z uzupełniającej opinii biegłego, który miał przeprowadzić ponowne oględziny nieruchomości, wykonać pomiary poziomu terenu na nieruchomościach nr [...] i [...], dokładnie określić lokalizację wlotu w postaci wpustu ulicznego, podać szczegółowe warunki realizacji wpustu, ustalić, czy istnieje możliwość zastosowania innego rozwiązania, niż proponowane w opinii, które byłoby równie skuteczne, sporządzenie szczegółowej mapy z naniesieniem rzędnych terenu wszystkich analizowanych nieruchomości, jak również sporządzenie szkicu sytuacyjnego. Organ I. instancji przeprowadził oględziny 18 grudnia, 21 grudnia i 28 grudnia 2017 r., z których, nie wynikało, aby w dniu ich przeprowadzenia woda tworzyła zastoiska na działce nr [...], jednakże oględziny były przeprowadzane w dniach, kiedy nie występowały opady. Organ I. instancji ustalił, że ukształtowanie terenu działki nr [...] to pochylenie działki w kierunku drogi wojewódzkiej. SKO podkreśliło, że z opinii uzupełniającej z grudnia 2017 r. wynika, że zaproponowane rozwiązanie umożliwiające odprowadzenie nadmiaru wód opadowych z części terenu działki nr [...] jest rozwiązaniem optymalnym i ekonomicznie uzasadnionym oraz nie wpłynie negatywnie na przepływ wód kolektorem deszczowym. Biegły ponadto dokonał pomiarów rzędnych terenu, z których to wynika w sposób bezsporny, że teren nieruchomości nr [...] znajduje się poniżej rzędnych terenu działki nr [...]. Z mapy obrazującej kierunek spływu wód wynika, że zmienił się kierunek spływu wód opadowych po wykonaniu inwestycji drogowej na granicy działek nr [...] oraz [...], ponieważ po wykonaniu przebudowy drogi woda z działki [...] spływa w kierunku działki [...] (pierwotnie spływała w kierunku południowo-wschodnim). Ponadto do akt sprawy wpłynęła uzupełniająca opinia ze stycznia 2018 r., w której wyjaśniono, że rurociąg ma mieć przebieg o długości 4 m. W ocenie SKO, niemożliwym byłoby nakazanie właścicielowi nieruchomości przywrócenia jej do stanu poprzedniego, ponieważ byłoby nieracjonalne m.in. z ekonomicznego punktu widzenia. Dlatego też SKO zwróciło się do [...] o wskazanie, czy wyrażają zgodę na ewentualne usytuowanie, przez podmiot zobowiązany do wykonania obowiązków, w obrębie działki [...], stanowiącej ich własność, korytka ściekowego we wjeździe na nieruchomość oraz fragmentu rury PCV 0110, zgodnie z opinią (oraz opiniami uzupełniającymi) sporządzoną przez biegłego [...]. W piśmie z 2 marca 2018 r. [...] wskazali, że wyrażają zgodę na wykonanie tych prac. W ocenie SKO, biegły trafnie uznał, że skoro w obrębie przedmiotowego kolektora były już stosowane tego rodzaju rozwiązania (wpusty), to nie było konieczności do wskazywania jego konkretnego rodzaju. Biegły wskazał również, że uwzględnił różnicę poziomów, zaś odmienny przebieg urządzenia powodowałby konieczność rozbioru części zjazdu z jezdni na działkę nr [...], wykonanego z kostki betonowej oraz rozbiórkę utwardzenia pod tą kostką, które to rozwiązywanie byłoby droższe. Zadaniem Kolegium, trafnie uznał Organ I. instancji, że wystąpiły przesłanki upoważniające do nałożenia na właściciela działki nr [...] obowiązków, o których mowa w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, jednakże zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że określony przez Wójta Gminy [...] w decyzji z [...] września 2017 r. obowiązek mógłby okazać się niemożliwy do wykonania, gdyż był określony zbyt ogólnie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...] wywiodło w piśmie z 12 lipca 2018 r. Województwo [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...], reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: I. przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a §1, art. 16 §1 i art. 19 k.p.a. na skutek: wybiórczego i niepalnego nabrania materiału dowodowego z pominięciem istotnych okoliczności sprawy a mianowicie, że nakazane czynności odnosi się do budowli jaką jest droga publiczna; braku rozważenia w ocenie Organu, czy nakazane czynności odpowiadają interesowi społecznemu i czy nie naruszają słusznego interesu Skarżącego i nie zbadaniu tegoż interesu; braku rozważenia przez Organ okoliczności trwałości decyzji innego organu, który wydał decyzję w przedmiocie budowy drogi z określonymi rozwiązaniami techniczno-budowlanymi, w tym decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2010 r. nr [...] zezwalającej na realizację inwestycji drogowej; orzeczenia w sprawie, która należy do właściwości innego organu w zakresie przebudowy drogi wojewódzkiej, tj. Wojewody [...], co do funkcjonującego odwodnienia drogi wojewódzkiej; braku wyjaśnienia okoliczności i tytułu własności gruntu stanowiącego pas drogowy drogi wojewódzkiej i następnie zobowiązanie osoby, co do której organ nie wykazał tytuł własności jako tej która jest zobowiązana do wykonania obowiązku wskazanego decyzji; nierozważenia przez Organ i niewyjaśnienie okoliczności wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, niszczenia lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie trwałości na skutek nakazanego przez Organ wykonania urządzeń i pominięcie zasięgnięcia w tym zakresie opinii biegłego z zakresu budownictwa drogowego; II. przepisów prawa materialnego: polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 39 pkt 9 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a także pominięciu w ocenie prawnej czy nakazanie wykonania określonych w decyzji urządzeń mogłoby wpłynąć na bezpieczeństwo ruchu drogowego, niszczenia lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości na skutek nakazanego przez Organ wykonania urządzeń. W piśmie stanowiącym uzupełnienie skargi z 13 lipca 2018 r. wskazano również na naruszenie przepisów postępowania na skutek: pominięcia w ocenie prawnej rozstrzygnięcia ważnej i ostatecznej decyzji w przedmiocie rozbudowy drogi nr 802, co do domniemania jej prawidłowości w zakresie skutków w tym skutków w zakresie norm dotyczących gospodarki wodnej; przyjęcia, że organ wydający zaskarżoną decyzję może ingerować w rozstrzygnięcie innego organu w zakresie konstrukcji odwodnienia drogi wojewódzkiej; błąd w ustaleniach faktycznych Organu polegający na przyjęciu, że odprowadzanie wód opadowych z nieruchomości sąsiadującej z drogą do rowu przydrożnego jest naturalnym spływem wody a następnie oparcie na tak błędnie ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcia przez organ. Ponadto podniesiono także naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 29 ust. 1-3 ustawy Prawo wodne, na skutek przyjęcia, że Skarżący spowodował zmianę stanu wody na gruncie, w taki sposób, że wpłynęło to na grunty sąsiednie i w konsekwencji, że zaistniały okoliczności uzasadniające nakazanie właścicielowi gruntu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, kiedy Skarżący wykonywał swoje czynności w formie rozbudowy drogi w oparciu o ważną i ostateczną decyzję właściwego organu w zakresie wykonania odwodnienia drogi publicznej – drogi wojewódzkiej, oraz art. 61 ust. 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne poprzez przyjęcie, że na właścicielu nieruchomości sąsiadującej z drogą publiczną nie ciąży zakaz odprowadzania ścieków z tej nieruchomości na drogę publiczną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga Województwa [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] jest niezasadna. Podniesione w niej argumenty nie zasługiwały bowiem na uwzględnienie, a Sąd działając z urzędu nie stwierdził istnienia takich jej wad, które winny skutkować wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Jednocześnie Sąd przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Organ II. instancji, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne przytaczanie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...] uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy [...] z [...] września 2017 r. nr [...] i nakazująca Województwu [...] – właścicielowi drogi wojewódzkiej [...], działka ewid. nr [...], położona w miejscowości [...], gm. [...] – wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom – to jest wykonania na zjeździe z działki nr [...], położonej w miejscowości Pogorzel, gm. Siennica, wlotu w postaci wpustu ulicznego do kanalizacji deszczowej biegnącej w drodze wojewódzkiej [...], zapewniających odpływ wód opadowych. Korytko ściekowe, jako urządzenie zapobiegające szkodzie, jest ogólnie dostępnym elementem betonowym lub wykonanym z tworzywa sztucznego. Odprowadzenie wód zapewni rurociąg PCV o długości 4 m i średnicy 110 mm. Włączenie do kolektora kanalizacji deszczowej nastąpi przez otwór w górnym sklepieniu kolektora kanalizacyjnego (400 mm). Wlot i rurociąg należy wykonać po terenie zielonym, zgodnie z rzędnymi oraz przebiegiem przedstawionym na załącznikach graficznych 1, 2 i 3. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm. - dalej Prawo wodne). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie do stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3). Z brzmienia tego przepisu wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela nieruchomości jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie i kierunku jej spływu ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz obowiązek prawny usunięcie wszelkich przeszkód i zmian powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają one na grunty sąsiednie. Przy czym w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że do spraw związanych z badaniem stosunków wodnych niezbędna jest opinia biegłego. Wiadomości specjalne są bowiem konieczne w sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zasób wiadomości i doświadczenia życiowego osób posiadających wykształcenie ogólne (organ administracji z reguły nie dysponuje wiadomościami specjalnymi z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, czy melioracji wodnych). Wskazać również należy, że w świetle art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, to obowiązkiem organu, a nie biegłego, jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego sprawy celem ustalenia, czy w sprawie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dlatego dopuszczając dowód z opinii biegłego, organ winien mieć na uwadze, że biegły nie jest powołany do ustalania stanu faktycznego sprawy, lecz do naświetlania i wyjaśniania okoliczności z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Jest on zatem "pomocnikiem" organu zarówno w ustaleniu, jak i ocenie stanu faktycznego sprawy. Dowód z opinii biegłego podlega zaś – tak jak każdy inny dowód – ocenie organu z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności organ ma ponadto do dyspozycji cały wachlarz przewidzianych prawem środków dowodowych, na czele z dowodem z oględzin i z zeznaniami świadków. W rozpatrywanej sprawie obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...], nałożony na Województwo [...] jako właściciela działki nr [...], stanowiącej publiczną drogę wojewódzką nr [...], wynikał z ustaleń poczynionych przez biegłego – specjalistę do sprawa prawa wodnego inż. [...] (w opinii z lipca 2017 r. sporządzonej w [...]). Podstawą nałożenia tego obowiązku było stwierdzenie przez biegłego przyczynienia się przebudowy drogi nr [...] i związanej z tym budowy chodnika wraz z kanalizacją deszczową w ciągu drogi, do zatrzymania naturalnego odpływ nadmiaru wód opadowych lub roztopowych z działki nr [...]. W efekcie tego powstała szkoda, tj. brak możliwości racjonalnego zagospodarowania działki nr [...], zawilgotnienie fundamentów zabudowań, rozmywanie się dojazdu do nieruchomości, uniemożliwienie dojścia i dojazdu do nieruchomości oraz ponoszenie nieuzasadnionych kosztów związanych z wypompowywaniem wody z tej działki. Organ II. instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, mające na celu ustalenie charakteru i zakresu obowiązku, który winien zostać nałożony na Województwo [...], jak również okoliczności dotyczących samego postępowania. W tym celu zlecił przeprowadzenie oględzin, uzupełniających dowodów z opinii biegłego, a także poczynił ustalenia w zakresie udzielenia zgody przez właścicieli na wykonanie prac w obrębie działki nr [...]. W ocenie Sądu, Organ prowadząc kontrolowane postępowanie zasadnie posłużyły się dowodami w postaci opinii biegłego i oględzin, a następnie nie przyjął bezkrytycznie sporządzonych w sprawie opinii, lecz dokonał ich oceny, konfrontując je z całością materiału dowodowego oraz zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. W tym stanie rzeczy nie sposób kwestionować, że Organ nie tylko wnikliwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, gdyż ustalił jaki faktycznie wpływ na te stosunki wodne w obrębie przedmiotowych nieruchomości miała przebudowa drogi wojewódzkiej nr [...] i likwidacja rowu biegnącego wzdłuż wspólnej granicy działek [...] i [...], ale merytoryczne rozstrzygnięcie oparto również o opinię sporządzoną przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami w badanym zakresie. Skoro zatem w ten sposób zgromadzony materiał dowodowy wyraźnie wskazywał, że na badanym obszarze miało miejsce naruszenie tych stosunków ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich, to zasadnie przyjął Organ, że zaszły przesłanki do zastosowania art. 29 Prawa wodnego i nałożenia obowiązków opisanych w sentencji zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, rozstrzygnięcie to zostało wydane przez właściwy organ administracji publicznej (por. art. 23 ust. 3 Prawa wodnego w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a.). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela bowiem stanowisko Organu, że ustalenia stanu faktycznego wskazują negatywne oddziaływanie działki nr [...] na grunt sąsiedni, polegające na podtapianiu działki nr [...]. Ponadto Organ II. instancji prawidłowo przyjął, że sentencja decyzji Wójta Gminy [...] z [...] września 2017 r. zbyt ogólnikowo określała obowiązek nałożony na Skarżącego na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego i słusznie zmienił decyzję I. instancji w tym zakresie. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji precyzyjnie określa obowiązek wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, czyniąc zadość ratio legis ustawy Prawo wodne, tj. zapewniając efektywność dyspozycji art. 29 Prawa wodnego, możliwość wykonalności decyzji i ewentualnego przymuszenia do jej wykonania w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tego względu, w ocenie Sądu, w tym zakresie nie można postawić Organowi zarzutu naruszenia art. 29 Prawa wodnego, jak również art. 7 i art. 19 k.p.a. Co zaś się tyczy art. 7a § 1 k.p.a., to przepis ten nie znajduje zastosowania do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), czyli przed 1 czerwca 2017 r., a z takim postępowaniem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd uznał również za nieuzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.), który zabrania dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się odprowadzania wody i ścieków z urządzeń melioracyjnych, gospodarskich lub zakładowych do rowów przydrożnych lub na jezdnię drogi. Z brzemienia tego przepisu wynika zakaz odprowadzania wody i ścieków z urządzeń melioracyjnych, gospodarskich lub zakładowych do rowów przydrożnych lub na jezdnię, nie zaś naturalnego kształtowania stosunków wodnych na danym terenie i swobodnym, bez ingerencji, spływie wody powierzchniowej. Nietrafnie zatem Skarżący zarzuca, że w kontrolowanym postępowaniu został naruszony ten przepis, ponieważ, jak wskazano uprzednio, z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że do zmiany stosunków wodnych doszło w związku z przebudową drogi wojewódzkiej nr 802. W miejscu istniejącego rowu została wykonana kanalizacja deszczowa odbierająca wodę tylko z powierzchni drogi, skanalizowanie zaś rowu biegnącego w ciągu drogi nr 802 stało się przyczyną zalewania sąsiedniej nieruchomości nr [...], ponieważ w momencie wykonania inwestycji w postaci przebudowy drogi i likwidacji rowu, naturalny spływ wody został zahamowany i woda z działki nr [...] nie miała naturalnego ujścia. Uprawnione wydaje się więc twierdzenie, że to przebudowa drogi wojewódzkiej nr [...] stanowiła w istocie o naruszeniu art. 39 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy, a więc to nie Organ (lub inna strona postępowania) dopuściły się naruszenia tego przepisu. Sam fakt, że prace te zostały wykonane w oparciu o ostateczną decyzję innego organu administracji publicznej, nie zezwala na podzielenie argumentacji Skarżącego. Niezasadny okazał się zatem również zarzut naruszenia art. 16 k.p.a. Sąd przyjmuje bowiem za własny pogląd Organu, że nie można uznać, iż dopuszczalne jest każdorazowe naruszenie przepisów ustawy Prawo wodne poprzez wykonanie czynności, wynikających z wydanych decyzji, przez co następnie nie mogłyby zostać wzruszone w innych postępowaniach administracyjnych, z uwagi na usankcjonowanie wcześniejszą, ostateczną decyzją administracyjną, wydaną w innej sprawie. Sąd zauważa również, że z ustaleń poczynionych w opiniach wynika, iż wskazane rozwiązanie wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom nie spowoduje zagrożenia dla tej drogi, ponieważ w jej obrębie znajdują się już tego rodzaju urządzenia. Przy czym z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie nie miały zastosowania ani przepisy ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ani ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nie istniała konieczność powoływania biegłego w zakresie budownictwa drogowego, czego oczekiwał Skarżący. Ponadto wbrew twierdzeniom Skarżącego, nałożenie obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom nie stanowi sankcji administracyjnej, lecz stanowi działanie służące usunięciu negatywnych skutków, wynikających z naruszenia stosunków wodnych. W ocenie Sąd, nie doszło przy tym do naruszenia zakresu uznania administracyjnego. Organ II. instancji rozważył bowiem zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes Skarżącego, oraz w sposób przekonujący wyjaśnił wybór urządzenia zapobiegającego szkodom, wskazując, że nie wpłynie ono negatywnie na przepływ wód i nie wymaga naruszania wykonanej już infrastruktury, wobec czego jest ono optymalne i ekonomicznie uzasadnione. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art.151 p.p.s.a., orzekał jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło