IV SA/Wa 2167/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Rada do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat M. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. M. H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że postępowanie statusowe wszczęte zostało na wniosek M. H. - obywatela A., deklarującego narodowość [...], urodzonego dnia [...] stycznia 1991 r. w B. (A.). Wniosek został złożony po tym, jak M. H. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w R., w związku z nielegalnym pobytem na terytorium RP i na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] marca 2012 r. sygn. akt [...] umieszczony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców i Areszcie w Celu Wydalenia w B. We wniosku o nadanie statusu uchodźcy M. H. wskazał, że zasadniczym powodem opuszczeniem kraju pochodzenia była chęć pozostania w Europie i chodzenie do szkoły, jak również tocząca się w A. wojna. Podczas przesłuchania statusowego przed organem pierwszej instancji M. H. wyjaśnił, że w 2004 r. wraz z matką i rodzeństwem wyjechał do Iranu. Powodem wyjazdu był rodzinny spór o ziemię, w którym życie stracił jego ojciec, a także obawa przed krewnymi, którzy zajęli ziemię. W kraju pochodzenia M. H. nigdy nie był zatrzymany, aresztowany, sądzony, skazany wyrokiem ani poddawany przemocy, nie brał udziału w działaniach wojennych. Nie należał do żadnej partii, organizacji politycznej, religijnej czy etnicznej. W postępowaniu przed organem odwoławczym, skarżący nie przedstawił nowych okoliczności mogących świadczyć o grożących zindywidualizowanych zagrożeniach w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Natomiast z informacji Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców wynika, że prowincja B., w której od urodzenia mieszkał M. H. jest jedną z najbezpieczniejszych prowincji w A.. Na tym terenie od lat nie toczą się żadne działania wojenne, ani konflikty i napięcia na tle etnicznym. Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i uznała, że nie może być przyznana ochrona międzynarodowa M. H. W ocenie organu M. H. nie wykazał zasadności obawy przed prześladowaniem go przez organa władzy publicznej w A. bądź inne podmioty wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 2-3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. nr 189, poz. 1472 ze zm.) ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych. Ponadto organ uznał, że nie występują przesłanki uzasadniające przyznanie ochrony uzupełniającej. Z zebranego materiału nie wynika, aby M. H. w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mógłby być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania krzywdy w rozumieniu art. 15 powołanej ustawy. Organ nie znalazł również podstaw do wyrażenia zgody na pobyt tolerowany dla M. H., z przyczyn o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. M. H. złożył skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2012 r. i wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 13, art. 15 i art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów postępowania poprzez niedopełnienie przez organ obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, dalej "k.p.a.". Uzasadniając skargę M. H. podniósł, że organy orzekające w sprawie nie podjęły korków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, tym samym zajęły niewłaściwe stanowisko. Skarżący wskazał, że w kraju pochodzenia był poddawany przemocy fizycznej i psychicznej. Ze względu na już podjęte działania wobec jego osoby, skarżący jest przekonany, że w przypadku powrotu do A. będzie zagrożone jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, a nawet istnieje ryzyko, że zostanie zamordowany. M. H. pozostaje w przekonaniu, że był ofiarą w kraju pochodzenia i fakt ten należy zakwalifikować jako naruszenie praw człowieka. Ponadto skarżący uważa, że organ dopuścił się naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności naruszył naczelne zasady postępowania administracyjnego – zasadę praworządności i zasadę prawdy obiektywnej. W ocenie M. H. uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ nie ustosunkował się do konkretnych faktów i okoliczności, które były podstawą rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680) – cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119, poz. 515 ze zm.). Uregulowanie to zawiera zamknięty katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba – jak wskazane zostało w Podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie są prawidłowe i uzasadniają wydanie zaskarżonych decyzji. Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że powodem wyjazdu skarżącego z A. swojego kraju pochodzenia, był konflikt rodzinny związany z prawem do ziemi. W toku tego konfliktu, siedem lat temu, zabity został ojciec skarżącego, a sześć lat temu, matka z dziećmi w obawie o życie uciekła do Iranu. Skarżący nie chce wracać do A. z obawy przed agresją krewnych. We wniosku o azyl, skarżący wskazał również, że chce zostać w Europie i chodzić do szkoły, czuje się również zagrożony działaniami wojennymi w A. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie, prawidłowo w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznały, że skarżący nie wykazał, aby władze A., lub inne podmioty określone w art. 16 ust. 1 pkt 2-3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, prowadziły wobec niego działania noszące znamiona prześladowań w rozumieniu art. 13 ww. ustawy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że konflikty rodzinne, na które wskazał skarżący, nie stanowią wystarczającej przesłanki nadania statusu uchodźcy, gdyż nie mają one charakteru prześladowań ze strony władz, ani prześladowań, przed którymi władze nie byłyby w stanie zapewnić obywatelowi należytej ochrony. Rodzina skarżącego sama nie podjęła stosownych działań mających na celu poszukanie ochrony przed agresją kuzynów w kraju pochodzenia. Wbrew stanowisku skarżącego, organy zgromadziły w sprawie wystarczający materiał dowodowy, pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący w toku postępowania administracyjnego przedstawiał swoje stanowisko i argumentację. Organy poddały analizie i ocenie to stanowisko. W oparciu o materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie wywiodły, że skarżący nie spełnia przesłanek niezbędnych do nadania statusu uchodźcy na terytorium RP. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organy prawidłowo uznały, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Organy wskazały również, że skarżący wywodzi się z prowincji B., która uważana jest za najbezpieczniejszą prowincję A. z uwagi na fakt, iż są to tereny trudno dostępne i odizolowane od reszty kraju. Nie występują w niej żadne konflikty i napięcia na tle etnicznym. Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, iż zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie: mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.; naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r, (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Mając na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, że byłby w konsekwencji wydalenia do A. narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Nie przedstawił bowiem żadnego wiarygodnego dowodu, iż władze A. lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niego działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia. Podsumowując wskazać należy, że zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia. Organy obu instancji wnikliwie oceniły materiał dowodowy. Rozpatrując wniosek skarżącego uwzględniono również informacje o kraju jego pochodzenia sporządzone przez wyspecjalizowane instytucje. W oparciu o materiał dowodowy orzekające w sprawie organy w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko. Ocena materiału dowodowego w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 77 § 1 k.p.a. Nieuzasadnione są zatem zarzuty dotyczące niewyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy.