IV SA/Wa 2169/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2007 roku sprawy ze skargi A. M. i D. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) z dnia (...) września 2006 r. nr (...) w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) na rzecz skarżących A. M. i D. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia (...) września 2006 r., znak (...), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...), zwany dalej "WINGiK, utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatowego w S. z dnia (...) sierpnia 2006 r., znak (...), którą orzeczono o dokonaniu zmian danych w ewidencji gruntów obrębu M., gmina M., powiatu s., województwa (...) na podstawie mapy z aktualizacją ewidencji gruntów i budynków dotyczącą działek nr (...), (...) i wykazu zmian gruntowych z dnia (...) maja 2006 r., przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr (...) z uwzględnieniem danych modernizacji ewidencji gruntów dla obrębu M. - operat (...). Uzasadniając zaskarżoną decyzję z dnia (...) września 2006 r., WINGiK wskazał, co następuje. Zgodnie z rozstrzygnięciem organu I instancji powierzchnia działki nr (...) uległa zmianie i wynosi 0,0406 ha a nie 0,0338 ha jak wykazano w stanie dotychczasowym. Powierzchnia działki nr (...) wynosi 0,2012 ha a nie 0,2080 jak wykazywano dotychczas. Według księgi wieczystej nr (...) powierzchnia działki nr (...) wynosi 0, 20 ha. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. i D. M., podnosząc, iż operat, na podstawie którego wprowadzono zmiany do ewidencji, został sporządzony na potrzeby postępowania przed sądem powszechnym o ustanowienie drogi koniecznej do działki nr (...) stanowiącej ich własność. Postępowanie sądowe nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone, stąd sporządzony w nim dokument geodezyjny nie może być podstawą zmian w ewidencji. Rozpatrując odwołanie WINGiK zważył, co następuje. Decyzję z dnia (...) sierpnia 2006 r. wydano po uchyleniu wcześniejszej decyzji Starosty S. w przedmiotowej sprawie z dnia (...) października 2005 r. nr (...0 i przekazaniu temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia. W toku przeprowadzonego w 2000 r. postępowania modernizacyjnego nie uwzględniono opracowania wykonanego przez biegłego sądowego dla celów sądowych przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (...). Działając na zlecenie organu I instancji geodeta uprawniony H. G. sporządził kameralne opracowanie na podstawie materiałów z Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. oraz operatu nr (...). Opracowanie zawiera wykaz zmian gruntowych, w którym wykazano dotychczasowe i nowe skorygowane powierzchnie działek nr (...) i (...), w stosunku do których zostało wszczęte postępowanie wznowieniowe, postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2004 r. nr (...). W tej sytuacji należało w ocenie organu odwoławczego orzeczenie organu pierwszej instancji utrzymać w mocy. Skargę na powyższą decyzję wnieśli A. i D. M., podtrzymując zarzut, iż dokumentacja geodezyjna sporządzona w postępowaniu administracyjnym nie mogła stanowić podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych, a zatem nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Możliwe jest to tylko w oparciu o odpowiednią dokumentację z postępowania scaleniowego, rozgraniczeniowego, podziałowego, ewentualnie dotyczącego wymiany nieruchomości. Skarżący powołali się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 1999 r., sygn. akt II SA 566/99, publ. w LEX nr 46217 i z dnia 19 listopada 1999 r., sygn. akt II SA 1384/99, publ. w LEX nr 46228. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie przed Sądem skarżąca A. M. podniosła ponadto, co następuje: (-) do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego zostało przyjęte opracowanie biegłego geodety, które mogło być przyjęte dopiero na wniosek sądu (wniosek taki nie został natomiast złożony, (-) postępowanie o rozgraniczenie nigdy się nie toczyło, (-) na granicy działek według stanu z roku 1974 działka była ogrodzona z tym, że na spornej części sąsiad zdewastował siatkę, po tym jak geodeta wskazał inny przebieg granicy, budynki gospodarcze sąsiada stoją w ostrej granicy, (-) piwnica, która według najnowszej mapy znajduje się na działce sąsiada (...) stanowi faktycznie ich piwn: cę, (-) działka (...) zmieniła numerację według mapy z dnia (...) października 2005 r., (-) betonowe słupki ogrodzenia wzdłuż "starej granicy" stoją do dnia dzisiejszego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję WINGiK na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.l§l i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Zaskarżoną decyzją orzeczono w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków. Kwestię prowadzenia ewidencji regulują art.20 — 26 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz.454), zwanego dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z art.22 ust.l ustawy ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§44 ust.2 rozporządzenia). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§45 ust.l rozporządzenia). Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek zainteresowanych (§46 ust. 1 rozporządzenia). Aktualizacji dokonuje się na podstawie 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów (§46 ust.2 rozporządzenia). Wprowadzenie zmian do ewidencji nastąpiło na podstawie zleconego przez organ I instancji opracowania geodezyjnego opartego na danych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr (...) z uwzględnieniem danych modernizacji ewidencji gruntów dla obrębu M. – operat (...). Opracowanie to zostało sporządzone i zaewidencjonowane za numerem (...). Zdaniem Sądu powyższa dokumentacja, niezależnie od tego, iż została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nie mogła stanowić podstawy do zmiany danych ewidencyjnych dokonanej przez organ. Dokonując powyższej oceny, Sąd podziela argumentację skarżących opartą na powołanym przez nich orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 13 maja 1999 r., sygn. akt II SA 566/99 LEX nr 46217, NSA wskazał, co następuje. Zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych. Kwestie własnościowe rozstrzygają jak wiadomo sądy. Tylko w zakresie określonym przez art. 29 i następne ustawy z 2004 r. rozgraniczenie nieruchomości może być dokonywane w trybie administracyjnym. Jednak strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy w decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (w szczególności art. 33 ust. 3 ustawy). Nie można więc dokonywać żadnych zmian własnościowych a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej (art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 ustawy z 2004 r.). Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Dotyczy to więc i zmiany przebiegu granicy, co wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji (sporządzonej w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany, sądowych w zakresie dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięć sądowych). W wyroku z dnia 19 listopada 1999 r., sygn. akt II SA 1384/99, publ. w LEX nr 46228, NSA podniósł z kolei, iż przepisy ustawy wyraźnie odróżniają regulacje prawne powiązane z ewidencją gruntów (art. 20-26) od problematyki rozgraniczania nieruchomości (art. 29-39). W pierwszym wypadku chodzi o naniesienie do ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic między nimi przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych gruntów znakami granicznymi na gruncie i sporządzenia odpowiednich dokumentów. Rozgraniczenie nieruchomości przeprowadzają wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania nakłania się strony do zawarcia ugody, a w jej braku wydaje się decyzję o rozgraniczeniu, zaś strona niezadowolona z przebiegu granicy może w terminie 14 dni żądać przekazania sprawy sądowi (art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 4, art. 33 ust. 1 i 3). Jeżeli nie dojdzie do zawarcia ugody ani wydania decyzji, wójt umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu (art. 34 ust. 1 i 2). Dopiero prawomocne orzeczenia i ostateczne decyzje o rozgraniczeniu podlegają ujawnieniu w księgach wieczystych oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 37 ust. 2). W ocenianej sprawie w ramach procedury wprowadzania zmian do ewidencji gruntów i budynków dokonano zmniejszenia powierzchni działki skarżących kosztem działki sąsiedniej. Zmiana ta wyniknęła z przyjęcia przez organy za obowiązującej granicy wynikającej z opracowania sporządzonego na zlecenie organu I instancji. Z materiału dowodowego sprawy, jak też z wyjaśnień skarżących złożonych na rozprawie wynika, iż granica pomiędzy nimi a właścicielami działki (...) jest sporna. Z tego względu ustalenie jej przebiegu wraz z ewentualną korektą powierzchni działek winno w ocenie Sądu nastąpić w postępowaniu o rozgraniczenie regulowanym przepisami rozdziału 6 ustawy, a nie z pominięciem tego trybu poprzez aktualizację ewidencji gruntów. Z tej racji zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art.29 - 39 ustawy z 2004 r. Z tych względów, na podstawie art. 145 lit.a, art. 152 oraz art.200 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.