IV SA/Wa 217/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Cysek, asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2005 r. sprawy ze skargi R i I. małżonków K. oraz R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - uchyla zaskarżone postanowienie; - zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania R.K. od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] października 2004 r. ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu podniesiono, że we wstępnym etapie postępowania odwoławczego organ bada, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osoby nie mające legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia (art. 28 k.p.a.) albo przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych przewidzianych art. 30§2 k.p.a. lub odwołanie zawiera braki formalne. W rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została skierowana do R. i I. małżonków K. oraz R.S., będących współwłaścicielami działki nr [...]. Bezspornym jest, że wymienione osoby są stronami postępowania. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta C. złożyła jedynie R.K. będąca jednym ze współwłaścicieli działki "bez uprzedniego ustanowienia pełnomocnictwa procesowego drugiego współwłaściciela". Organ odwoławczy zauważył, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Każdy podmiot, który jest stroną postępowania może udzielić pełnomocnictwa do działania w jego imieniu. Pełnomocnictwo winno być sporządzone na piśmie, zaś w aktach sprawy powinien być oryginał pełnomocnictwa albo jego urzędowy odpis. Zdolność procesową stronie postępowania administracyjnego daje zdolność do czynności prawnych, której przesłanki są oceniane według przepisów kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 199 k.c. dp rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd. Mając na uwadze obowiązujące przepisy organ odwoławczy uznał, że odwołanie złożone przez R.K., nie może być uznane za skuteczne, gdyż nie zostało podpisane przez R.S. jak również nie zostało udzielone R.K. pełnomocnictwo, na podstawie którego mogłaby skutecznie dokonać czynności procesowej jaką jest wniesienie odwołania. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli R.K., I.K. oraz R.S., podnosząc, że o ile odwołanie wniesione przez R.K. powinno być podpisane także przez R.S. to obowiązkiem organu przyjmującego odwołanie było poinformowanie o tym skarżących. Ponadto zakwestionowali prawidłowość decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przede wszystkim zauważyć należy, że rozważania organu co do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania są chybione. W szczególności wymaga podkreślenia, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, który w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że wniesienie skargi przez podmiot nie mający przymiotu stron skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego nie zaś stwierdzeniem niedopuszczalności (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5. 07. 1999 r., OPS 16/98 ONSA 1999 Nr 4, poz.119). Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania było wniesienie go tylko przez jednego ze współwłaścicieli. Według organu drugiej instancji skuteczne wniesienie odwołania wymaga łącznego działania wszystkich współwłaścicieli, względnie umocowania jednego z nich przez pozostałych. Powyższego stanowiska nie można uznać za trafne. Nie ulega wątpliwości, że stroną postępowania był każdy ze współwłaścicieli, na co zwrócił zresztą uwagę organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Prawo wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przysługuje stronie. W wypadku, gdy w sprawie występuje więcej niż jedna strona, to każdej z nich niezależnie, przysługuje prawo wniesienia odwołania. Skoro w rozpoznawanej sprawie odwołanie zostało wniesione przez R.K., stronę postępowania, to brak było podstaw do stwierdzenia jego niedopuszczalności z tej przyczyny, że inne strony postępowania nie skorzystały z przysługującego im uprawnienia. Zauważyć należy, że chybiony jest pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, iż wniesienie odwołania wymagało współdziałania wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, której sprzedaż spowodowała ustalenie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu jej wartości. Stanowisko takie jest o tyle niesłuszne, że przedmiot współwłasności (nieruchomość) został zbyty, czego następstwem jest ustalenie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Obowiązek uiszczenia tej opłaty obciąża wszystkich byłych współwłaścicieli, albowiem jest to obowiązek wspólny. Zauważyć także należy, że organ odwoławczy nietrafnie powołał się na treść art. 199 k.c. Podkreślenia wymaga, że cytowany przepis reguluje zasady rozporządzania rzeczą wspólną oraz dokonywania innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej nie jest bowiem czynnością związaną z zarządem rzeczą, lecz czynnością procesową, której mogą dokonać jedynie strony postępowania. Należy wprowadzić wyraźne rozróżnienie między czynnościami procesowymi w postępowaniu administracyjnym a czynnościami związanymi z zarządem rzeczą. Brak jest podstaw do przyjęcia, że jakakolwiek czynność procesowa w postępowaniu administracyjnym mieści się pojęciu zarządu rzeczą wspólną. Przytoczone okoliczności prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.