IV SA/Wa 217/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska, asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi H.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia drzew I. skargę oddala; II. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. O. Z. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa 80/100 złote) należnego podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. po rozpatrzeniu odwołania H.M. od decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] lipca 2005 r. na podstawie art. 138 par.1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wycinki drzew rosnących nad brzegiem kanału O. w miejscowości G. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawił następujący stan sprawy. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek H.M. w sprawie okoliczności związanych z wycinką drzew rosnących nad brzegiem cieku wodnego we wsi G.. Po przeprowadzeniu oględzin miejsca wycięcia drzew ustalono, że zostały wycięte 3 sztuki drzew należące do H.C. Z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Urzędu Gminy O. wynika, że H.C. otrzymał decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. zezwalające na usunięcie 3 drzew z działki Nr [...] będącej jego własnością. Wycinki dokonał D.Z.. Podczas wizji stwierdzono, że jedno z drzew upadając uszkodziło inne drzewo rosnące na działce H.M.. Z uwagi na fakt, że wycięcie drzew poprzedzone było wydaniem zezwolenia na ich wycięcie organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie ich wycinki. Rozpatrując odwołanie H.M. od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że zgodnie z art.83 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.Nr 92, poz.880) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. W przypadku gdy zostało wydane wcześniej – jak w przedmiotowej sprawie - zezwolenie na usunięcie drzew wójt, burmistrz albo prezydent miasta nie może nałożyć na wycinającego administracyjnej kary pieniężnej. Jeżeli zatem po przeprowadzeniu postępowania stwierdzono, że nie miała miejsca nielegalna wycinka należało wydać decyzję w sprawie umorzenia postępowania z wniosku H.M. dot. wycinki drzew rosnących nad brzegiem Kanału O. w miejscowości G. z uwago na jego bezprzedmiotowość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odniosło się również do zarzutu H.M. dotyczącego uszkodzenia innych drzew podczas dokonywania wycinki i stwierdziło, że w zakresie ustalania odszkodowań za szkody w mieniu poniesione na skutek działania osób trzecich właściwy jest sąd powszechny. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H.M.. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w materiale dowodowym nie ma wzmianki, że właściciel działki H.C. zlecił wycięcie drzew D.Z., że nie ustalono tożsamości wynajętej firmy, która dokonała wycinki drzew. Podniósł również, ze przy wycinaniu drzew nie był obecny właściciel działki H.C.. Nadto wskazał, że jest wycinający drzewa nie powiadomił sąsiadów o planowanej wycince. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 2006 r. pełnomocnik skarżącego H.M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ( błędnie wskazano – postanowienia) oraz dopuszczenie dowodu z dokumentu prywatnego "oświadczenia" H.C., że nie był powiadomiony o wycince drzew, jak również o wizji lokalnej na swojej działce w dniu 14 lipca 2005 r. W uzasadnieniu pisma procesowego pełnomocnik skarżącego wskazała, że adresatem decyzji zezwalającej na wycinkę drzew był H.C., a nie D.Z., który nie legitymował się takim zezwoleniem. Pełnomocnik wskazała na naruszenie art.7 i 77 kpa poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy polegające m.in. na tym ,że H.C. nie brał udziału w oględzinach, ani też nie był powiadomiony o toczącym się postępowaniu z wniosku H.M. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sytuację prawną skarżącego H.M. należy rozważyć na tle istniejącego stanu faktycznego. H.M. jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością H.C., na której dokonano wycięcia drzew. Podnieść należy, że wycięcie drzew na przedmiotowej działce poprzedzone zostało decyzją Wójta Gminy O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. zezwalającą na usunięcie trzech drzew z uwagi na bliskie sąsiedztwo zabudowań znajdujących się na nieruchomościach sąsiednich i wynikające stąd zagrożenie. W rozpoznawanej sprawie koniecznym jest wskazanie przepisu art.83 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.Nr 92, poz.880), zgodnie z którym, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości oraz art.88 ust. 1 pkt. 2 w/w ustawy zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. A contrario, gdy zostało wydane wcześniej zezwolenie na usunięcie drzew – tak jak w przedmiotowej sprawie - wójt, burmistrz albo prezydent miasta nie może już nałożyć na wycinającego administracyjnej kary pieniężnej. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że postępowanie z wniosku H.M. dotyczące nielegalnej wycinki drzew rosnących nad brzegiem Kanału O. w G. uznać należało za bezprzedmiotowe bowiem skarżący H.M. nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art. 28 k.p.a. "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Taki interes prawny wynika z przepisów prawa materialnego stanowiącego prawa i obowiązki. Warunkiem koniecznym do występowania podmiotu jako strony postępowania jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem albo żądanie przez podmiot czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca, definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego (art. 28 k.p.a.), wskazał wyraźnie na powiązanie określonego podmiotu z interesem prawnym, a zarazem na łączność pomiędzy pojęciem strony w postępowaniu administracyjnym a pojęciem podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi. Chodzi tu nie o interes faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, tj. taki, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Ponadto wspomniany interes prawny musi być interesem indywidualnym strony postępowania, musi zatem dotyczyć jej bezpośrednio. Tak więc o tym, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decydować będzie nie wola osoby, lecz norma prawna, z której dla tego podmiotu będą wynikały wprost określone prawa lub obowiązki (tak NSA w wyroku z dnia 12 lutego 2002 r., V SA 1123/2001). W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., a następnie pozostałe przepisy tego kodeksu, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę dla sformułowania interesu lub obowiązku obywateli. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, tj. stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosowanych czynności organu administracji. W takim wypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony postępowania administracyjnego (vide wyroku NSA z 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83 oraz wyrok NSA z 12 lutego 2002 r., V SA 1123/2001). W świetle tak ugruntowanego stanowiska orzecznictwa w przedmiotowej sprawie trafnie organ administracji przyjął, że H.M. nie może być uznany za stronę postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. W związku z tym zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu. Bezprzedmiotowość oznacza, że występuje brak jakiegoś elementu materialnego stosunku prawnego. W tej sytuacji nie można wydać decyzji, co do jej istoty. Zdaniem skarżącego, istotą niniejszego postępowania jest również okoliczność, że wycinki dokonała inna osoba (D.Z.), niż właściciel nieruchomości (H.C.), stwierdzając nawet, że właściciel nieruchomości nie wiedział o planowanej wycince oraz niniejszym postępowaniu. Fakt, że wycinki, legalnej przecież, dokonała inna osoba niż właściciel nieruchomości jest problemem związanym z nadzorem nad nieruchomością i dotyczyć może tylko właściciela nieruchomości, a więc H.C.. Stwierdzając taki stan władający nieruchomością może przeprowadzić własne postępowanie wyjaśniające, prowadzące do postępowania cywilnego lub karnego. Nie może być jednak tą osobą właściciel działki sąsiedniej czyli skarżący. W ewentualnym sporze stronami mogą być wyłącznie H.C. i D.Z., a zarzuty podniesione w skardze i piśmie procesowym stanowią w istocie troskę o H.C.. Odnosząc się natomiast do zarzutów, że wycinka drzew doprowadziła do uszkodzeń drzew na działce skarżącego ( wg protokołu oględzin drzew – którego skarżący odmówił podpisu – jedno drzewo zostało nieznacznie uszkodzone w górnej części) słuszne jest stanowisko wskazane w decyzji organu drugiej instancji, że w zakresie ustalania odszkodowania za szkody w mieniu poniesione na skutek działania osób trzecich właściwy jest sąd powszechny. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).