IV SA/Wa 2171/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.),, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na przeprowadzenie zbiórki publicznej oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. NR [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji udzielił pozwolenia organizacji P. z siedzibą w W. na przeprowadzenie w terminie do dnia 30 czerwca 2005r. zbiórki publicznej na terenie RP. Zebrane środki miały być przeznaczone na udzielenie pomocy ofiarom trzęsienia ziemi w krajach Azji Południowo-Wschodniej za pośrednictwem M. i C.. Udzielanie pomocy miało być dokonywane przez zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb poszkodowanych w wyniku kataklizmu. Pozwolenie jako formy zbiórki określało: dobrowolne wpłaty na specjalne konto bankowe, zbiórkę dobrowolnych datków do zaplombowanych puszek kwestorskich, oraz zbiórkę dobrowolnych datków do zaplombowanych skarbon stacjonarnych ustawionych za zgodą właścicieli lub dysponentów obiektów. W dniu 17 maja 2005r. wpłynął wniosek P. o "przedłużenie pozwolenia" z dnia 29 grudnia 2004r. do dnia 30 czerwca 2006r. tj. o jeden rok, a także o jego rozszerzenie w zakresie celu, form zbiórki, oraz miejsca wydatkowania zebranych środków. W odpowiedzi na ten wniosek organ poinformował stronę, iż nie ma prawnej możliwości zmiany pozwolenia we wnioskowanym przez stronę zakresie. Zasugerował jednak, ze strona może wystąpić z nowym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na przeprowadzenie zbiórki publicznej. Wskazał również, że wniosek strony o przedłużenie pozwolenia może zostać potraktowany jako nowy wniosek o wydanie pozwolenia na zorganizowanie i przeprowadzenie zbiórki publicznej po stosownym jego uzupełnieniu. W odpowiedzi na powyższe strona wyjaśniła, że nie wnosi aby jej pismo traktować jako nowy wniosek o wydanie pozwolenia, natomiast żąda zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2004r. wskazując, że zmiana taka pozwoli stronie na realizowanie celów statutowych. Przemawia za tym także słuszny jej interes (art. 155 kpa). Wskazała nadto, że na przeszkodzie zmiany decyzji nie stoją przepisy szczególne, w tym również art. 1 ustawy o zbiórkach publicznych. Zdaniem organu przytoczone przez stronę argumenty nie pozwalają na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Ustawa o zbiórkach publicznych nie zawiera przepisu mówiącego wprost o zakazie dokonywania zmiany pozwolenia, tym niemniej zmiana taka na podstawie art. 155 kpa jest w ocenie organu możliwa jedynie w szczególnie uzasadnionych, nadzwyczajnych przypadkach. Proponowana przez P. zmiana pozwolenia dotyczyłaby oprócz terminu prowadzenia zbiórki, także jej form, celu i miejsca wydatkowania zebranych środków. Zmiana pierwotnie udzielonego pozwolenia w proponowanym przez P. zakresie dotyczącym istotnych jego warunków prowadziłaby w istocie do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy co zdaniem organu nie jest przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 kpa. Przy rozpatrywaniu wniosku strony o zmianę pozwolenia na prowadzenie zbiórki publicznej na określony cel organ musi brać pod uwagę przede wszystkim interes publiczny, a w interesie jest m.in. to aby ofiarodawca na każdym etapie zbiórki publicznej mógł ją identyfikować w zakresie warunków udzielonego pozwolenia - zwłaszcza celu i form jej prowadzenia. Zmiana celu zbiórki, a więc wydatkowanie zebranych ofiar na inny cel niż pierwotnie zakładano może być poczytane w odbiorze społecznym jako nadużycie zaufania ofiarodawców. Zdaniem organu uwzględnienie stanowiska P. prowadziłoby do sytuacji, w której strona na podstawie jednego pozwolenia cyklicznie przedłużanego na różne cele dostosowane do różnych potrzeb, uniemożliwiając tym samym skuteczną kontrolę sprawowaną zarówno przez organ udzielający pozwolenia, jak i kontrolę społeczną. Organ podkreślił również, że termin udzielonego pozwolenia wpłynął z dniem 30 czerwca 2005r., oraz wskazał, że P. może ubiegać się o wydanie nowego pozwolenia na realizację projektów długofalowych dotyczących udzielania pomocy ofiarom kataklizmu. Po rozpoznaniu wniosku P. o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wydał w dniu [...] września 2005r. decyzję Nr [...] mocą, której utrzymał w mocy swoją decyzją wcześniejsza Nr [...] z [...] lipca 2005r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przytoczono ponownie wszystkie te argumenty, które znalazły się w uzasadnieniu decyzji Nr [...]. Decyzja z dnia [...] września 2005r. została zaskarżona w całości przez P.. W skardze zarzucono jej naruszenie przepisu art. 155 kpa, oraz sprzeczność poczynionych ustaleń z zebranym w sprawie materiałom dowodowym. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że za zmianą decyzji z dnia [...] września 2004r. przemawia tak interes społeczny jak i słuszny interes strony. Interes społeczny dlatego, że zgromadzone środki z uwagi na swój zwiększony rozmiar pozwolą także na pomoc o charakterze trwalszym, a nie tylko doraźnym. Słuszny interes strony skarżący upatruje w tym, że jest organizacją społeczną, której podstawowym i nadrzędnym celem jest niesienie pomocy tym którzy jej potrzebują. W jej interesie leży zatem wypełnianie tego zadania w możliwie najszerszym zakresie. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie nie ma – wbrew twierdzeniom organu kolizji interesu społecznego z interesem strony. Ewentualna zmiana decyzji uwzględni oba te interesy. Skarżący nie akceptuje również tezy jakoby zmiana decyzji utrudniła organowi administracji kontrolę nad prowadzeniem zbiórki publicznej. Nawet jednak gdyby to stanowisko było słuszne to nie może stać na przeszkodzie uwzględnienia wniosku. Podobnie sytuacja wygląda gdy chodzi o zakres zmiany decyzji. Kpa nie wskazuje, bowiem w art. 155 granic zmiany decyzji ostatecznej, co oznacza, iż zakres wskazany przez stronę nie może stać na przeszkodzie zmiany decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i jako taka została oddalona. Wniosek o dokonanie zmiany bądź uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, którego podstawą jest przepis art. 155 kpa może być rozpoznany i ewentualnie uwzględniony jedynie wówczas gdy decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, a więc do upływu ostatniego dnia terminu określającego jej obowiązywanie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 14 października 1999r. IV SA 1440/97 – lex nr 48240, oraz z dnia 9 maja 2000r. I SA170/00 – lex 78934). Z okoliczności sprawy wynika, że decyzją Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji udzielił P. pozwolenia czasowego na przeprowadzenie zbiórki publicznej tj. w terminie do dnia 30 czerwca 2005r. W następstwie rozpoznania wniosku o "przedłużenie" w/w pozwolenia będącego w istocie wnioskiem o zmianę decyzji Nr [...], który wpłynął do organu 17 maja 2005r. została bez zbędnej zwłoki wydana decyzja odmowna. W dniu wydania tej ostatniej decyzji tj. [...] lipca 2005r. pozwolenie na przeprowadzenie zbiórki publicznej udzielone P. mocą decyzji Nr [...], utraciło swoją ważność (udzielono go do dnia 30 czerwca 2005r.). Organ nie mógł więc decyzją z dnia [...] lipca 2005r. zmienić decyzji Nr [...] jako, że ta ostania przestała funkcjonować w obrocie prawnym z dniem 1 lipca 2005r. Powyższa okoliczność była wystarczającym argumentem przemawiającym za koniecznością oddalenia wniosku skarżącego P. jaki wpłynął w dniu 17 maja 2005r. Niezależnie od powyższego podkreślić jednak należy, że decyzje o których mowa w art. 155 kpa mają charakter fakultatywny, a więc są oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza że ocena czy w konkretnej sprawie występują racje społeczne, lub słuszny interes strony należy do organu rozstrzygającego. Do niego też należy wybór jednego z możliwych rozwiązań (zmienić lub uchylić decyzję wydaną wcześnie, albo nie) i to niezależnie od wyników tejże oceny. Powyższa teza znajduje oparcie zarówno w literalnej wykładni przepisu art. 155 kpa jak i w bogatym orzecznictwie NSA wydanym na tle stosowania tegoż przepisu. Z redakcji przepisu art. 155 kpa wynika bowiem, że użycie wyrażenia "może" oznacza, iż organ przy założeniu spełnienia przesłanek w nim wymienionych nie musi, ani nawet nie powinien wydać decyzji zmieniającej bądź uchylającej swoją decyzję wcześniejszą, wszystko bowiem zależy od jego uznania (por. m.in. wyroki NSA z dnia 13 grudnia 1996r. III SA 1214/95 – lex nr 27429, z dnia 17 grudnia 1997r. III SA 988/96 – lex nr 35897, z dnia 24 marca 1998r. I SA 1087/97 – lex nr 44535, z dnia 23 marca 2001r. IV SA 1515/96 – lex nr 53442, oraz z dnia 12 kwietnia 2000r. III SA 1388/99 – lex nr 47229). Niezależnie więc od argumentów przytoczonych w skardze podlega ona oddaleniu z przyczyn wyżej wskazanych. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest przepis art. 151 ppsa.