IV SA/Wa 2172/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. Katarzyna Daniluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi "A." Spółka Jawna z siedzibą w U. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia terminu usunięcia naruszenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz "A." Spółka Jawna z siedzibą w U. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej jako: "GIOŚ", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp.j z siedzibą [...] (dalej jako: "strona", "skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2016r. znak [...] ustalającej termin usunięcia naruszenia polegającego na eksploatacji instalacji do chowu trzody chlewnej w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP bez wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z ww. instalacji – orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniach 15.10 – 12.11.2015r. [...] WIOŚ przeprowadził kontrolę na terenie fermy trzody chlewnej prowadzonej przez "[...]" sp.j. W jej trakcie ustalono, że spółka z dn.27.06.2014r. przystąpiła do użytkowania nowo zbudowanego (budynek E) oraz przebudowanego (budynek D) obiektów inwentarskich w ramach przedsięwzięcia zaliczonego do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Strona nie powiadomiła przy tym właściwego organu o planowanym terminie oddania do użytkowania przedmiotowych budynków inwentarskich. [...] WIOŚ ustalił ponadto, że na terenie przedmiotowej instalacji prowadzona jest hodowla trzody chlewnej o obsadzie przekraczającej 210 DJP, co oznacza że instalacja objęta jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, natomiast ww. pozwolenia na instalacje nie posiada. Strona pismem z dnia 19.01.2016r. wniosła o ustalenie terminu usunięcia naruszenia na dzień 30.06.2016r., w związku z czym [...] WIOŚ wydał ww. decyzję z dn. [...].01.2016r. W odwołaniu od ww. decyzji strona wniosła o jej uchylenie w całości, podniosła, że maksymalna obsada dla eksploatowanej instalacji nie przekracza 201 DJP, co oznacza że instalacja nie jest objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Strona wskazał, że [...] WIOŚ poczynił błędne ustalenia w tym zakresie naruszając tym samym art.7 oraz art.77 kpa. W ocenie GIOŚ decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ze zgromadzonego przez [...] WIOŚ materiału dowodowego wynika, że na terenie instalacji prowadzona jest hodowla trzody chlewnej o obsadzie przekraczającej 210 DJP. Zastosowana przez [...] WIOŚ metoda wyliczenia maksymalnego DJP nie budzi wątpliwości. Powyższe oznacza, że instalacja objęta jest obowiązkiem posiadania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, którego strona nie posiada. Stanowi to naruszenie art.76 ust.2 pkt.3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, tj. nie uzyskano decyzji określającej zakres i warunki korzystania ze środowiska. Ponadto organ podnosi, że termin usunięcia naruszenia wyznaczony przez WIOŚ został ustalony na wniosek strony. Odnosząc się natomiast do argumentów strony, GIOŚ stwierdza, że przy przeliczaniu obsady inwentarza przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza, na co wskazuje art.1 pkt.2 ppkt."m" rozporządzenia Rady Ministrów z dn.25 czerwca 2013r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że system w jakim prowadzona jest hodowla nie ma wpływu na obliczenie maksymalnej obsady inwentarza, gdyż może on ulec zmianie w trakcie eksploatacji. Pismem z dnia [...] lipca 2016r. spółka wniosła skargę na powyższą decyzję wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu II instancji. Skarżąca podnosi, że maksymalna obsada dla eksploatowanej instalacji wyrażona w DJP nie przekracza 210, co oznacza, że instalacja nie jest objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek z powodów innych niż wskazane w jej treści. Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art.367 ust.1 pkt.1 i ust.2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013r. poz. 1232 ze zm., dalej jako: "P.o.ś."). Zgodnie z tą regulacją w razie wprowadzania przez podmiot korzystający ze środowiska substancji lub energii do środowiska bez wymaganego pozwolenia lub z naruszeniem jego warunków, WIOŚ może wstrzymać, w drodze decyzji użytkowanie instalacji (ust.1 pkt.1), jednakże, WIOŚ może na wniosek prowadzącego instalację, w drodze decyzji, ustalić termin usunięcia naruszenia (ust.2 ). W rozpoznawanej sprawie, w oparciu o ustalenia przeprowadzonej kontroli oraz w związku z wnioskiem strony, organy były uprawnione do ustalenia w drodze decyzji termin usunięcia naruszenia. [...] WIOŚ ww. decyzją z dnia [...].01.2016r. ustalił termin usunięcia naruszenia poprzez uzyskanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do chowu trzody chlewnej, do dnia 30 czerwca 2016r. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji również co do terminu usunięcia naruszenia. W ocenie Sądu ustalenie takiego terminu przez organ odwoławczy należy uznać za naruszenie art.367 ust.3 i 4 ustawy P.o.ś. Należy bowiem mieć na względzie, że zgodnie z art.130§1 i 2 kpa, przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu (§1), a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§2). Skutek wniesienia odwołania w postaci zawieszenia wykonania decyzji (tzw. suspensywność) oznacza jednocześnie, że w konsekwencji podlega wykonaniu decyzja ostateczna (art.16 §1 kpa). Stwierdzić zatem należy, że przedmiotem praw i obowiązków może być co do zasady decyzja ostateczna. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji nie zyskała takiego waloru ponieważ wniesiono od niej odwołanie. Walor ostateczności ma dopiero decyzja organu II instancji. Skoro wydano ją w dniu [...] czerwca 2016r., a doręczono w dniu 27 czerwca 2016r., to termin na uzyskanie ostatecznego pozwolenia do dn. 30 czerwca 2016r., jest w ocenie Sądu niewystarczający lub nierealny. Oczywiście Sąd wziął pod uwagę okoliczności przedstawione przez organy jak i samą postawę skarżącej, która obiektywnie biorąc mogła uzyskać takie pozwolenie wcześniej, jednak uchybienie organu odwoławczego w tym zakresie nie pozwala na pozostawienie zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym. Należy bowiem mieć na względzie, że zakreślony w decyzji termin musi cechować realność wykonania nałożonego obowiązku, co wynika już z podstawowych zasad porządku prawnego właściwego demokratycznemu państwu prawnemu (art. 2 Konstytucji RP). W ocenie Sądu również organ orzekający powinien wziąć pod uwagę okoliczność, że nałożony obowiązek de facto nie zależy tylko od skarżącego. Nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do chowu trzody chlewnej – dodatkowo w formie ostatecznej decyzji organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że uzyskanie takiego aktu zależy m.in. od szybkości postępowania organu – w którym stosowny wniosek zostanie złożony. Ponadto organ nie wziął pod uwagę, że stroną w postępowaniu o wydanie takiego pozwolenia nie jest jedynie wnioskodawca i organ. Może zatem okazać się, że skarżący uzyska wymagane pozwolenie – nawet w zakreślonym przez organ odwoławczy terminie, jednak na skutek wniesienia przez inne strony odwołania – nie będzie ono ostateczne. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, organ II instancji – podzielając stanowisko organu I instancji co do zasadności ustalenia terminu usunięcia naruszenia winien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić tę decyzję w części określającej termin wykonania nałożonego obowiązku i w tym zakresie orzec co do istoty, ustalając nowy, realny termin wykonania obowiązku. Zaniechanie takiego częściowo reformatoryjnego działania stanowiło naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, w kontekście stwierdzonych uchybień organu odwoławczego, Sąd na tym etapie postępowania nie odniósł się do zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowości ustaleń organów co do obsady inwentarza w instalacji prowadzonej przez skarżącą. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku. W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 cyt. ustawy.