IV SA/Wa 2173/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-06
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Grzegorz Rząsa, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemcy mogą uzyskać zezwolenie na nabycie nieruchomości, gdy wykazują więź z Polską poprzez członkostwo w organie zarządzającym spółki, ale nieruchomość mają nabyć osobiście, a nie przez spółkę?Ratio decidendi
Minister prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na nabycie nieruchomości cudzoziemcom, którzy nie wykazali dostatecznie trwałej i rzeczywistej więzi z Polską, mimo formalnego członkostwa w organie zarządzającym spółki. Więź ta musi charakteryzować się odpowiednią intensywnością i perspektywicznością, a nabycie nieruchomości przez osoby fizyczne nie może służyć jedynie pozorom związanym z działalnością spółki. Organ ma uznaniowy zakres oceny, czy okoliczności potwierdzają rzeczywistą więź z Polską, a w razie braku zgody na zmianę podmiotu nabywającego na spółkę, odmowa zezwolenia jest zasadna.Stan faktyczny
Skarżący cudzoziemcy, będący wspólnikami i członkami zarządu spółki z o.o. działającej w Polsce, złożyli wniosek o zezwolenie na nabycie lokalu użytkowego na potrzeby działalności gospodarczej spółki. Minister odmówił wydania zezwolenia, uznając, że Skarżący nie wykazali dostatecznej więzi z Polską, a nabycie nieruchomości przez nich osobiście nie jest uzasadnione, gdyż lokal ma służyć spółce. Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia prawa materialnego i proceduralnego, wskazując na formalne więzi i cel nabycia nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia czerwca 2018 r. odmowną w przedmiocie wydania zezwolenia na nabycie nieruchomości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi I. P. i D. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na nabycie nieruchomości oddala skargę
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej "Minister") odmówił wydania obywatelom [...] o imionach i nazwiskach I. P. oraz D. P. (dalej łącznie "Skarżący" albo "Cudzoziemcy") zezwolenia na nabycie od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Zbywca") własności lokalu użytkowego nr [...] o pow. 12,56 m2, położonego we [...] przy ul. [...], woj. [...] wraz z udziałem 1.256.000/100.000.000 części w nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu nr [...] o pow. 0,0383 ha, dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (dalej łącznie "nieruchomość").
II. Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie, Minister wskazał w szczególności, co następuje:
1. W dniu [...] sierpnia 2017 r. do Ministra wpłynął wniosek Skarżących o wydanie zezwolenia na nabycie przedmiotowej nieruchomości. Jako okoliczność uzasadniającą więź z Polską cudzoziemcy wskazali, iż są wspólnikami i członkami zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą we [...] (dalej "spółka Skarżących" albo "spółka"), a nabycie nieruchomości ma nastąpić na potrzeby prowadzonej przez wskazaną spółkę działalności gospodarczej.
2. Przedmiot postępowania jest uregulowany w ustawie z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz.U. z 2017 r. poz. 2278), dalej "ustawie".
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia. Zezwolenie jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony "Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych, jeżeli sprzeciwu również nie wniesie minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców zezwolenie jest wydawane jeżeli nabycie nieruchomości przez cudzoziemca nie spowoduje zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, a także nie sprzeciwiają się temu względy polityki społecznej i zdrowia społeczeństwa oraz jeśli wykaże on, że zachodzą okoliczności potwierdzające jego więzi z Polską. Aby uzyskać zezwolenie ministra właściwego do spraw wewnętrznych na nabycie | nieruchomości cudzoziemiec musi spełnić wszelkie wymogi przewidziane prawem, a przede wszystkim | musi wykazać, iż zachodzą okoliczności potwierdzające jego więzi z Polską oraz wskazać cel nabycia nieruchomości.
Zgodnie z art. 1a ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców okolicznością potwierdzającą więź cudzoziemca z Polską może być w szczególności: posiadanie polskiej narodowości lub polskiego pochodzenia, zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim, posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, członkostwo w organie zarządzającym spółek z kapitałem zagranicznym, czy wykonywanie na terytorium Polski działalności gospodarczej lub rolniczej, zgodnie z przepisami prawa polskiego. Ustawodawca zebrał wskazane okoliczności w formie katalogu otwartego, co wskazuje na możliwość przyjęcia przez organ prowadzący postępowanie, w granicach uznania administracyjnego, także innych okoliczności jako spełniających warunek wykazania związków z Polską.
3. W związku z krótkim okresem działalności spółki Skarżących, która zgodnie z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego została zarejestrowana w dniu [...] lutego 2017 r. nie mogło być mowy o zaistnieniu przesłanki trwałości więzi Skarżących z Polską. Jednakże, z uwagi na cel nabycia nieruchomości Skarżący zostali wezwani do rozważenia możliwości modyfikacji złożonego wniosku w zakresie podmiotowym, tj. w ten sposób aby jako wnioskodawca wystąpiła sama spółka.
W piśmie z [...] marca 2018 r. które wpłynęło do organu [...] marca 2018 r. pełnomocnik Skarżących oświadczył, iż podtrzymują oni chęć nabycia przedmiotowej nieruchomości we własnym imieniu i na własny koszt czyli jako osoby fizyczne. Jak wskazał pełnomocnik podyktowane jest to okolicznością, iż na dzień zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości oraz złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości spółka nie posiadała dostatecznych środków na zakup nieruchomości i obecnie też nie posiada. Skarżący zapłacili natomiast połowę ustalonej ceny sprzedaży przy zawieraniu umowy przedwstępnej. Ponadto jak podkreślił pełnomocnik Skarżących modyfikacja złożonego wniosku na rzecz spółki spowoduje wydłużenie terminów przedmiotowej sprawy, anulowanie umowy przedwstępnej oraz może się wiązać z wycofaniem się sprzedawcy z umowy. Poza tym pełnomocnik oświadczył, iż po zakupie lokalu zamierzają wnieść go aportem do spółki, gdyż ma być on nabyty włącznie z przeznaczeniem na siedzibę spółki.
4. W ocenie organu również cel nabycia nieruchomości wskazany przez Skarżących nie uzasadnia wydania zezwolenia, nie wskazuje bowiem na bezpośredni związek między Skarżącymi a potrzebą nabycia przez nich nieruchomości. Zależność taka występuje natomiast w odniesieniu do spółki Skarżących. Lokal użytkowy ma bowiem stanowić siedzibę tejże spółki. Z racji tego, że Skarżący podtrzymali chęć nabycia nieruchomości jako osoby fizyczne organ nie stwierdził podstaw do wydania zezwolenia.
III. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. Skarżący, zastępowani przez pełnomocnika wnieśli do tut. Sądu skargę na decyzję Ministra, podnosząc przeciwko niej zarzuty naruszenia następujących przepisów:
I. postępowania administracyjnego, tj.:
1) art. 6 kpa poprzez wydanie decyzji sprzecznej z przepisami prawa zarówno materialnego jak i procesowego;
2) art. 8 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób, który w żaden sposób nie budzi zaufania obywateli do organów Państwa, w szczególności poprzez wydanie decyzji stojącej w sprzeczności z przepisami prawa materialnego;
3) art 7, 77 i 80 kpa poprzez:
a) przekroczenie granic uznania administracyjnego, nieuwzględnienie interesu społecznego skarżących, nierozpatrzenie całości zgromadzonego materiału dowodowego, bezzasadne nienadanie waloru wiarygodności dowodom przedłożonym przez skarżących i w efekcie odmowę wydania zezwolenia na nabycie przez skarżących nieruchomości z uwagi na to, iż rzekomo nie wykazali więzi z Rzeczpospolitą Polską, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący są członkami organu zarządzającego spółki, o której mowa w art.1 ust.2 pkt 4 ustawy i dysponują bezpośrednio powyżej 50 % głosów na zgromadzeniu wspólników tejże spółki;
b) nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przekonania organu, że skarżący nie wykazali dostatecznie celu nabycia nieruchomości a jednocześnie podany przez nich cel w ocenie organu " (...) nie wskazuje bowiem na bezpośredni związek między Wnioskodawcami a potrzebą nabycia przez nich nieruchomości." Tymczasem Skarżący wielokrotnie w toku postępowania wyjaśniali, że konieczność nabycia przez nich nieruchomości wiąże się z chęcią prowadzenia w Polsce działaności gospodarczej, również w formie spółki z o.o., która nie dysponuje środkami wystarczającymi na zakup lokalu. Ponadto wskazali m.in., że w spółce tej nie są jedynymi wspólnikami oraz członkami zarządu, nie mają zatem pełnej i swobodnej decyzyjności, w związku z czym zakup lokalu przez spółkę (ale ze środków skarżących) obarczony byłby znacznym ryzykiem dla nich. Ponadto ustawa nie zabrania przecież nabywania nieruchomości przez osoby fizyczne, które łączą z Polską więzi gospodarcze Nieuwzględnienie powyższych okoliczności przez organ, doprowadziło do działania sprzecznego z interesem społecznym skarżących;
II. przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 1 a ust. 1 pkt. 2 ustawy poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżący nie spełnili ustawowej przesłanki pozwalającej na wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości, gdyż nie wykazali "trwałej więzi" z Polską, podczas gdy ww. przepis wcale nie wymaga spełnienia takowej przesłanki. Organ bezpodstawnie przyjął, że skoro spółka Skarżących została wpisana do rejestru przedsiębiorców [...] lutego 2017 r. (na kilka miesięcy przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie zezwolenia), to wykazana w ten sposób więź nie jest wystarczająco trwała i nie uzasadnia wydania stosownego zezwolenia. Jednakże zgodnie z treścią art. 1 a ust. 1 pkt 2 wnioskodawca obowiązany jest wykazać więź z Polską, tak więc na gruncie ww. przepisu żadnego znaczenia nie ma - wbrew twierdzeniom organu - jak długo spółka Skarżących funkcjonuje. Istotą rzeczy jest, aby spółka istniała w chwili złożenia wniosku, zwłaszcza w sytuacji, gdy tworzy ona więź skarżących z Polską oraz aby faktycznie funkcjonowała i prowadziła działalność.
W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, co następuje:
Udziały w spółce posiada łącznie trzech wspólników (tj. Skarżący oraz jeszcze inna osoba nie posiadająca obywatelstwa polskiego). Wszyscy w/w wspólnicy są jedynymi członkami zarządu spółki i dysponują 100% głosów na zgromadzeniu wspólników, w tym Skarżący dysponują bezpośrednio powyżej 50% głosów na zgromadzeniu wspólników. W/w okoliczności dostatecznie potwierdzają wieź Skarżących z Rzecząpospolitą Polską.
Zasadnicze znaczenie ma w tym kontekście fakt, że spółka istniała w chwili złożenia wniosku oraz że faktycznie funkcjonowała i prowadziła działalność - co skarżący również wykazali, podając spis kontrahentów spółki oraz określając jej założenia i plany inwestycyjne na przyszłość (vide: pismo wnioskodawców z dnia [...] października 2017 r.) - w aktach).
Skarżący wykazali zatem nie tylko więź z Polską poprzez członkostwo w organie zarządzającym spółki, ale również dostatecznie udowodnili, mimo że nie mieli takiego obowiązku, iż więź ta nie jest pozorna, chwilowa, tylko pewna i stała. Spółka bowiem z miesiąca na miesiąc rozwija się, pozyskuje nowych kontrahentów i Skarżący jako członkowie zarządu obowiązani są na bieżąco prowadzić jej spraw, co z kolei wiąże się z koniecznością coraz częstszego przebywania na terytorium Polski. Natomiast okoliczność, że spółka została wpisana do rejestru przedsiębiorców w dniu [...] lutego 2017 r. nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Nota bene dzień wpisu spółki do rejestru nie oznacza chwili jej zawiązania i działania, bowiem jeszcze przed data wpisu spółka działała w organizacji.
Przepis art. 1 a ust. 1 pkt 2 nie mówi o konieczności wykazania "trwałej więzi" z Rzeczpospolitą Polską a jedynie "więzi". O ile zatem powodem odmowy wydania zezwolenia może być stwierdzenie przez organ braku więzi cudzoziemca z Polską, o tyle nie można żądać od cudzoziemca (w sytuacji, w której istnienie wymaganej przepisem więzi zostało przez niego wykazane) dodatkowego wykazywania, że wieź ta jest trwała. Niezależnie do powyższego Skarżący wykazali dostatecznie zarówno ich więź z Rzeczpospolitą ale również jej trwałość i stabilność, a ocena organ, że więź ta nie jest trwała z uwagi na czas powstania podmiotu wykracza poza wyznaczone organowi granice uznania administracyjnego (o ile bowiem uznanie to bezspornie może bezspornie dotyczyć oceny, czy dana okoliczność, w tym w szczególności okoliczność wykraczająca poza przykładowy katalog ustawowy, potwierdza istnienie więzi, czy też nie, o tyle nie mieści się w nim uwzględniania pozaustawowej przesłanki "trwałości więzi").
Wbrew twierdzeniom organu Skarżący w sposób dostateczny wykazali cel nabycia nieruchomości, co jasno wynika z materiału dowodowego sprawy.
Spółka Skarżących powstała początkiem 2017 r. W dacie jej zawiązywania Skarżący nie posiadali środków, wystarczających na zakup lokalu, który mógłby posłużyć za siedzibę spółki. Sama spółka (z racji tego, że dopiero powstała i na początku nie generowała zysków), również nie posiadała środków wystarczających na zakup lokalu, który mógłby posłużyć jej za siedzibę. Obecnie spółka cały czas rozwija swoją działalność i pozyskuje pierwszych kontrahentów, jednak nie osiąga nadal zysków potrzebnych na zakup lokalu. Spółka nie ma również na dzień dzisiejszy możliwości zaciągnięcia kredytu na ten cel, z uwagi na ciągle zbyt niskie dochody. Jednakże Skarżącym udało się prywatnie zgromadzić środki na zakup przedmiotowego lokalu. Dlatego też powzięli decyzję o zakupie nieruchomości. Z tytułu umowy najmu wnioskodawcy ponoszą bowiem comiesięczne koszty czynszu najmu. Na dzień dzisiejszy czynsz ten nie jest wysoki, jednak wynika to z okoliczności, że lokal jest jeszcze remontowany i dostosowywany do użytku. W chwili zakończenia prac remontowych wysokość czynszu najmu znacznie wzrośnie i będzie to stanowiło stałe spore obciążenie finansowe dla spółki. Jak zostało to wskazane w piśmie z dnia [...] października 2017 r., średnie ceny najmu tego typu lokalu o analogicznym metrażu oraz w tej lokalizacji szacują się na poziomie 1200 - 1500 zł miesięcznie plus opłaty za media. Dlatego też wnioskodawcy w połowie 2017 r. powzięli zamiar zakupu lokalu w tym samym budynku, celem m.in. przeniesienia do niego siedziby/adresu ich spółki. W związku z powyższym oczywistym jest, że wnioskodawcom zależy na nabyciu wskazanej we wniosku nieruchomości w konkretnym jasno sprecyzowanym celu. Zamierzają oni bowiem rozwijać prowadzoną w Polsce działalność oraz poszerzać ją o nowe sposoby prowadzenia działalności.
Organ w toku postępowania wskazał, aby Skarżący rozważyli możliwość modyfikacji wniosku w zakresie podmiotowym, tj. nabycia nieruchomości przez samą spółkę. Jednakże z uwagi na w/w brak zdolności kredytowej spółki oraz nieposiadanie przez nią środków na zakup nieruchomości modyfikacja przedmiotowego wniosku była niemożliwa, chociażby z punktu ekonomicznego, o czym organ został niezwłocznie powiadomiony. Przed dniem zawarcia przedwstępnej umowy sprzedaży, tj. przed dniem [...] czerwca 2017 r. wnioskodawcy zapłacili zbywcy kwotę 10.000,00 zł (dziesięć tysięcy złotych) na poczet ceny sprzedaży, co znajduje odzwierciedlenie w treści przedwstępnej umowy sprzedaży w § 5 ust. 1. Następnie Skarżący zapłacili zbywcy przelewem kwotę 52.521,30 zł (pięćdziesiąt dwa tysiące pięćset dwadzieścia jeden złotych 30/100) na poczet ceny sprzedaży - zgodnie z ustaleniami poczynionymi w § 5 ust. 2 umowy przedwstępnej. Skarżący ponieśli już koszt związany z zakupem przedmiotowej nieruchomości w zakresie kwoty 62.521,30 zł, posiadają zatem odpowiednie środki finansowe, w przeciwieństwie do samej spółki. Kolejno wnioskodawcy podkreślają, że nie są jedynymi wspólnikami i członkami zarządu spółki. W sytuacji, kiedy to sama spółka byłaby nabywcą lokalu a finansującym Skarżący (z uwagi na brak środków w spółce), nabycie to wiązałoby się z koniecznością dokonania szeregu zabezpieczeń, chroniących interes wnioskodawców i z punktu widzenia ekonomicznego takie rozwiązanie jest dla wnioskodawców obarczone znacznym ryzykiem. Ponadto podkreślenia wymaga okoliczność, że ustawa nie zabrania przecież nabywania przez cudzoziemców (w tym osoby fizyczne) nieruchomości na cele związane z prowadzoną przez nich w Polsce działalnością gospodarczą, niezależnie od formy jej prowadzenia.
Na tym etapie postępowania (po prawie roku od dnia złożenia wniosku) niemożliwe byłyby wszelkie zmiany podmiotowe w zakresie modyfikacji wniosku, również z uwagi na fakt, że od momentu zawarcia przez wnioskodawców umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu oraz wystąpienia do tut. organu z wnioskiem o wydanie stosownego zezwolenia do chwili obecnej, upłynął prawie rok a sprawa zalegała w ministerstwie od połowy sierpnia 2017 r. Z pozyskanych informacji przez Skarżących od sprzedającego lokal wynika, że Zbywcy lokalu - w przypadku nieuzyskania zgody ministerstwa na nabycie nieruchomości - zamierzają odstąpić od umowy, co będzie wiązało się dla skarżących z obciążeniami finansowymi.
Minister błędnie przyjął zatem, że Skarżący nie wykazali dostatecznie celu nabycia nieruchomości a tym samym, że cel przez nich zadeklarowany nie uzasadnia potrzeby nabycia nieruchomości przez samych Skarżących. Skarżący wielokrotnie w toku postępowania wyjaśniali, że konieczność nabycia przez nich nieruchomości wiąże się z chęcią prowadzenia w Polsce działalności gospodarczej, również w formie spółki z o.o., która nie dysponuje środkami wystarczającymi na zakup lokalu, wskazując jednocześnie, że w spółce tej nie są jedynymi wspólnikami oraz członkami zarządu. Nie mają zatem pełnej i swobodnej decyzyjności, w związku z czym zakup lokalu przez spółkę (ale ze środków Skarżących) obarczony byłby dla nich znacznym ryzykiem.
IV. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
V. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2018 r. pełnomocnika Skarżących podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji prowadzi do następujących wniosków:
1. Rozstrzygnięcie Ministra jest trafne albowiem zasadnie uznał organ, iż Skarżący nie wykazali w przekonujący sposób dostatecznie ugruntowanych więzi z Rzecząpospolitą Polską. Tym samym zarzutów skargi nie można było uwzględnić. Wskazana wyżej ocena wynika z następujących przesłanek:
2. Ustawa uzależnia wydanie cudzoziemcowi zezwolenia na nabycie nieruchomości od wykazania przez wnioskodawcę, iż zachodzą okoliczności potwierdzające jego więzi z Polską (art.1a ust.1 pkt 2), wskazując przykładowy (tj. operujący zwrotem "w szczególności") katalog okoliczności potwierdzających taką więź (art.1a ust.2 ustawy). Bezspornym jest, iż Skarżący wykazali istnienie w ich przypadku jednej ze w/w okoliczności, tj. członkostwo w organie zarządzającym podmiotu kontrolowanego przez cudzoziemców, o którym mowa w art.1 ust.2 pkt 4 ustawy (wskazując, iż nie tylko że pełnią w/w członkostwo ale również posiadają w tym podmiocie znaczące udziały).
Trafnie jednakże przyjął Minister, że art.1a ust.2 ustawy przyznaje temu organowi istotny zakres swobody w ocenie tego, jaka okoliczność rzeczywiście potwierdzałaby w danej sprawie istnienie przekonujących więzi pomiędzy cudzoziemcem a Rzecząpospolitą Polską ("Okolicznościami potwierdzającymi więzi cudzoziemca z Rzecząpospolitą Polską mogą być w szczególności"). W ocenie Sądu przepis ten upoważnia Ministra zarówno do: 1) uznawania, iż okolicznością potwierdzającą wymaganą wieź jest okoliczność nie ujęta w katalogu z art.1 ust.2 pkt 4 ustawy, jak i do 2) uznawania, że nie każda okoliczność ujęta we w/w katalogu będzie automatycznie potwierdzała wymaganą więź w danej sprawie. Z art.1a ust.2 ustawy nie wynika zatem automatyczny obowiązek uznania przedmiotowej więzi za wykazanej, jeżeli zajdzie co najmniej jedna z wymienionych tam okoliczności.
Tym samym Sąd w pełni podziela stanowisko organu, iż warunkiem umożliwiającym wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca nie jest wykazanie przez niego jakiejkolwiek więzi z Rzeczpospolitą Polską, ale więź ta musi się charakteryzować dostateczną intensywnością, czy też perspektywicznością (tj. trwałością), pomimo iż literalnie rzecz ujmując wymogi te nie zostały zapisane w ustawie wprost. Nie ulega jednak w ocenie Sądu wątpliwości, że są one immanentnie związane z celem i istotą reglamentowania przez ustawodawcę dopuszczalności nabycia nieruchomości przez cudzoziemca właśnie w oparciu o kryterium więzi z Polską, z czym konsekwentnie wiąże się potrzeba zapobiegania transakcjom, powołującym się w tym zakresie jedynie na pozory istnienia takiej więzi.
Stanowczo natomiast podkreślić należy, iż tak wykładany zakres znaczeniowy nieostrego pojęcia "więź cudzoziemca z Rzecząpospolitą Polską" nie upoważnia Ministra do formułowania ocen dowolnych, abstrahujących od realiów danej sprawy.
3. Odnosząc w/w uwarunkowania prawne do stany faktycznego niniejszej sprawy, należy stwierdzić, co następuje:
Skarżący są zainteresowani kupnem z własnych środków niewielkiego lokalu użytkowego (12 m2) wraz z prawami towarzyszącymi (udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz w częściach wspólnych budynku), deklarując jego wykorzystanie na potrzeby działalności gospodarczej (przez co rozumieją przeznaczenie lokalu na siedzibę istniejącej spółki, której są udziałowcami i którą współzarządzają) oraz podnosząc, że zakupienie nieruchomości przez samą spółkę jest niemożliwe z uwagi na: (-) niedysponowanie przez ten podmiot koniecznymi środkami finansowymi, (-) nieposiadanie przez Skarżących statusu wyłącznych udziałowców (Skarżący posiadają łącznie 2/3 udziałów, podczas gdy trzeci wspólnik posiada pozostałą 1/3 udziałów).
Stosownie do poczynionych wcześniej rozważań, odnoszących się do konieczności wykazania przez cudzoziemca więzi z RP, stwierdzić należy, że o ile Skarżący posiadają przewidziany ustawą formalny związek z przedsiębiorcą, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy, o tyle takie okoliczności sprawy, jak:
1) niedługi czas funkcjonowania tego przedsiębiorcy w obrocie prawnym,
2) niski kapitał zakładowy spółki,
3) nieznaczne zaawansowanie jej działalności gospodarczej,
4) niezamieszkiwanie przez Skarżących na terytorium RP oraz nieposiadanie tytułu do takiego zamieszkiwania,
5) nieprowadzenie przez Skarżących we własnym imieniu działalności gospodarczej
- istotnie mogły zostać łącznie ocenione przez organ jako przeszkoda do przyjęcia, iż Skarżący istotnie nawiązali z RP wymaganą wieź, o której mowa w art.1a ust.1 pkt 2 ustawy, w to miejsce kreując wieź wyłącznie formalną, mającą na celu nie umożliwienie Skarżącym prowadzenia na terytorium RP realnej działalności gospodarczej a wyłącznie polepszenie sytuacji Skarżących w kontekście różnego rodzaju procedur prawnych, opartych na prawie polskim lub wspólnotowym.
Niewątpliwie Skarżący mogli jednak uprawdopodobnić istnienie wymaganej więzi poprzez wykazanie, że planowana transakcja miałaby służyć właśnie jej bezpośredniemu pogłębieniu. Tak byłoby np. w wypadku, w którym Skarżący planowaliby wykorzystać nieruchomość na potrzeby prowadzonej we własnym imieniu (a zatem nie przez spółkę, będącą formalnie odrębnym od Skarżących podmiotem) działalności gospodarczej. Sytuacja tego rodzaju nie miała jednakże miejsca w rozpatrywanej sprawie, w której Skarżący jasno zadeklarowali, że nieruchomość ma być przeznaczona na siedzibę spółki, a zatem podmiotu formalnie odrębnego od Skarżących. Nie można w tej sytuacji postawić organowi zarzutu, iż wadliwie uznał on właśnie spółkę za faktycznego beneficjenta planowanej transakcji, a zatem za podmiot, który powinien być wnioskodawcą w sprawie w miejsce Skarżących. W konsekwencji w obliczu niewyrażenia przez Skarżących zgody na ukształtowanie kręgu podmiotowego postępowania we w/w sposób, organ zasadnie rozpatrzył wniosek Skarżących odmownie.
Zasadności takiego rozstrzygnięcia nie podważa przy tym w żadnym zakresie całkowita wiarygodność wyjaśnień Skarżących, iż oczywistą przeszkodą do bezpośredniego nabycia nieruchomości przez spółkę jest aktualne nieposiadanie przez ten podmiot stosownych środków finansowych, czy też konieczność dokonania zmian w zawartej już przedwstępnej umowie sprzedaży (abstrahując już od całkowicie nieuzasadnionej ekonomicznie z punktu widzenia Skarżących ewentualności, w której Skarżący mieliby ponieść z własnych środków koszty bezpośredniego nabycia nieruchomości przez spółkę, nie uzyskując w ten sposób ekwiwalentu w formie dodatkowych udziałów w kapitale zakładowym). Gwoli ścisłości wskazać jednak należy, iż Skarżący nie wyjaśnili dlaczego (w sytuacji, w której dysponują większością udziałów) nie mogą spowodować przeprowadzenia przez spółkę procedury podwyższenia jej kapitału zakładowego, w którym objęliby dodatkowe udziały w zamian za stosowny wkład pieniężny, pozwalający na sfinansowanie nabycia nieruchomości bezpośrednio przez spółkę (co wprawdzie również wymagałoby stosownego skorygowania umowy przedwstępnej, niemniej zapewniłoby Skarżącym pożądaną ekwiwalentność a przede wszystkim zapewniłoby tożsamość faktycznego i formalnego beneficjenta planowanej transakcji, tj. spółki, całkowicie usuwając powstałe w sprawie wątpliwości).
W świetle powyższych okoliczności wniesioną skargę należy uznać za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło