IV SA/Wa 2182/20
WyrokWSA w Warszawie2021-05-06
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Monika Barszcz, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usunięcie drzewa z nieruchomości, której stan prawny jest nieuregulowany, a która stanowi własność gminy, przez osobę będącą jej posiadaczem samoistnym, wymaga zezwolenia i czy w przypadku braku takiego zezwolenia nałożenie administracyjnej kary pieniężnej jest zasadne?Ratio decidendi
Usunięcie drzewa z nieruchomości stanowiącej własność gminy, nawet jeśli osoba je usuwająca jest jej posiadaczem samoistnym i mimo toczącego się postępowania o ustanowienie prawa własności czasowej, wymaga uzyskania zezwolenia. Brak takiego zezwolenia uzasadnia nałożenie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. Wyjątek z art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody, zwalniający z obowiązku uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew na nieruchomościach osób fizycznych na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą, nie ma zastosowania w przypadku nieruchomości gminnych.Stan faktyczny
Skarżąca J. K. usunęła drzewo jesion z nieruchomości stanowiącej własność Miasta [...] w styczniu 2017 r. Organy administracji wymierzyły jej administracyjną karę pieniężną, uznając, że wycinka nastąpiła bez wymaganego zezwolenia i zgody właściciela nieruchomości. Skarżąca argumentowała, że działała z konieczności, a stan prawny nieruchomości jest nieuregulowany, w związku z czym przysługuje jej prawo do korzystania z niej. Sąd oddalił skargę, uznając, że usunięcie drzewa wymagało zezwolenia, a skarżąca nie mogła skutecznie powołać się na wyjątki od tej zasady.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Monika Barszcz sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2020 r., [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę.
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO" lub "Kolegium" lub "organ II instancji") z [...] sierpnia 2020 r., [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej: "Marszałek" lub "organ I instancji") z [...] lutego 2019 r., nr [...], znak: [...] orzekającą o wymierzeniu J. K. (dalej: "skarżąca") administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 4.740 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia i bez zgody posiadacza nieruchomości – właściciela nieruchomości z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] (działka nr ewid. [...] obręb [...]) drzewa jesion sp. (Fraxinus sp.) o średnicy pnia wynoszącej 56 cm w miejscu ścięcia na wysokości 85 cm (obwód pnia wynosi 176 cm).
II.1. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.
II.2. Marszałek decyzją z [...] lutego 2019 r., nr [...], znak: [...] orzekł o wymierzeniu skarżącej administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 4.740 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia i bez zgody posiadacza nieruchomości – właściciela nieruchomości z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] (działka nr ewid. [...], obręb [...]) drzewa jesion sp. (Fraxinus sp.) o średnicy pnia wynoszącej 56 cm w miejscu ścięcia na wysokości 85 cm (obwód pnia wynosi 176 cm). Argumentując swoje rozstrzygnięcie, Marszałek wskazał, iż w dniu 4 czerwca 2018 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w [...] wpłynęło pismo od Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] Miasta W z 25 maja 2018 r., [...] informujące o usunięciu bez wymaganego zezwolenia jednego drzewa z terenu nieruchomości przy ulicy [...] w [...] (działka numer ewidencyjny [...], obręb [...]). W przedmiotowym piśmie wskazano osobę, która telefonicznie zgłosiła fakt usunięcia drzewa i osobę, która usunęła drzewo, ponadto podano rodzaj usuniętego drzewa, dołączono dokumentację fotograficzną oraz mapę z zaznaczonym miejscem, gdzie rosło usunięte drzewo. W dniach 11 czerwca 2018 r. i 15 czerwca 2018 r. wpłynęły do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w [...] pisma korygujące dane osobowe osoby zgłaszającej usunięcie drzewa i osoby, która dokonała usunięcia przedmiotowego drzewa. W związku z faktem, iż w niniejszej sprawie drzewo, które zostało usunięte rosło na działce będącej własnością miasta na prawach powiatu - Miasta [...], właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy jest Marszałek Województwa [...]. Na dzień 4 lipca 2018 r. zostały wyznaczone oględzin celem weryfikacji zgłoszenia w terenie z udziałem właściciela nieruchomości, na której rosło przedmiotowe drzewo. W wyznaczonym dniu i miejscu oględzin, tj. przed nieruchomością przy ulicy [...] w [...] stawili się upoważnieni pracownicy Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w [...] i przedstawicie Dzielnicy [...] [...]. Osoby biorące udział w oględzinach nie weszły na teren nieruchomości, z uwagi na fakt, że jest ogrodzona siatką, a w wyniku użycia domofonu znajdującego się na bramie nikt się nie zgłosił. Komisja przez siatkę ogrodzenia stwierdziła obecność pniaka po ściętym drzewie i wykonała dokumentację fotograficzną. Powyższe zostało odnotowane w protokole. W pismach przekazanych przez Dzielnicę [...] [...] wskazano, że domniemaną osobą, która usunęła przedmiotowe drzewo jest Pani J. K.. W związku z powyższym organ I instancji zwrócił się pismami z 11 września 2018 r., znak [...] i 30 października 2018 r., znak [...] do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...] [...] o podanie adresu zamieszkania skarżącej, w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Urząd [...] w piśmie z 5 listopada 2018 r. podał adres zameldowania skarżącej. Ponadto organ zwrócił się do Policji i Straży Miejskiej z zapytaniem czy są w posiadaniu informacji mogących przyczynić się do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy (pisma z 11 września 2018 r., [...]). W odpowiedzi uzyskanej z Komisariatu Policji Warszawa [...] (pismo z 25 września 2018 r., [...]) i Straży Miejskiej [...][...] Odział Terenowy (pismo z 21 września 2018 r., [...]) wynika, że wymienione służby nie podejmowały czynności służbowych związanych z usunięciem przedmiotowego drzewa. W dniu 19 grudnia 2018 r. wpłynęło do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w [...] pismo od skarżącej z 16 grudnia 2018 r., w którym skarżąca wyjaśniła, że w styczniu 2017 r., zaraz po ogłoszeniu nowelizacji ustawy Jana Szyszki wycięła drzewo na posesji [...]. Drzewo rosło w samym narożniku posesji, zaś sąsiad P. K. zamieszkały obok ([...]) wielokrotnie monitował, aby skarżąca je usunęła, ponieważ wrosło w ogrodzenie oddzielające posesje (metalowa podpora jest wewnątrz pnia). Dodała, że drzewo uszkodziło jego podmurówkę, przechyliło przęsło i odchyliło znacznie murowany z białej cegły słupek. Korzenie uszkodziły też podmurówkę ogrodzenia skarżącej od strony ulicy [...] i podniosły kostkę brukową wokół pnia. Wskazała również, że drzewo było ogromne i w trakcie wichur przechylało się niebezpiecznie w kierunku budynku mieszkalnego K.. Wycinając to drzewo nie kierowała się chęcią jakiegokolwiek zysku, ale tylko i wyłącznie względami zabezpieczenia budynku sąsiada i ochroną przed dalszą dewastacją ogrodzenia. W dniu 28 grudnia 2018 r. pracownicy Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w [...] dokonali weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia w terenie przy udziale skarżącej. Z oględzin został sporządzony protokół, dokonano obmiaru pniaka po usuniętym drzewie i wykonano dokumentację fotograficzną. Ustalono, że na terenie nieruchomości przy ulicy [...] w [...] (działka numer ewidencyjny [...], obręb [...]) znajduje się pniak po usuniętym drzewie z rodzaju jesion (Fraxinus sp.) o średnicy wynoszącej 56 cm w miejscu ścięcia na wysokości 85 cm. Ponadto stwierdzono, że pniak wrasta w metalowe przęsło ogrodzenia i jego podmurówkę, powodując jej uszkodzenie. Usunięte drzewo rosło w narożniku nieruchomości, w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy, pasa drogowego oraz linii energetycznej. W oparciu o powyższe, Marszałek wskazał że w świetle ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55; dalej: "ustawa o ochronie" lub "u.o.p.") usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części niewpisanej do rejestru zabytków może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Za usuwanie drzew bez zezwolenia wójt, burmistrz albo prezydent miasta jest zobowiązany w myśl art. 88 ust. 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy nałożyć administracyjną karę pieniężną. W związku ze złożeniem oświadczenia przez skarżącą, że to ona usunęła przedmiotowe drzewo z terenu nieruchomości przy ulicy [...] w [...] (działka numer ewidencyjny [...], obręb [...]) Marszałek wymierzył skarżącej administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia i bez zgody posiadacza nieruchomości. Swoje rozstrzygnięcie Marszałek oparł o zebrany materiał dowodowy. W toku postępowania organ wykazał, że istniały przesłanki wskazujące na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia przez usunięte drzewo. Organ I instancji ustalił opierając się o dokumentację fotograficzną pochodzącą z zasobów portalu internetowego ([...]) wykonaną w sierpniu 2014 r., że korona drzewa, które zostało ścięte była rozbudowana, znacznie wyniesiona ponad dach bezpośrednio sąsiadującego budynku mieszkalnego, w jej obrębie znajdowały się V-kształtne rozwidlenia przewodników oraz widoczne były miejsca po wykonywanych cięciach redukcyjnych, w wyniku czego jej środek ciężkości był wysoko osadzony. Ponadto z przedmiotowych zdjęć można stwierdzić, że drzewo rosło jako soliter, w bezpośrednim sąsiedztwie nie rosły inne drzewa o parametrach zbliżonych do omawianego drzewa i nie znajduje się zabudowa, która mogłaby stanowić barierę ochronną przed wiatrem. Uwzględniając powyższe, organ I instancji uznał, że zachodziły przesłanki zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty w przypadku wystąpienia z wnioskiem na jego usunięcie, dlatego też Marszałek nie naliczył kary za jego usunięcie bez wymaganego zezwolenia w wysokości dwukrotności opłaty za jego usunięcie. Organ I instancji kalkulując wysokość administracyjnej kary pieniężnej wziął pod uwagę art. 89 ust. 4 ustawy o ochronie. W związku z powyższym opłata za usunięcie przedmiotowego drzewa wyniosła 4.740 zł. Organ naliczył opłatę za usunięcie przedmiotowego drzewa na podstawie załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330).
II.3. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 83f ust. 1 pkt. 3a u.o.p. poprzez jego niezastosowanie i błędne ustalenie stanu prawnego, a także naruszenie interesu skarżącej jako strony. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie decyzji. Ponadto wniosła o zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...] na rzecz rodziny K.. W uzasadnieniu podniosła, że organ I instancji błędnie uznał, że do wycięcia drzewa doszło bez wymaganej zgody właściciela. Nieruchomość przy ul. [...] ma aktualnie nieuregulowany stan prawny. W toku jest postępowanie o przyznanie jej rodzinie prawa własności czasowej do gruntu wywłaszczonego "dekretem Bieruta". Aktualnie zakończone zostały postępowania spadkowe po przedwojennych właścicielach nieruchomości, co powinno umożliwić rozstrzygnięcie kwestii praw do nieruchomości. W tej sytuacji organ I instancji błędnie uznał, że do wycięcia drzewa zabrakło zgody właściciela nieruchomości. Własność ta przysługiwać powinna rodzinie K., w tym m.in. jej. W związku z powyższym wnosi o uchylenie decyzji.
II.4. Kolegium decyzją z [...] sierpnia 2020 r., [...] utrzymało w mocy decyzję Marszałka z [...] lutego 2019 r., nr [...], znak: [...]. SKO stwierdziło, iż dokonało wnikliwej analizy zabranego przez organ I instancji materiału dowodowego i uznało, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podejmując ocenę przedmiotowej sprawy i rozpoznając odwołanie strony, SKO wskazało, że zarzuty odwołania koncentrują się błędnym na twierdzeniu organu co do usunięcia drzewa bez zgody właściciela i ustaleń faktycznych w tym zakresie, co skutkowało niezasadnym, zdaniem odwołującej, nałożeniem przedmiotowej kary. Poza sporem w sprawie jest to, że doszło do usunięcia przez skarżącą drzewa jesion sp. z nieruchomości położonej przy ulicy [...] w [...] (działka numer ewidencyjny [...], obręb [...]). Odnosząc powyższe do ustaleń poczynionych przez organy administracji, Kolegium wskazało, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż nieruchomość położona przy ulicy [...] w [...] (działka numer ewidencyjny [...], obręb [...]), na której rosło drzewo zgodnie z wypisem z rejestru gruntów stanowi własność m.st. Warszawy będącą we władaniu skarżącej. Natomiast z zalegającego w aktach sprawy pisma z 16 grudnia 2018 r. wynika, że skarżąca w styczniu 2017 r. wycięła przedmiotowe drzewo bez zezwolenia, ponieważ uważała, że działka jest jej własnością, a drzewo stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Mając na uwadze zaistniały w sprawie stan faktyczny i prawny nie można zdaniem SKO uznać zarzutów skarżącej za zasadne. W ocenie Kolegium słusznie organ I instancji uznał, że usunięcie w [...] drzewa wymagało wystąpienia o zezwolenie i nie zachodziła żadna z przesłanek z art. 83f ust. 1 u.o.p., a odwołująca nie jest właścicielem nieruchomości i wycięła drzewo bez wymaganego prawem zezwolenia oraz bez zgody właściciela. W niniejszej sprawie skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła przekonujących dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości ani nie wykazała, by stan drzew był taki zły, aby konieczna była szybka wycinka, bez czekania na zezwolenie organu. W opinii Kolegium, organ I instancji prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, na który złożyły się oględziny z nieruchomości z 28 grudnia 2018 r. udokumentowane protokołem oraz zdjęcia. Organ II instancji podkreślił, że w jego ocenie, decyzja organu I instancji nie nosi znamion dowolności. Marszałek bowiem wydając decyzję wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia. Kolegium nie dopatrzyło się też w działaniu organu uchybień w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i w zakresie zastosowanych do jego oceny przepisów Kolegium rozpoznając sprawę odnośnie do pozostałych zarzutów odwołania uznało, że organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej prawidłowego załatwienia. Dokładnie rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonał wszechstronnej oceny okoliczności jakie zaistniały w tej sprawie, co stanowiło podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Odnosząc się zaś do wniosku o zawieszenie postępowania, organ II instancji stwierdził, iż nie znajduje on uzasadnienia w niniejszej sprawie, albowiem rozstrzygnięcie tej sprawy i wydanie decyzji nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania zainicjowanego przed sądem cywilnym bądź innym organem.
III.1. Pismem z 11 września 2020 r. skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego wywiodła skargę na decyzję SKO z [...] sierpnia 2020 r., [...] utrzymującą w mocy decyzję Marszałka z [...] lutego 2019 r., nr [...], znak: [...] o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa. Powyższą decyzję skarżąca zaskarżyła w całości i zarzuciła jej:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 83 ust. 3 u.o.p. poprzez jego niezastosowanie;
- art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. poprzez jego niezastosowanie;
- art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
2. błędne ustalenie stanu prawnego nieruchomości przy ul. [...] w [...];
3. naruszenie interesu prawnego skarżącej poprzez obciążenie jej nienależną karą.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie w całości decyzji organu I instancji, o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...] na rzecz rodziny K.. Skarżąca wskazała, że SKO, podobnie jak organ I instancji, błędnie uznało, że wycięcie drzewa wymagało od skarżącej zgody właściciela. Nieruchomość przy ul. [...] ma aktualnie nieuregulowany stan prawny. Przed II wojną światową stanowiła własność rodziny K.. Następnie została wywłaszczona "dekretem Bieruta". Jednakże aktualnie w toku jest postępowanie o przyznanie rodzinie K. prawa własności czasowej do gruntu. Obecnie zakończone zostały postępowania spadkowe po przedwojennych właścicielach nieruchomości, co powinno umożliwić rozstrzygnięcie kwestii praw do nieruchomości. W tej sytuacji organ administracyjny błędnie uznał, że do wycięcia drzewa zabrakło zgody właściciela nieruchomości. Własność ta przysługiwać powinna rodzinie K., w tym skarżącej. Stan prawny nie został wciąż uregulowany, gdyż postępowanie o zwrot nieruchomości nie zostało zakończone. Jednakże spadkobiercy dawnych właścicieli nie są bezumownymi posiadaczami nieruchomości i zachowują prawo do korzystania z niej bez zgody innych osób. Oprócz powyższego skarżąca zwróciła uwagę, że karę pieniężną naliczono m.in. na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie. W przepisie tym mowa jest o wymierzeniu kary za usunięcie drzewa bez zgody posiadacza nieruchomości, a nie bez zgody właściciela nieruchomości. Tymczasem niezależnie od kwestii własności nieruchomości bezspornym jest, że skarżąca wraz z synem pozostaje jej posiadaczem samoistnym. Zatem nie może do niej mieć zastosowania kara wymierzana na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie, gdyż nie musi ona mieć zgody posiadacza nieruchomości, którym jest sama. Ponadto skarżąca podniosła, że w dacie wycięcia drzewa obowiązywał już art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy ochronie, zgodnie z którym przepisów art. 83 ust. 1 (dotyczących konieczności uzyskania zezwolenia na wycinkę) nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wycięcie drzewa nastąpiło z konieczności, z uwagi na to, iż drzewo zagrażało budynkom sąsiada i ogrodzeniu. Motywem działania nie były zatem względy gospodarcze.
III.2. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie.
III.3. Postanowieniem z 12 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
IV.2. W sprawie jest okolicznością bezsporną, że działka ewidencyjna nr 48 z obrębu 4-10-12 stanowi własność Miasta [...] (zob. wydruk z elektronicznej księgi wieczystej – k. 38-41). Podobnie nie budzi sporu, że skarżącej, na dzień dokonania wycinki przedmiotowego drzewa (tj. styczeń 2017 r.) nie przysługiwało prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości, na której rosło to drzewo. Z oświadczeń pełnomocnika skarżącej wynika zresztą, że wciąż w toku jest postępowanie administracyjne w sprawie ustanowienia prawa własności czasowej w trybie tzw. dekretu warszawskiego (zob. s. 3 skargi; zob. też wydruk ze wspominanej księgi wieczystej). Poza sporem jest również, że skarżąca jest posiadaczem działki nr [...] (zob. np. pismo Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] Miasta [...] z 25 maja 2018 r.). Według oświadczenia skarżącej z 16 grudnia 2018 r., którego zgodność ze stanem faktycznym nie była kwestionowana przez organy, skarżąca dokonała wycinki spornego jesiona w styczniu 2017 r. ("zaraz po ogłoszeniu nowelizacji ustawy Jana Szyszki"). W takim stanie faktycznym skarżąca nie mogła, celem uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej za wycinkę wspominanego drzewa, powołać się skutecznie na art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. Zgodnie z tym przepisem, dodanym na mocy art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r., poz. 2249), przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Otóż nowelizacja ta nie zniosła przewidzianej w art. 83 ust. 1 u.o.p. zasady, że na wycinkę drzew niezbędne jest uzyskanie zezwolenia, ale wprowadziła wyjątek od tek zasady odnoszący się do wycinki drzew rosnących na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i usuwanych na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W realiach niniejszej sprawy wymaga podkreślenia, że wyjątek przewidziany art. 83f ust. 1 pkt 3a nie modyfikuje zasady, że wycinka drzew może nastąpić za zgodą właściciela (art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p.). Innymi słowy, omawiany tu wyjątek nie oznacza, że w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność osób fizycznych legalnej wycinki mogli, również przed wprowadzeniem instytucji zgłoszenia na mocy ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2017 r., poz. 1074), dokonać dowolne osoby bez zgody właściciela takiej nieruchomości. Zwrócił na to uwagę m.in. WSA w Gdańsku w wyroku z 9 grudnia 2020 r., II SA/Gd 272/20, CBOSA (zob. też cyt. tam uzasadnienie wprowadzenia 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p.). Powołany wyjątek nie mógł mieć do skarżącej zastosowania zresztą już z tego powodu, że wycięte drzewo nie rosło na nieruchomości stanowiącej własność albo użytkowanie wieczyste osoby fizycznej. Na usunięcie tego drzewa koniczne było uzyskanie zezwolenia. Skoro skarżąca takim zezwoleniem się nie legitymowała, to Marszałek zobowiązany był do wymierzenia skarżącej kary administracyjnej na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. W podstawie prawnej decyzji Marszałka powołano co prawda również na art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. (tj. usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości), ale w realiach niniejszej sprawy wystarczające było oparcie się na art. art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. (por. np. wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r., II OSK 2344/17, CBOSA). Należy podkreślić, że wprowadzenie rozwiązania przewidzianego w art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. miało na celu umożliwienie nałożenia kary administracyjnej również na podmioty, które nie mogły skutecznie ubiegać się o zgodę na wycinkę drzewa (por. D. Danecka, [...] Radecki, w: Ochrona terenów zieleni i zadrzewień. Art. 78–90 ustawy o ochronie przyrody. Komentarz, Warszawa 2017, Nb 13 do art. 88). Następnie należy wskazać, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 83 ust. 3 u.o.p. Zgodnie z tym przepisem, zgoda właściciela nieruchomości, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie jest wymagana także w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, niebędących podmiotem, o którym mowa w ust. 2. Ustawa o ochronie przyrody nie definiuje pojęcia "nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym". Brak jest przeszkód ku temu, aby odwołać się do pojęcia nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym przyjętego w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1990; dalej: "u.g.n."; por. np. [...] Radceki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, wyd. II, LEX 2020, teza 11 do art. 83). Zgodnie z art. 112 ust. 6 u.g.n., przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. W myśl zaś art. 113 ust. 7 u.g.n., przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe. W realiach niniejszej sprawy skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego nie twierdzi, że zachodzi tego rodzaju sytuacja, a jedynie wywodzi, że toczy się postępowanie w sprawie ustanowienia na prawie własności Miasta [...] prawa własności czasowej (scil. prawa użytkowania wieczystego). Nie można zatem twierdzić, że nieruchomość przy ul. Poleskiej 2 ma nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 83 ust. 3 u.o.p. Końcowo, odnosząc się do wywodów skargi, trzeba zauważyć, że Marszałek uwzględnił stanowisko skarżącej, że wycięte drzewo miało stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia (s. 3 decyzji). Skarżącej wymierzono karę w wymiarze obniżonym, tj. odpowiadającym wysokości opłaty za usunięcie drzewa, a nie w wysokości dwukrotności tej opłaty (art. 89 ust. 1 u.o.p.).
IV.3. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło