IV SA/Wa 2183/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008 roku sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) września 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wyrażenia zgody na wycięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 2183/07 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia (...).09.2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...).06.2007 r., umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie o wyrażenie zgody na usunięcie drzew z terenu nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne o nr (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), położone przy ul. (...) w W.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż uprzednio wydana decyzja Prezydenta W. z dnia (...).12.2005 r., która w punktach : 1. zezwalała F. sp. z o. o. na usunięcie z tego terenu 25 sztuk drzew, 2. ustalała opłatę w wysokości 196129,24 zł, 3. nakazywała uiszczenie tej opłaty we wskazanym terminie, została w całości uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia (...).03.2007 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji na skutek odwołania wniesionego przez Skarżącą. Wskazano jednocześnie, że przeprowadzone przy udziale strony oględziny terenu tych działek w dniu (...).05.2007 r. wykazały, że skarżąca wykonała decyzję z dnia (...).12.2005 r. i owe 25 drzew wycięła. Z tego względu uznano dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie za bezprzedmiotowe. We wniesionym odwołaniu F. sp. z o. o. zarzuciła bezpodstawne zastosowanie art. 105 § 1 Kpa przez przyjęcie, iż postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Podniosła, iż wniesione odwołanie dotyczyło tylko części tej decyzji, rozstrzygającej o wysokości opłaty i sposobie jej ustalenia. Jednocześnie stwierdziła, iż decyzja z dnia (...).12.2005 r., zezwalająca na wycięcie mogła być wykonana natychmiast, a więc przed upływem terminu na wniesienie odwołania, którą to możliwość dopuszczają komentatorzy, o ile przepis prawa nie wyklucza takiej możliwości. W ocenie odwołującej się przepisy ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.) nie zakazują dokonania wycięcia drzew na podstawie nieostatecznej decyzji wyrażającej zgodę na ich usunięcie. F. sp. z o. o. podniosła, że wydanie owej zgody nie budziło kontrowersji w przeciwieństwie do rozstrzygnięcia o wysokości z tym związanej opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdziło, że decyzja z dnia (...).12.2005 r. wyszła z obiegu prawnego, straciła swój byt prawny po owym uchyleniu decyzją z dnia (...).03.2007 r. Nastała sytuacja jakby decyzji tej nie wydano. Stąd Prezydent W. ponownie rozpoznając sprawę po uchyleniu musiał zbadać, czy spełnione zostały przesłanki do wydania stronie zezwolenia na usunięcie drzew i czy ewentualnie istnieje możliwość zwolnienia jej z tej opłaty bądź rozłożenia na raty. Rozstrzygnąć należało zatem w pełnym zakresie, zarówno o zezwoleniu jak i opłacie. W ocenie organu odwoławczego usunięcie przeznaczonych do wycięcia drzew nastąpiło zanim organ orzekł w tym zakresie, zatem spełnione zostały przesłanki do wszczęcia postępowania w przedmiocie ukarania za wycięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. W dalszej części swych wywodów SKO stwierdziło, iż strona skarżąca roztropniej winna rozważać wnoszenie środka odwoławczego, bowiem tak jak w tym przypadku skutki tej czynności procesowej mogą być dla niej niekorzystne. Podniosła również, iż w myśl art. 130 § 4 Kpa decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy jest zgodna z żądaniem wszystkich stron. W ocenie Kolegium fakt uprzedniego wycięcia drzew spowodował, że prowadzenie tego postępowania stało się bezprzedmiotowe. We wniesionej skardze F. sp. z o. o. podniosła zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu, a nadto stwierdziła, że powoływanie się w zaskarżonej decyzji na art. 130 § 4 Kpa nie jest trafne bowiem prawo wykonania decyzji przez stronę, niezależnie od uprawnienia do wniesienia odwołania wyprowadzić należy nie z art. 130 Kpa, a z zasady zaufania obywateli do państwa, wynikającej z art. 8 Kpa i art. 2 Konstytucji RP. Przedmiotem pierwszego odwołania nie było bowiem zezwolenie a kwestia naliczonej opłaty. Zatem opłata ta winna zostać prawidłowo naliczona, a nie ma podstaw do nałożenia kary administracyjnej za drzewa usunięte bez zezwolenia. Spółka podniosła także, iż czekając na ostateczne załatwienie tej sprawy musiałaby na dwa lata wstrzymać prace budowlane, ponosząc wydatne straty finansowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. naruszyła przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że w myśl art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.) opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustala się w wydanym zezwoleniu. Przy czy jest oczywiste, iż zezwolenie takie może być wydane tylko zanim drzewa zostaną usunięte. W tym więc zakresie decyzja Prezydenta W. z dnia (...).06.2007 r., umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie wyrażenia zgody na usunięcie drzew z terenu przedmiotowej nieruchomości odpowiadała prawu. Niewątpliwym faktem jest, że decyzja z dnia (...).12.2005 r. zawierająca m. in. zezwolenie, została następnie uchylona także w części udzielonego zezwolenia. Mimo, że skarżąca Spółka w tym zakresie decyzji z dnia (...).12.2005 r. nie zakwestionowała, to uchylenia jej w całości nie zaskarżyła, przez co należy wnosić, iż zaakceptowała to rozstrzygnięcie. Zatem rozstrzygnięcie Prezydenta W. z dnia (...).06.2007 r., umarzające postępowanie administracyjne w zakresie zezwolenia na usunięcie drzew odpowiadało prawu. Dogłębnego zbadania wymagała natomiast kwestia owej opłaty. W tym celu na organie I instancji spoczywał obowiązek ustalenia w jakim okresie drzewa te (25 sztuk opisanych w spisie stanowiącym załącznik do decyzji z dnia (...).12.2005 r.) były usuwane z przedmiotowej nieruchomości, czego całkowicie zaniechał. Podobnie jak i organ odwoławczy, który nie uznał, iż stanowiło to o wadliwości w tym zakresie kontrolowanej decyzji. Inwestor we wniosku o zgodę na wycięcie stwierdził, że drzewa zostaną usunięte jesienią 2005 r. Decyzję pozytywną, zezwalającą na usunięcie 25 drzew z przedmiotowej nieruchomości, przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową uzyskał dopiero w dniu (...).12.2005 r. Jak stwierdził w odwołaniu drzewa te z działek o nr ewidencyjnych (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), położonych przy ul. (...) w W. zostały usunięte przed uostatecznieniem się tej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że drzewa te były usuwane sukcesywnie, począwszy od stycznia 2006 r. wraz z postępem prac budowlanych. Należy zgodzić się z twierdzeniem Spółki, iż art. 130 Kpa ma stanowić ograniczenie dla organów administracji odnośnie możliwości wykonania decyzji i stanowisko to przyjęte jest jednomyślnie zarówno przez komentatorów, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych. Natomiast prawo wykonania decyzji przez stronę, niezależnie od uprawnienia do wniesienia odwołania wyprowadzić należy nie z art. 130 § 4 Kpa, a z zasady zaufania obywateli do państwa, wynikającej z art. 8 Kpa i art. 2 Konstytucji RP. Artykuł 83 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody stanowi generalnie, że usunięcie drzew lub krzewów może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia, na wniosek posiadacza nieruchomości, a jeśli nie jest jej właścicielem do wniosku dołącza się zgodę właściciela. Brak wymogu ustawodawcy by było to zezwolenie ostateczne pozwala przyjąć, iż dopuszczalne było wykonanie takiej nieostatecznej decyzji, a jej późniejsze uchylenie nie niweczy tego skutku. W niniejszej sprawie należy uznać, że skutek ten trwał do wydania decyzji uchylającej, jako że zarówno pierwotny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...).12.2005 r. jak i późniejsza jego modyfikacja wskazująca, iż jest odwołaniem nie kwestionowały tej decyzji w części udzielającej zezwolenia. Zastrzeżenia formułowano tylko odnośnie wymierzonej opłaty. Nadto było to jedyne odwołanie jakie wniesiono od tej decyzji. Należy więc uznać, że nieostateczna decyzja zezwalająca z dnia (...).12.2005 r. mogła stanowić podstawę do wycięcia drzew przez Spółkę począwszy od daty jej podjęcia do czasu wydania przez SKO decyzji uchylającej ją w całości z dnia (...).03.2007 r. Zatem obowiązkiem organu orzekającego było ustalenie, czy w tym okresie poszczególne drzewa spośród 25, na które wydano zezwolenie zostały wycięte. W stosunku do nich należało następnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie naliczanej opłaty, z zastosowaniem wskazań SKO zawartych w decyzji uchylającej z dnia (...).03.2007 r. Pomijając te wymogi uchybiono art. 7 Kpa oraz 77 § 1 Kpa, a brak ustaleń w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji stanowił naruszenie art. 107 § 3 Kpa. Wadliwość decyzji zaskarżonej przejawia się także w tym, że wbrew wymogom wynikającym z art. 15 Kpa nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie, nie wykazując w efekcie z jakich przyczyn uznano również za bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie naliczenia opłaty. Brak takich ustaleń naruszał zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku - ponownie rozpoznając sprawę - w celu ustalenia, czy nadal istnieją przesłanki do naliczenia owej opłaty i ewentualnego naliczenia jej wysokości należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, stosując ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.