IV SA/Wa 2183/13
WyrokWSA w Warszawie2014-10-03
Skład orzekający: Alina Balicka, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, jeśli kwestia dopuszczalności takiego postępowania była już rozstrzygana w poprzednim postępowaniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, jeśli kwestia dopuszczalności takiego postępowania była już rozstrzygana w poprzednim postępowaniu, co skutkuje stanem powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Nawet jeśli uzasadnienie odmowy nie wskazuje wprost na poprzednie rozstrzygnięcie, uchybienie to nie wpływa na samo rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący M. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z 1974 r. utrzymującej w mocy akt własności ziemi z 1973 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r., który wyłącza stosowanie przepisów k.p.a. o stwierdzeniu nieważności do decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. Skarżący podniósł, że akt własności ziemi jest niewykonalny i nie oparty na dokumentacji geodezyjnej. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie Ministra.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...]. którym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia w W. z dnia [...] maja 1974 r., znak: [...].
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 8 stycznia 2013 r. M. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia w W. z dnia [...] maja 1974 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy akt własności ziemi nr [...], z dnia [...] sierpnia 1973 r., wydany przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. w sprawie uregulowania własności nieruchomości rolnej o pow. 2,57 ha, położonej we wsi B. Wnioskodawca we wniosku podniósł zarzut wydania ww. decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Akt własności ziemi nr [...], z dnia [...] sierpnia 1973 r., stwierdzał, że własność przedmiotowej nieruchomości nabył A. S. na podstawie art. 1, 5 i 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu jasności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250).
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Regulacja ta oznacza, iż od dnia wejścia w życie tego przepisu (tj. od dnia 1 stycznia 1992 r.) nie ma prawnej możliwości skutecznego wzruszenia w postępowaniach nadzwyczajnych (w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego) decyzji wydanych na podstawie wspomnianej ustawy z dnia 26 października 1971 r., które uzyskały przymiot ostateczności. Złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie, która nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego ze względu na regulację zawartą w art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. uzasadnia odmowę wszczęcia tego postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], wniósł M. S. Skarżący podniósł, że dane z aktu własności ziemi nr [...] do chwili obecnej nie są wprowadzone do ewidencji gruntów, gdyż jest on niewykonalny i nie jest oparty o żaden dokument geodezyjny wykonany prze geodetę.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontroli tej dokonuje się pod kątem zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, dokonując tej kontroli, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o powyższe kryteria uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt administracyjnych wynika, że aktem własności ziemi nr [...], z dnia [...] sierpnia 1973 r., wydanym przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. na podstawie art. 1, 5 i 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250) stwierdzono, że A. S. stał się z mocy samego prawa właścicielem nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów wsi B. nr [...] o powierzchni 2,57 położonej we B. – N.
Na skutek odwołania M. S. od ww. aktu własności ziemi, Wojewódzka Komisja do Spraw Uwłaszczenia w W. decyzją z dnia [...] maja 1974 r., znak: [...], utrzymała w mocy zaskarżony akt własności ziemi.
M. S. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia w W. z dnia [...] maja 1974 r., znak: [...]. Po rozpatrzeniu tego wniosku, Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] maja 1997 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. , w zw. z art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 107, poz. 464, ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia tego wniosku. W uzasadnieniu Minister wskazał, że stosownie do art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie toczące się w tych sprawach podlega umorzeniu.
Po rozpatrzeniu wniosku M. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1997 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn.. akt II SA 1342/97, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] sierpnia 1997 r., nr [...], skargę oddalił, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Z powyższego wynika, że wniosek M. S. z dnia 8 stycznia 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia w W. z dnia [...] maja 1974 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy akt własności ziemi nr [...], z dnia [...] sierpnia 1973 r., wydany przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. w sprawie uregulowania własności nieruchomości rolnej o pow. 2,57 ha, położonej we wsi B. jest kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie rozstrzygniętej już ostateczną decyzją administracyjną.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia w W. z dnia [...] maja 1974 r., znak: [...], jako bezprzedmiotowe z uwagi na to, że żądanie strony dotyczyło sprawy, która nie podlega rozstrzygnięciu co do jej istoty przez organ administracyjny po wejściu w życie z dniem 1 stycznia 1992 r. art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw.
Ponieważ już raz na wniosek M. S. badano dopuszczalność prowadzenia postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia w W. z dnia [...] maja 1974 r., znak: [...], to nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie w tym samym stanie faktycznym i prawnym.
Stwierdzenie niedopuszczalności prowadzenia postępowania administracyjnego w drodze ostatecznej decyzji ustanawia w tym zakresie stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
Ponieważ ocena dopuszczalności prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia w W. z dnia [...] maja 1974 r., znak: [...], została już raz dokonana, to ponowne prowadzenie postępowania w tym zakresie stanowi o jego bezprzedmiotowości.
Wobec powyższego Sąd uznał, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], które zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], prawidłowo na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia w W. z dnia [...] maja 1974 r., znak: [...], jednakże z uzasadnienia powinno wynikać, że prowadzenie postępowania administracyjnego w żądanym we wniosku zakresie jest niedopuszczalne, gdyż w tym samym stanie faktycznym i prawnym oceny takiej dokonał już Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r.
Jednakże Sąd uznał, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na samo rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło