IV SA/Wa 2186/07
PostanowienieWSA w Warszawie2007-12-10
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody ledwo wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami ledwo wystarczającymi na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący T.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed WSA w Warszawie, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że wraz z żoną i synem utrzymuje się z kwoty około 1000 zł, na którą składają się zasiłek opiekuńczy i renta żony. Przedłożył dokumenty potwierdzające jego niepełnosprawność, przyznanie zasiłku stałego oraz dochody żony, oświadczając jednocześnie, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów majątkowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) września 2007r. Nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: I. zwolnić skarżącego T.B. od kosztów sądowych, II. ustanowić dla T.B. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej W.
Skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy
w formie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata). We wniosku podał, że wraz z żoną oraz niepełnoletnim synem utrzymuje się z kwoty "około 1000 zł.", na którą składa się zasiłek opiekuńczy wnioskodawcy (444 zł) oraz renta chorobowa otrzymywana przez jego żonę (ok. 500 zł). Skarżący przedłożył m.in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, którą przyznano wnioskodawcy świadczenie pieniężne w postaci zasiłku stałego (do 1 października 2006r. do 30 listopada 2009r).. Do wniosku dołączył także odcinek renty otrzymywanej przez żonę (524,69 zł.) Ponadto oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów majątkowych. Rodzina skarżącego zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym o powierzchni 49m2
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (radcy prawnego). Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako p.p.s.a.). Analiza podanych przez wnioskodawcę okoliczności, dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej osoby zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Rozpoznając wniosek w tym zakresie mniejsze znaczenie będzie miał aspekt wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść, albowiem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść nawet minimalnych kosztów. Brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania należy rozpatrywać w kontekście przyczyn od strony niezależnych, że obiektywnie nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i wobec tego powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że 55 – letni skarżący posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Od ponad roku utrzymuje się
z pomocy społecznej. Od 1 października 2006r. pobiera bowiem zasiłek stały
w wysokości 444 zł. Żona skarżącego otrzymuje rentę (524,69 zł.).
Zdaniem Sądu sytuacja materialno – bytowa w jakiej znajduje się skarżący uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie. Oznacza to zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych oraz przyznanie mu prawa pomocy przez ustanowienie adwokata.
Wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej. Jego żona ze względu na stan zdrowia pobiera świadczenie rentowe. Uzyskiwany przez rodzinę skarżącego dochód, w tym zasiłek stały, którego przyznanie uzależnione jest od dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, wystarcza na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych. Nie pozwala jednak na poniesienie innych, niż związanych
z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb życiowych, kosztów.
Skarżący nie jest więc w stanie opłacić kosztów sądowych wymaganych na obecnym etapie postępowania. W świetle skomplikowanej sytuacji zdrowotnej skarżącego, trudno byłoby przewidywać szybką zmianę jego sytuacji materialnej.
W konsekwencji zasadnym jest więc zwolnienie skarżącego od ponoszenia wszystkich, związanych ze sprawa kosztów sądowych, a więc także tych, które mogą (ale nie muszą) wystąpić w przyszłości. Nie można bowiem wymagać od skarżącego aby z uzyskiwanego przez jego rodzinę dochodu, poczynił oszczędności
i przeznaczył je na koszty postępowania sądowego oraz koszty związane
z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Z tych przyczyn na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło