IV SA/Wa 2187/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oaz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2010 r. znak: [...] w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości postanawia: 1. ustanowić w niniejszej sprawie dla M. J. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., 2. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. M. J. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 29 czerwca 2011 r. oraz nadesłanych do Sądu dokumentów źródłowych wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem jego utrzymania jest renta w miesięcznej wysokości 691,01 zł. Ponoszone przez wnioskodawcę opały za energię elektryczną wynoszą około 116 zł miesięcznie, a opłaty za telefon około 56 zł miesięcznie. Skarżący spłaca także kredyt zaciągnięty w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Miesięczna rata spłaty wynosi 291 zł. M. J. jest współwłaścicielem działki o powierzchni 15,30 a oraz właścicielem domu o powierzchni 105,39 m2. Nie ma innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, ani zasobów pieniężnych. Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, postanowieniem z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 2187/10 referendarz sądowy przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, to jest zwolnił M. J. od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 ppsa). Jak wskazano, postanowieniem dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 2187/10, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomowcy złożonego w przedmiotowej sprawie, referendarz sądowy zwolnił M. J. od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2010 r. znak: [...]. Postanowienie to jest prawomocne. Zatem już od dnia złożenia wskazanego wniosku skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazane postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Należy podkreślić, że przyznane zwolnienie jest skuteczne od tego właśnie momentu poprzez cały dalszy tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W sytuacji wcześniejszego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy postanowienia referendarza sądowego, które ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu, strona nie jest zobowiązana do ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, jeżeli ma zamiar dokonać w postępowaniu czynności podlegającej opłacie. W konsekwencji złożony przez stronę wniosek w z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Odrębnie natomiast należało rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Świadczenie rentowe otrzymywane przez skarżącego wynosi 691,01 zł miesięcznie. Same opłaty za energię elektryczną i telefon pomniejszają środki, jakimi dysponuje wnioskodawca o około 172 zł miesięcznie. Biorąc przy tym pod uwagę aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie oraz fakt, że M. J. przeznacza 291 zł miesięcznie na spłatę kredytu zaciągniętego w społecznej kasie oszczędnościowo-kredytowej, należy stwierdzić, że dochód we wskazanej wysokości nie pozawala poczynić oszczędności do granic zabezpieczenia niezbędnych kosztów utrzymania. Chociaż więc skarżącego zwolniono już od kosztów sądowych, to nie dysponując ani zasobami pieniężnymi, ani wartościowymi przedmiotami, nadal nie jest on w stanie wygospodarować środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Należy więc stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.