IV SA/Wa 2188/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Sędzia SO (del.) Aleksandra Westra, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia A. B., utrzymało w mocy postanowienie Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu podano, że A. B. wystąpiła do organu I instancji z wniosek o wydanie zaświadczenia o objęciu działki nr ew. [...] obręb [...] [...], gm. [...], uproszczonym planem urządzenia lasu lub wydania dla ww. działki decyzji na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy o lasach w związku z art. 37a ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach. Starosta Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści z uwagi na to, że wnioskodawczyni swój wniosek uzasadniła koniecznością sporządzenia aktu notarialnego w ramach prowadzonej działalności notarialnej i nie wykazała swojego interesu prawnego do uzyskania zaświadczenia. W zażaleniu A. B. podniosła, iż w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie można stosować wprost reguł postępowania administracyjnego poprzez odnoszenie interesu prawnego z art. 28 k.p.a. do interesu prawnego z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, iż z art. 217 k.p.a. wynika, że organ administracji wydaje zaświadczenie jeżeli przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego oraz jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Powołanie się na interes prawny wymaga wskazania przez stronę normy prawa materialnego przyznającej jej określone prawo podmiotowe którego ochrony się domaga Interes prawny winien być też realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony, związanymi z przedmiotem postępowania lub czynności organu, a nie z jej zamiarami na przyszłość. Należy przy tym odróżnić interes faktyczny od interesu prawnego. Kolegium stwierdziło, że A. B., jako osoba która występuje o wydanie zaświadczenia w związku z koniecznością sporządzenia aktu notarialnego w ramach prowadzonej działalności notarialnej, nie ma swojego interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego a interes ten posiada osoba będąca stroną aktu notarialnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. B. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 217 § 2 k.p.a., podnosząc, iż wbrew stanowisku organów obu instancji ma interes prawny w żądaniu przedmiotowego zaświadczenia, które jest niezbędne do sporządzenia aktu notarialnego. Zdaniem skarżącej w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie ma pojęcie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej jako p.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Stosownie do treści art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Organ obowiązany jest zaś wydać zaświadczenie w myśl art. 218 § 1 k.p.a., gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Natomiast stosownie do art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej, po ustaleniu, że dana osoba ma interes prawny w żądaniu zaświadczenia, obowiązany jest to zaświadczenie wydać jednak jedynie wtedy, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Jak stanowi art. 218 § 2 k.p.a. przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Natomiast organ może odmówić wydania zaświadczenia wówczas, gdy osoba ubiegająca się o zaświadczenie nie wykaże interesu prawnego albo gdy jej żądanie nie znajduje oparcia w dokumentach, o których mowa w art. 218 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1499/99). W niniejszej sprawie należy podzielić twierdzenia organu odwoławczego, że z akt sprawy nie wynika konieczność uzyskania żądanego zaświadczenia ze względu na wymóg jakiegokolwiek przepisu prawa, który zobowiązywałby notariusza do jego przedłożenia. Zatem zastosowanie miałby w sprawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., czyli skarżąca notariusz winna wykazać swój interes prawny w żądaniu przedmiotowego zaświadczenia. Interes prawny skarżącej do wydania zaświadczenia o żądanej treści nie wynika tego, że ma ona sporządzić akt notarialny dla stron postępowania notarialnego. Fakt sporządzenia aktu notarialnego należy odróżnić od poprawnie ujmowanego interesu prawnego opartego w każdym konkretnym przypadku na konkretnym przepisie prawa materialnego, z którego jest on wywodzony. Ogólne sformułowanie potrzeby uzyskania zaświadczenia dla celów sporządzenia aktu notarialnego, nie jest wystarczającym wykazaniem posiadanego interesu prawnego, w sytuacji, gdy strona nie wskazała żadnego przepisu, na którym opiera to żądanie. Interes prawny winien być też realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony (wyrok WSA we Wrocławiu z 25 lipca 2013 r., sygn. IV SA/Wr 229/13). Otóż ustawa z dnia z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ( j.t. Dz. U. 2017 r., poz. 2291, dalej jako u.p.n.) w art. 79 określa katalog czynności do jakich powołany notariusz: 1) sporządza akty notarialne; 1a) sporządza akty poświadczenia dziedziczenia; 1b) podejmuje czynności dotyczące europejskiego poświadczenia spadkowego; 2) sporządza poświadczenia; 3) doręcza oświadczenia; 4) spisuje protokoły; 5) sporządza protesty weksli i czeków; 6) przyjmuje na przechowanie pieniądze, papiery wartościowe, dokumenty, dane na informatycznym nośniku danych, o którym mowa w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne; 7) sporządza wypisy, odpisy i wyciągi dokumentów; 8) sporządza, na żądanie stron, projekty aktów, oświadczeń i innych dokumentów; 8a) składa wnioski o wpis w księdze wieczystej wraz z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu w księdze wieczystej; 9) sporządza inne czynności wynikające z odrębnych przepisów. Z treści tego przepisu wynika niewątpliwie, że notariusz nie jest uprawniony do występowania z wnioskiem do organu o wydanie zaświadczenia dotyczącego nieruchomości, co do której ma on sporządzić akt notarialny. Zważyć przy tym należy, że notariusz z mocy postanowień art. 2 § 1 w zw. z art. 81 ustawy o notariacie nie jest zwykłym wykonawcą zleconych mu usług będącym całkowicie podległym woli zleceniodawcy, a dokonane przez niego czynności mają charakter czynności urzędowych a nie typowo usługowych ( por. wyrok SN z dnia 7 listopada 1997 r., II CKN 420/97, OSNC 1998/5/76. Jak się podkreśla w orzecznictwie działalność notariusza nie jest działalnością gospodarczą, a notariusz jest osobą zaufania publicznego i ma pozycję funkcjonariusza publicznego, nie zaś przedsiębiorcy, zasada wolności gospodarczej do niego w ogóle się nie odnosi ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2006 r., VI SA/Wa 1168/06, lex nr 255855). Powyższe oznacza, że domaganie się przez notariusza od organu administracji publicznej wydania zaświadczenia o żądnej treści nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o notariacie, gdyż ustawodawca określił jakie czynności wykonuje notariusz w postępowaniu notarialnym. Wobec tego brak jest po stronie notariusza interesu prawnego w zakresie wnioskowania o zaświadczenie dla celu sporządzenia aktu notarialnego. Interesu prawnego notariusza w domaganiu się takiego zaświadczenia nie można wyprowadzić, jak wywodzi skarżąca, z szeroko rozumianej szczególnej staranności notariusza, do zakresu której należą: 1) dokonanie czynności notarialnej zgodnie z prawem ( § 2 pkt u.p.n.); 2) obowiązku czuwania nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne ( art. 80 § 2 u.p.n.); 3) obowiązek udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej czynności notarialnej ( art. 80 § 3 u.pn.); 4) zakaz dokonywania czynności notarialnych sprzecznych z prawem ( art. 81 u.p.n.); 5) obowiązek zachowania bezstronności ( art. 84 u.p.n.). Z powyższego wynika, że notariusz nie reprezentuje żadnej ze stron czynności prawnej, jest osobą postronną w stosunku do stron. Rolą notariusza w obrocie nieruchomościami jest zapewnienie bezpieczeństwa prawnego obrotu. Wobec tego spoczywa na nim wyjaśnienie stronom aktu notarialnego, że dla jego sporządzenia niezbędne jest zaświadczenie czy działka nr [...], obręb [...], gm. [...], jest objętą uproszczonym planem urządzenia lasu, czy też została w stosunku do niej wydana decyzja na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, a w razie nie przedłożenia takiego zaświadczenia na podstawie art. 81 u.p.n. może odmówić sporządzenia aktu notarialnego. W świetle powyższego podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego w zaświadczeniu dotyczącym wyżej opisanej działki. Natomiast interes prawny w zakresie wydania zaświadczenia mają strony postępowania notarialnego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.