IV SA/Wa 2192/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-10
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, jeśli wnioskodawca przedstawia dokumentację, która według organu nie spełnia wymogów formalnych i jest sprzeczna z dokumentacją ewidencyjną stanowiącą podstawę wydania aktu własności ziemi?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, jeśli przedstawiona przez wnioskodawcę dokumentacja nie spełnia wymogów formalnych określonych w przepisach, a jednocześnie istnieje dokumentacja ewidencyjna, która stanowiła podstawę wydania aktu własności ziemi i nie została podważona prawomocnym orzeczeniem sądu. Zarzut sfałszowania dokumentów wymaga stwierdzenia tego faktu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, kwestionując przebieg granicy działki ewidencyjnej. Organ I instancji odmówił wprowadzenia zmian, uznając przedstawioną przez skarżących dokumentację za niespełniającą wymogów formalnych i sprzeczną z istniejącą ewidencją, która stanowiła podstawę wydania aktu własności ziemi. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucili m.in. sfałszowanie dokumentacji ewidencyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2006 r. sprawy ze skargi E. J. i J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w ewidencji gruntów - oddala skargę -
Decyzją Nr [...] Starosty G. z dnia [...] maja 2005 r., wydaną na podstawie m.in. art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1998 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086, z późn. zm.) oraz
§ 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) odmówiono p. J. J. wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów wsi W, gmina G.
W uzasadnieniu decyzji przypomniano, że dnia [...] grudnia 2003 r. wpłynęło do tutejszego Starostwa podanie p. J. J. o wyjaśnienie przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] oraz wprowadzenie korekty na mapie ewidencyjnej zgodnie z mapą, która obowiązywała w roku 1977. W piśmie tym p. J. stwierdził, że: "na mapie ewidencyjnej obowiązującej w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych granica pomiędzy działkami [...] i [...] przebiegała przez punkty pomiarowe [...] przy rzece W. i [...] przy drodze [...]."
Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Starosta odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, podnosząc iż nie podjęto wyjaśnienia niezgodności operatu odnowy ewidencji gruntów [...] z mapą - szkicem zaewidencjonowany pod numerem [...], działki ewidencyjnej numer [...], mapy wykonanej w 1983 r. przez geodetę J. N.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Starosty G. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji w swej decyzji wskazał, iż dokumenty załączone do akt sprawy są niekompletne i nie pozwalają na zajęcie merytorycznego stanowiska. Wskazał też, iż przy rozpatrywaniu sprawy należy prześledzić przebieg granic działki [...] w dokumentacji geodezyjnej, od momentu przeprowadzenia prac uwłaszczeniowych do chwili obecnej.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji ustalił, że nowa dokumentacja załączona do akt sprawy przez wnioskodawcę w dniu [...] marca 2005 r. nie zawiera: miar, punktów załamania granic, wykazów zmian danych ewidencyjnych i nie jest dokumentacją przyjętą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, wobec powyższego nie spełnia wymagań określonych w § 46 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz.454) i nie można na jej podstawie wprowadzić zmian w ewidencji gruntów.
Na podstawie szkiców pomiarowych oraz opisów topograficznych sporządzonych podczas tworzenia ewidencji gruntów w latach 60-tych, będących podstawą do wyznaczenia granic działek, można stwierdzić, że granica między działkami [...] i [...] od momentu jej pomierzenia w roku 1963 do dnia dzisiejszego nie uległa zmianie.
Podczas uwłaszczeń w latach 70-tych powstał szkic, który wyznaczył przebieg granic powstałych z podziału działki nr [...]. Szkic miał na celu wydzielenie m.in. działki [...], którą faktycznie władali od 1968 r. pp. E. i J. J. Nowi właściciele działek nr nr ew. [...] – [...] zgodzili się na granice opisane na szkicu, (jest to jedyny zachowany dokument z czasów uwłaszczeń, na którym widnieją miary). Powyższe powierzchnie potwierdzili własnoręcznymi podpisami na protokołach sporządzonych dla potrzeb uwłaszczeń. Granice opisane na tym szkicu zostały przeniesione na mapę ewidencyjną z 1976 r. - zaktualizowaną do celów uwłaszczenia gruntów.
P. J. podważa przebieg granicy opierając się na szkicu zaewidencjonowanym pod numerem [...] twierdząc, że linia sadu zaznaczona na nim nie jest zgodna z mapą ewidencyjną. Mapa p. J. nie ma opisanych punktów załamania działek oraz miar między tymi punktami. Jest to prawdopodobnie odrys z mapy zasadniczej - fotomapy, przedstawiającej przebieg ewentualnych miedz, a nie granic prawnych, które pokazane są na mapie ewidencyjnej.
W sytuacji, kiedy wszystkie działki wydzielone z dawnej działki numer [...] tj. działki ewidencyjne oznaczone numerami [...] – [...], po uwłaszczeniach do roku 2003 (działka [...] w 2003 r. uległa dalszemu podziałowi) posiadały łączną powierzchnię taką samą, jak przy założeniu ewidencji w roku 1963 - działka [...] - 7,05 ha, oraz biorąc pod uwagę w/w stwierdzenia nie ma podstaw do tego, by uznać, że granice zostały błędnie określone. Ponadto w/w działki, oprócz działki [...], stanowiącej własność pp. J., mają uregulowany stan prawny, tj. mają pozakładane księgi wieczyste na podstawie wydanych aktów własności ziemi, w których wykazane są powierzchnie działek i granice przedstawione na mapie ewidencyjnej, które obowiązują w ewidencji gruntów do chwili obecnej.
Reasumując, argumentacja przestawiana w pismach pp. J. nie potwierdza przebiegu granicy między działkami ewidencyjnymi [...] i [...] w sposób wykazany przez nich w przedstawionym materiale dowodowym. Począwszy od 1963 r., tj. od momentu założenia ewidencji gruntów, granica do chwili obecnej nie przebiegała przez punkty oznaczone numerami [...] i [...]. Potwierdzają to mapy ewidencyjne znajdujące się w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Szkice znajdujące się w operacie do założenia ewidencji gruntów, będące podstawą do założenia mapy ewidencyjnej, potwierdzają tą tezę. Szkic numer [...] pokazuje, że granica przebiega w odległości 7,88 m od punktu numer [...]. Natomiast szkic 036 dokumentuje, że granica między działkami [...] (należała ona wówczas do p. G. L.) i nr [...] (należącej do p. A. C.) przebiegała w odległości 7,36 m od punktu [...]. Dodatkowo potwierdzają to opisy topograficzne punktów [...] i [...]. Szkice te wykonano w 1962 r.
Ponadto w Uchwale Sądu Najwyższego z dnia l września 1993 r., sygn. akt III CZP 104/93, stwierdzono m.in., że decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie mogą być przedmiotem kontroli w postępowaniu administracyjnym (...) niedopuszczalne jest badanie powierzchni działek i przebiegu granic i ustalenie odmiennego stanu prawnego niż określono w akcie własności ziemi. Uregulowanie takie oznacza zatem, że decyzje te są niepodważalne.
Odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego od powyższej decyzji z dnia [...] maja 2005 r. wnieśli zainteresowani. Stwierdzili oni, że uzasadnienie do wymienionej decyzji oparte jest na tak zwanym szkicu do uwłaszczeń, który nadal uznaje się za prawidłowy pierwotny dokument. Ich zdaniem, dokument ten jest sfałszowany (zgodnie z ich opinią z dnia [...] marca 2005 r., do której nie ustosunkowano się). Skarżący podnieśli, że w swojej opinii, nie spełniającej według organu wymogów powołanego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie wnioskowali nowych zmian, lecz wskazywali na nieprawidłowości w dokumentacji ewidencyjnej i domagali się przywrócenia prawidłowych granic, wynikających ze zgromadzonych dokumentów.
Stwierdzenie, że granica między działkami [...] i [...] nie uległa zmianie do dnia dzisiejszego oparte jest na sfałszowanych mapach ewidencyjnych z 1963 r. i 1978 r. i jest sprzeczne z istniejącymi trzema wersjami granic w zgromadzonej dokumentacji. Szczególnie widocznym dowodem jest mapa topograficzna z 1986 r., gdzie przesunięcie wymienionej granicy spowodowało zmniejszenie o 30% szerokość działki [...]. Mapa topograficzna z 1986 miała być wykonana na podstawie mapy ewidencyjnej z 1978 r. W 1988 r. geodeta gminny wykonał mapę działki [...] właśnie na podstawie tych dwóch map, co dowodzi, że szkic do uwłaszczeń i na jego podstawie sfałszowane mapy ewidencyjne z 1963 r. i 1978 r. jeszcze nie istniały.
W zgromadzonej dokumentacji nie ma dokumentów uzasadniających stwierdzenia, że "nowi właściciele działek od [...] do [...] zgodzili się na granice opisane na szkicu ...", a "powyższe powierzchnie potwierdzili własnoręcznymi podpisami na protokołach sporządzonych dla potrzeb uwłaszczeń". Jeżeli są to nowe dokumenty, to ich kopie powinny być dołączone do decyzji lub przesłane zainteresowanej stronie.
Stwierdzenia dotyczące mapy działki [...], mającej numer ewidencyjny [...], są sprzeczne z faktem precyzyjnej zgodności tej mapy z mapą topograficzną z 1986 r., w zakresie niesfałszowanych granic działki [...]. Zgodność ta dowodzi o istnieniu w 1983 r. prawidłowych granic na mapie ewidencyjnej z 1978 r.
W akapicie dotyczącym powierzchni działki [...] wynoszącej 7,05 ha, należy dodać, że są to użytki rolne, a w granicach działki [...] są jeszcze nieużytki (przyrzeczne grunty podmokłe, uskoki, skarpy zagrożone erozją), które były opisane w operacie ewidencyjnym obrębu W. razem z danymi cyfrowym granic i powierzchni (był to gruby zeszyt dla wszystkich działek obrębu W.). Dokumentu tego brak w dokumentacji ewidencyjnej.
Stwierdzenia w reasumpcji są sprzeczne z materiałem dowodowym, który potwierdza istnienie trzech wersji granic w dokumentach ewidencyjnych.
W sprawie punktów osnowy geodezyjnej nie ustosunkowano się do licznych nieprawidłowości w ich opisie przedstawionych w opinii odwołujących się. Przykładowo szkic nr [...] dotyczy wsi O. należącej ówcześnie do innego województwa. Natomiast sporządzony odrys z tego szkicu na potrzeby wsi W. nie zawiera tej granicy (sfałszowano niewłaściwy dokument). W opisie punktu [...] odwołujący się wykazali, ich zdaniem, liczne błędy i sprzeczności, a skutek fałszerstwa jest na mapie topograficznej z 1986r., gdzie skrócono o 30 % działkę [...].
Cytowana uchwała Sądu Najwyższego nie ma związku z tą sprawą, gdyż zmian dokonywano w końcu lat osiemdziesiątych, bez powiadomienia zainteresowanych stron.
Decyzją Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2005r., wydaną po rozpatrzeniu złożonego odwołania, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Starosty G. z dnia [...] maja 2005 r.
W uzasadnieniu, po przypomnieniu stanu sprawy stwierdzono, że zastrzeżenia odwołujących co do prawidłowości dokumentacji ewidencyjnej w odniesieniu do działek o nr nr [...] – [...] opierają się na założeniu, iż granica pomiędzy działką nr [...] a nr [...] powinna przebiegać poprzez punkty poligonowe [...] i [...], co spowodowałoby przesunięcie granic poszczególnych działek, a tym samym i działki nr [...], będącej własnością odwołujących. Ten tok rozumowania wynika ze szkiców wykonanych przez p. J. J., załączonych do odwołania.
Jednak według dokumentacji geodezyjnej powstałej podczas zakładania w latach 1963 – 65 ewidencji gruntów wsi W., granica pomiędzy działkami nr [...] a [...] przebiegała w pewnej odległości od w/w punktów poligonowych, co potwierdza opis topograficzny punktu nr [...] okazany p. J. podczas spisywania protokółu w dniu [...] marca 2005 r. Również szkic polowy sporządzony podczas zakładania ewidencji gruntów wsi sąsiedniej O. i opis topograficzny punktu nr [...] potwierdzają, że punkt poligonowy [...] położony jest w pewnej odległości od granicy pomiędzy działkami nr nr [...] i [...].
W oparciu o dokumentację ewidencyjną sporządzoną w latach 1963 - 65 oraz pomierzony na gruncie stan władania, wydane zostały akty własności ziemi osobom władającym poszczególnymi działkami w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych. PP. E. i J. J. otrzymali akt własności ziemi w dniu [...] grudnia 1975 r., na działkę wydzieloną z działki nr [...], a oznaczoną nr [...], o powierzchni 1,15 ha. Fakt posiadania przedmiotowej działki we wskazanych granicach oraz o ww. powierzchni został potwierdzony przez pp. J. i darczyńcę – A. C. podpisami w "protokóle przesłuchania strony", sporządzonym podczas prac uwłaszczeniowych. Powołany akt własności ziemi posłużył jako podstawa do ujawnienia ustalonego nim stanu własności w rejestrze gruntów.
Zasady prowadzenia ewidencji gruntów oraz dokonywania w niej zmian reguluje ustawa z dnia 17 maja 1985 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którą organy prowadzące ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W rozpatrywanej sprawie dokumentem takim jest akt własności ziemi z dnia [...] grudnia 1975 r., który funkcjonuje w obiegu prawnym i w świetle obowiązujących przepisów nie podlega ani administracyjnej, ani sądowej kontroli.
Skargę na powyższą decyzję złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowani zarzucając jej naruszenie art.: 6, 7, 8, 10, 11, 12, 35, 73, 75, 76, 77 K.p.a. Ich zdaniem, decyzje organów I i II stopnia oparte są na dowodzie – "szkicu polowym" - niedbale sporządzonym: bez określeń sprawy, bez podpisów, bez daty, bez pieczątek, niezgodnym z faktami w terenie - wykonanym ok. 1992 r.(choć uważa się, że jakoby pochodzi z 1975 r.) na sfałszowanej archiwalnej mapie ewidencyjnej z 1963 r. Dowód ten jest podstawowym dokumentem w obowiązującym operacie ewidencyjnym, niezgodnym ze stanem faktycznym w terenie.
W toku postępowania pominięto dowody urzędowo udokumentowane, wprawdzie niezgodne z obowiązującym operatem ewidencyjnym, lecz właśnie zgodne z faktami w terenie i dowodami, którymi dysponowali właściciele działek. W decyzjach użyto wybiegu o niemożności korekty aktu własności ziemi, czego wniosek strony nie dotyczył. Strona wnioskowała o korektę nieprawidłowych (sfałszowanych) granic. Zwrócono też uwagę na przewlekłość postępowania.
Do skargi dołączono dwa załączniki. W załączniku nr [...] "szczegółowo opisano niezgodne z prawem działania i decyzje organów I i II stopnia. W załączniku nr [...] przedstawiono skrótowy opis sprawy, dla orientacji."
W odpowiedzi na skargę, po przedstawieniu stanu sprawy, organ uznał za nieuzasadnione zgłoszone przez skarżących zarzuty proceduralne, dotyczące zwłaszcza naruszenia przepisów rozdziału 2 K.p.a. Nie znajduje to uzasadnienia w przebiegu prowadzonego postępowania. Działania podjęte przez organ II instancji, m.in. decyzja Nr [...] z dnia [...] października 2004r., przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze wskazaniem toku postępowania wyjaśniającego, udostępnianie akt skarżącemu do wglądu przez organ II instancji przed wydaniem decyzji, jak i działania organu I instancji dowodzą iż zastrzeżenia skarżących dotyczące strony formalnej prowadzonego postępowania są nieuzasadnione.
Odnosząc się do zastrzeżeń skarżących co do prawidłowości danych zawartych w dokumentacji ewidencyjnej obrębu W., to jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2005 r., tok rozumowania p. J. (co wynika z kolejnych wersji odręcznych szkiców) opiera się na założeniu, iż granica pomiędzy działką nr [...] a pierwotną działką nr [...], która w latach sześćdziesiątych uległa nieformalnym podziałom rodzinnym, usankcjonowanym aktami własności ziemi w trybie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - powinna przebiegać przez punkty poligonowe nr [...] i [...]. Jednak według dokumentacji geodezyjnej powstałej podczas zakładania ewidencji gruntów wsi W. w latach 1963 - 65, jak i dokumentacji z okresu uwłaszczeń, granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] przebiegała w odległości przeszło 7 m od ww. punktów poligonowych, co potwierdzają opisy topograficzne tych punktów, które, jak twierdzi w skardze p. J., zostały "sfałszowane".
"Sfałszowany" zdaniem skarżącego został również szkic z miarami -"czołówkami" poszczególnych działek powstałych z działki nr [...], w tym i działki nr [...] będącej własnością pp. J., stanowiący podstawę do zaktualizowania ewidencji gruntów dla potrzeb uwłaszczeń i wydania aktów własności ziemi osobom władającym poszczególnymi działkami. Dodać należy, że powierzchnia działki nr [...], wynikająca z aktu własności ziemi Nr [...] z dnia [...].12.1975r. - 1,15 ha była i jest zgodna z danymi obowiązującej ewidencji gruntów.
Ponadto zarówno granica, jak i powierzchnia przedmiotowej nieruchomości wynikają z ustaleń dokonanych podczas prac uwłaszczeniowych, za wiedzą i aprobatą właścicieli, co potwierdzają dowody zebrane w sprawie.
Kwestionując dane zawarte w operacie ewidencyjnym skarżący nie przedstawiają dokumentów prawnych, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany tych danych stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2005r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] maja 2005 r., którą odmówiono skarżącemu wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów wsi W., gmina G.
Podstawowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie mają pojęcia działki ewidencyjnej oraz granic takiej działki. Zgodnie z § 9 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Jak widać, wydzielenie za pomocą linii granicznych (granic) stanowi jeden z elementów definicji działki ewidencyjnej.
Zgodnie z § 60 ust. 1 danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są m.in. numeryczny opis granic działki ewidencyjnej (pkt 2) oraz pole powierzchni działki ewidencyjnej (pkt 3), przy czym numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznej (§ 61), a pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie określonych wyżej współrzędnych i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001.
Usytuowanie działek i budynków w przestrzeni przedstawia mapa ewidencyjna, wchodząca w skład operatu ewidencyjnego, prowadzona w różnej skali, w zależności od stopnia zurbanizowania i struktury władania gruntów (§ 28 ust. 3). Podstawą mapy ewidencyjnej jest mapa zasadnicza i mapy topograficzne, sporządzane i aktualizowane dla obszaru całego kraju (art. 4 ust. 1 ustawy). Mapa zasadnicza jest to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, zawierające aktualne informacje o przestrzennym rozmieszczeniu obiektów ogólnogeograficznych oraz elementach ewidencji gruntów i budynków, a także sieci uzbrojenia terenu nadziemnych, naziemnych i podziemnych, a mapa topograficzna jest to opracowanie kartograficzne o treści przedstawiającej elementy środowiska geograficznego powierzchni Ziemi i ich przestrzenne związki (art. 2 ust. 6 i 7 ustawy).
Zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 1 i 2 treść mapy ewidencyjnej stanowią takie elementy, jak m.in. granice, w tym również granice działek, a także oznaczenie punktów granicznych, z wyróżnieniem punktów, których położenie określone zostało w odpowiednim trybie i z wymaganą dokładnością, a spośród nich punktów trwale stabilizowanych w terenie.
Jak stanowi § 36 powołanego rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:
1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,
2) w celu podziału nieruchomości,
3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,
5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
W razie braku dokumentacji wymienionej w powołanym wyżej przepisie rozporządzenia lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37 rozporządzenia)
Zgodnie z § 46 rozporządzenia dane zwarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych określonych w rozporządzeniu, przy czym z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:
1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykaz zmian danych ewidencyjnych,
3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Zgłoszenie staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian jest obowiązkiem właścicieli, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty lub budynki lub ich części a także władających wykazanych w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Na żądanie starosty podmioty te, zgłaszające zmiany, są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że ewidencja gruntów dla przedmiotowego terenu została założona w latach 1963 – 1965. Skarżący od 1968 r. byli posiadaczami działki nr ew. [...], powstałej z nieformalnych podziałów rodzinnych, do której tytuł własności otrzymali na podstawie aktu własności ziemi wydanego przez Naczelnika Gminy w G. w dniu [...] grudnia 1975 r. (Nr [...]). Zgodnie z tym aktem powierzchnia przedmiotowej nieruchomości wynosiła 1,15 ha. Do dnia dzisiejszego skarżący nie założyli dla tej nieruchomości księgi wieczystej; księgi takie mają już urządzone pozostałe działki powstałe z podziału działki nr [...] (1-5), co m.in. świadczy, że ich właściciele nie kwestionowali ani granic, ani powierzchni otrzymanych działek
Dawna działka nr ew. [...] graniczyła bezpośrednio z działką nr ew. [...]. Obecna działka nr ew.[...], stanowiąca własność skarżących, nie ma bezpośredniej granicy z działką nr [...]. Nie można zatem w rozpatrywanym przypadku zastosować instytucji rozgraniczenia nieruchomości – i stąd zapewne skarżący wniósł swój wniosek o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów, zarzucając jej oparcie – w odniesieniu do granic działek nr nr ew. [...] i [...] – na sfałszowanej dokumentacji.
Zdaniem Skarżących, w dokumentacji geodezyjnej gruntów wsi W. (W.), gmina G., istnieją trzy wersje granicy między działką nr [...] i [...]. Natomiast według organów orzekających w sprawie na podstawie szkiców pomiarowych oraz opisów topograficznych, sporządzonych podczas tworzenia ewidencji gruntów w latach 60-tych, będących podstawą do wyznaczenia granic działek, granica między działkami [...] i [...] od momentu jej pomierzenia w roku 1963 do dnia dzisiejszego nie uległa zmianie.
Podstawą zarysowanej rozbieżności jest różna ocena przebiegu przedmiotowej granicy względem tzw. punktów polowych, stanowiących punkty odniesienia dla wyznaczenia przedmiotowej granicy. Zdaniem skarżących, granica ta przebiegała bezpośrednio przez punkty pomiarowe [...] przy rzece W. i [...] przy drodze na [...]. Uznanie takiego przebiegu granicy jest równoznaczne z jej przesunięciem w głąb działki nr [...] a co za tym idzie – odpowiednim powiększeniem powierzchni działki nr [...].
Odpowiadając na ten zarzut organy orzekające w sprawie podniosły, iż podczas uwłaszczeń w latach 70-tych powstał szkic, który wyznaczył przebieg granic powstałych z podziału działki nr [...], w tym również jej granicy z działką nr [...]. Zgodnie z tym szkicem, przedmiotowa granica nie przebiegała przez punkty oznaczone numerami [...] i [...]. Potwierdzają to wykonane w 1962 r. szkice znajdujące się w operacie do założenia ewidencji gruntów, będące podstawą do założenia mapy ewidencyjnej. Szkic numer [...] pokazuje, że granica przebiega w odległości 7,88 m od punktu numer [...]. Natomiast szkic [...] dokumentuje, że granica między działkami [...] i nr [...] przebiegała w odległości 7,36 m od punktu [...]. Dodatkowo potwierdzają to opisy topograficzne punktów [...] i [...]. W konsekwencji taki przebieg granicy między działkami nr ew. [...] i [...] potwierdzają również mapy ewidencyjne znajdujące się w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Reasumując, zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo odwołały się do dostępnych materiałów geodezyjnych i wykorzystały je do oceny zarzutów skarżących. Ponadto organy te podniosły, jako dodatkowy argument potwierdzający prawidłowość ustalenia granic, że wszystkie działki wydzielone z dawnej działki numer [...], tj. działki ewidencyjne oznaczone numerami od [...] do [...], od chwili uwłaszczeniach (1975 r.) do 2003 r. (w którym działka [...] uległa dalszemu podziałowi) posiadały łączną powierzchnię taką samą, jak przy założeniu ewidencji w 1963 r., tj. 7,05 ha.
Argumentacji tej skarżący przeciwstawili mapę, stanowiącą prawdopodobnie odrys z mapy zasadniczej – fotomapy, nie mającej opisanych: miar, punktów załamania granic, wykazów zmian danych ewidencyjnych i nie będącą dokumentacją przyjętą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Trafnie zatem organ orzekający uznał, że taka dokumentacja nie spełnia wymagań określonych w § 46 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.; przedstawia ona przebieg miedz, a nie granic prawnych, które pokazane są na mapie ewidencyjnej. W świetle przedstawionego stanu prawnego jest oczywiste, że tego rodzaju mapa nie może stanowić podstawy do dokonania zmiany w ewidencji gruntów, której domagają się skarżący. Nie można jej przeciwstawić jedynemu w istocie w sprawie dokumentowi formalnemu, stanowiącemu podstawę dla ujawnienia w ewidencji gruntów zarówno powierzchni, jak i granic działki nr [...], jakim jest powołany akt własności ziemi skarżących z 1975 r. W konsekwencji należało uznać, że argumentacja przestawiana w pismach pp. J. nie potwierdza przebiegu granicy między działkami ewidencyjnymi [...] i [...] wykazanymi w przedstawionym przez nich wniosku.
Odnosząc się do wielokrotnie powtarzanego przez skarżących zarzutu rzekomego sfałszowania dokumentów, a przede wszystkim dokumentacji geodezyjnej (w tym zwłaszcza map) należy wskazać, że zarzut taki, stanowiący m.in. podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, zakłada łączne spełnienie trzech warunków. Po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej powinno mieć miejsce wystąpienie fałszywego dowodu – w rozpatrywanej sprawie: dokumentu – już to w rozumieniu materialnym, już to intelektualnym. Po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Po trzecie wreszcie – fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.(B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck, Warszawa 2000, wyd. 3, str.572 in.). Nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie te warunki łącznie nie wystąpiły, a zatem zarzut fałszerstwa jest co najmniej nieuzasadniony.
Skarżący podnieśli również szereg ogólniejszych zarzutów dotyczących nieprawidłowości w prowadzonej dokumentacji geodezyjnej, a także naruszenia przepisów postępowania, w tym przede wszystkim rozdziału 2 K.p.a. oraz naruszenia terminów postępowania, udostępniania akt i przeprowadzenia postępowania dowodowego. W ocenie Sądu zarzuty te, nawet gdyby je uznać za uzasadnione (co organ II instancji zasadnie kwestionuje), bądź wykraczały poza zakres skargi, bądź nie miały wpływu na wynik postępowania.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na
podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło