IV SA/Wa 2192/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu 18 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A.B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania braku podstaw do stwierdzenia bezczynności organu postanawia odrzucić skargę 1 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazane w sentencji postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydane w wyniku wniesienia przez Skarżącą ponaglenia dotyczącego rozpoznania przez Wojewodę [...] sprawy w przedmiocie wydania decyzji stwierdzającej brak objęcia wskazanych nieruchomości Dekretem PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu skargi wskazała, że Minister błędnie przyjął, iż ponaglenie dotyczyło bezczynności organu, a ponadto, iż Minister bezpodstawnie uznał, że półroczne okresy bezczynności Wojewody nie kwalifikują się do stwierdzenia, iż jest on bezczynny w sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność. Wskazano, że w związku z incydentalnością postępowania uregulowanego w art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) i brakiem trybu odwoławczego wobec rozstrzygnięć w jego toku zapadłych, znajdują się ona poza zakresem właściwości sądów administracyjnych uregulowanym w art. 3 ust. 2 pkt 1-4a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek Sąd uznał, że skarga nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a p.p.s.a.) oraz sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Złożona skarga dotyczy natomiast postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania ponaglenia złożonego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Środek prawny uregulowany w tym przepisie jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia i stanowi postępowanie incydentalne, odrębne od postępowania właściwego. Wniesienie ponaglenia jest również niezbędną do wyczerpania przesłanką złożenia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy. Należy podkreślić, że rozpoznanie ponaglenia jest sprawą odrębną od właściwego postępowania, choć niewątpliwie z nią powiązaną. Przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia wydawanego przez organ, do którego wniesiono ponaglenie (por. art. 37 § 3 k.p.a.). Skoro zaś prawodawca nie przewidział możliwości wnoszenia zażalenia czy innego środka zaskarżenia na tego typu rozstrzygnięcie stwierdzić należy, że nie przysługuje na nie również skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji przyjąć należy, że skarga ta będzie niedopuszczalna zarówno od postanowienia kończącego postępowanie z przyczyn procesowych, jak również merytorycznie rozpatrującego ponaglenie. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 37 k.p.a. nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, co do jej istoty. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej skargi A. B. należy ponownie wskazać, że Skarżąca jako przedmiot skargi wskazała postanowienie rozpoznające ponaglenie. Jak wskazano powyżej, kwestia ta pozostaje poza właściwością rzeczową sądów administracyjnych i nie mieści się jako osobna skarga we wskazanym na wstępie zakresie uregulowanym w art. 3 ust. 2 p.p.s.a. Kwestia ta może być podniesiona jedynie jako zarzut dotyczący prowadzenia przez organy postępowania, zawarty w ewentualnej skardze do sądu administracyjnego na końcowe rozstrzygnięcie w sprawie. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.